لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵ تهران ۰۳:۴۰ - ۴ دسامبر ۲۰۱۶

تحليل يك كارشناس اقتصادي از اتهامات شهرام جزايري


فريدون زرنگار، مصاحبه با حبيب چيني

فريدون زرنگار (راديوآزادي): آقاي دكتر چيني، با محاكمه آقاي جزايري درواقع يك سلسله مسائل مطرح شده است و از جمله آنكه ايشان اعتباراتي از بانكهاي مختلف گرفته است و خودش هم مطرح مي كند كه آنها را پس داده است. اصولا با توجه به سيستم دادن اعتبار در ايران، آيا صرف گرفتن اين اعتبارات مي شود به عنوان يك جرم تلقي شود؟ دكتر حبيب چيني (كارشناس اقتصادي در تهران): بانكها اصولا يك موسسات اعتباري هستند كه از يك طرف پولهاي مردم را به صورت پس انداز و سپرده ثابت جمع مي كنند و از سوي ديگر، آنها را به مشتري هاي معتبرشان و با داشتن ضمانت قرض مي دهند. سپرده گرفتن وقرض دادن روي هم مهم ترين عمل بانكي را در تمام دنيا تشكيل مي دهد. بنا براين صرف اينكه قرضي از بانكي گرفته شده، ذات قرض گرفتن از بانك، جرم تلقي نمي شود و يك عمل عادي بانكي است. فريدون زرنگار: مطرح مي شود كه ايشان با سرهم كردن معاملات و ارائه معاملات ساختگي اين كار را كرده. در اين مورد چه نظري داريد؟ دكتر حبيب چيني: اين بحث دوم است و بحث بسيار صحيح و بحث بسيار دقيقي است. يعني اگر ثابت بشود در دادگاه، عمل خلافي است كه از طريق سازش با بعضي مقامات بانكي، ايجاد يا روكردن اسناد غير واقعي يا جعل امضاء يا كليه اعمال تقلب كارانه، اعتماد نظام بانكي را به خود جلب كردن يا خداي ناكرده شريك شدن با بعضي عوامل بانكها -- آنوقت يك عمل خلاف و تقلب كارانه صورت مي گيرد كه بايستي مطابق قانون جريمه بشود و جرايم آن هم در قانون تعيين شده است و يك چيز گمنامي نيست. بنابراين دستگاه قضايي است كه بايد دقيقا آنجا كه صحيح و ناصحيح با هم ممكن است مخلوط شود يا برخورد داشته باشد، وسط بگذارد و اعمال خلاف را به كلي از اعمال غير خلاف جدا كند. فريدون زرنگار: اما آقاي دكتر چيني! شما بهتر مي دانيد كه به علت شرايط پيچيده اي كه بانكها براي اعتبار دادن دارند، هركسي امكان دريافت اعتبار از بانك را ندارد. آيا خود اين مسئله توجيه نمي كند كه هركسي براي دريافت اعتبار از بانك يك سري اسناد را ارائه مي دهد كه بخشي از آنها هم احتمالا واقعي نيستند؟ دكتر حبيب چيني: همه مردم در هيچ كجاي دنيا كار گرفتن اعتبار از بانك را ندارند و اعتبارات بانكي به رشته هاي مختلف تقسيم مي شود و اعتبار در وهله اول به كسي داده مي شود كه وارد كار بازرگاني باشد يا وارد كار صنعت باشد و احتمال بازگرداندن اين اعتبار به بانك وجود داشته باشد. اعتبار دادن يا ندادن هم در اختيار بانك است. تا اينجا را جدا كنيم و بعد برسيم به اينكه اگر سيستم بانكي نظامات خودش را دارد، آيا اين نظامات سبب مي شود كه سند سازي كنند يا نه. اين هم بحث جداگانه اي است. يعني دو تا بحث است. يكي اينكه اگر هيچ سندي از كسي نخواهند، آن وقت آن حالتي مي شود كه مفروض اوليه بود كه همه كسان مي توانند از بانك اعتبار بگيرند. اما اگر اسناد و مدارك بخواهند، بحث دوم پيش مي آيد و آن بحث صحت آن اسناد است. و صحت اسناد هم صحت ورقه نيست. چه بسا ورقه هايي ارائه بدهند كه اين ورقه ها از طرف كساني كه مي بايد اين ها را صحيحا مهر كنندو تائيد كنند، تائيد شده باشد، اما ذاتا شخصي كه وام مي گيرد صلاحيت گرفتن وام را نداشته باشد يا قدرت پرداخت بعدي را نداشته باشد. فريدون زرنگار: پرسش آخرم اين است كه در واقع اظهارات آقاي جزايري به ظاهر نشان مي دهد كه ايشان شخص كار آفرين و فعالي بوده است كه خيلي ساده شروع كرده است و به اين حد رسيده است. اصولا تحليلي كه شما از يك چنين شخصي كه مي توانسته در يك اقتصاد سالم شخصيت برجسته اي بشود، چي هست؟ دكتر حبيب چيني: مسئله دو چيز است. يكي اينكه اولا من شخصا نه آقاي جزايري را مي شناسم نه تاوقتي كه ايشان را دستگير كنند، اسمشان را شنيده بودم. اما فرض كنيد يك كارآفرين بزرگي باشد... من اسم بيل گيتز Bill Gates را شنيده ام. بيل گيتز بزرگترين كارآفرين دنيا است و بزرگترين ثروتمند دنيا هم شده است، از راه اختراع و اكتشاف و به خصوص در زمينه مايكروسافت Microsoft. و همان برنامه معروف ويندوز Windows اما آقاي بيل گيتز اجازه دارد كه هركاري خواست بكند؟ اجازه دارد كه همه انحصارات و شبه انحصارات، همه را به بازي بگيرد؟ ديديد كه به خاطر ايجاد يك برنامه كه گمان مي رفت ايجاد تراست كرده، چطور به دادگاه كشيدندش؟ حالا سرانجام جرمش ثابت يا نشد يا بيگناه يا گناهكار از دادگاه بيرون آمد، يك بحث ديگر است. بنابراين، اگر اين آقاي ايكس كه شما صحبتش را مي فرماييد، انقدر كارآفرين هست كه مي تواند ثروت هاي درست و پولهاي هنگفت ايجاد كند ومردم را مشغول به كار كند، چه بهتر كه كارش را درست انجام بدهد. بالاخره يك مملكتي است كه با يك مبلغ بسيار اندكي از درآمد و ثروت محاسبه شده اي كه روش برنامه هاي معيني هست، دارد فعاليت مي كند. فعاليت هم به قول شما در حدي كه ممكن است همه كساني كه صاحب قدرت و ابتكار هستند بايد بتوانند قدرت و ابتكارشان را به كار ببرند و به يك نفر تعلق ندارد. ناچار بايد به يك شكل عادلانه اي توزيع بشود امكانات، فرصت ها، اعتبارات و تسهيلات و همه اينها بايد در ظرفيت يك ملت بگنجد. فرق مي كند ظرفيت ما و ظرفيت يك ابرقدرت در دنيا. ما بايد در حد ظرفيت و اعتبارات و قدرت اقتصادي خودمان صحبت كنيم و ببينيم كه چقدرش را مي توانيم به يك موسسه بدهيم و چقدرش را به يك موسسه ديگر بدهيم. و اين نمي شود كه يك نفر همه را بيكار نگه دارد و يك عده را دور خودش جمع كند و بعد هم بگويد كار آفرين است. حالامن عرض كردم، شخص خاصي را چون نمي شناسم مورد بحث قرار نمي دهم. من روي كانسپت ها concepts و ايده ها بحث مي كنم.

شهرام جزايري، بازرگان 30 ساله كه به پرداخت رشوه و سوء استفاده مالي متهم است، در نخستين جلسه دادگاه رسيدگي به اتهامات خود گفت در سايه تلاش و ابتكار شخصي، از بستني فروشي به اين موقعيت اقتصادي دست يافته است. دكتر حبيب چيني، كارشناس اقتصادي در تهران، در مصاحبه با راديوآزادي، اتهامات شهرام جزايري را در ارتباط با نظام پرداخت اعتبارات بانكي در ايران، بررسي مي كند. دكتر حبيب چيني مي گويد: "اين نمي شود كه يك نفر همه را بيكار نگه دارد و يك عده را دور خودش جمع كند و بعد هم بگويد كار آفرين است." براي مطالعه متن كامل اين گفتگو، دگمه "متن فارسي" را "كليك" بزنيد.

در همین زمینه

XS
SM
MD
LG