لینک‌های قابلیت دسترسی

شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۴:۲۹ - ۱۰ دسامبر ۲۰۱۶

"ايران": از نفت و گاز خزر تنها "هوا" را به ما مي دهند


عليرضا طاهري عليرضا طاهري (راديوآزادي): نگراني روزنامه رسمي ايران در واقع، بازتاب هشداريست كه دكتر عباس ملكي رييس موسسه مطالعات درياي خزر و نيز شمار ديگري از كارشناسان ايراني در گذشته بار ها در ميان گذاشته اند. دكتر عباس ملكي مي نويسد: "بيم ان مي رود كه روسيه در يك اقدام استراتژيك، به دعوت از سه كشور ديگر برجاي مانده از اتحاد جمهوري هاي شوروي بپردازد، آن ها را به يك جلسه دعوت كند تا در نتيجه ايران در برابر توافق جمهوري هاي آذربايجان، تركمنستان، كازاخستان (قزاقستان) و روسيه جاي گيرد." اكنون بر پايه آن چه "ايران" نوشته است، مي توان احتمال داد كه دست كم جمهوري هاي آذربايجان، روسيه و كازاخستان(قزاقستان) و روسيه به ديدگاهي واحد در برابر ايران دست يافته اند. بر همين پايه، و گفت و گوهايي كه ميان اشك آباد(عشق آباد) و مسكو در جريان است، احتمال پيوستن جمهوري تركمنستان به سه جمهوري ديگر شوروي سابق را نيز نمي توان بعيد دانست. در اين حال، آن چه موضع ايران را در قبال خزر تضعيف مي كند، بيشتر سردرگمي هاي سياسي تهران است تا هم آوايي ديگر همسايگان ايران در خزر. سياستگذاران و رهبران سياسي جمهوري اسلامي، با گذشت بيش از يك دهه از فرو پاشي شوروي، هنوز نتوانسته اند در ميان خودشان به سياستي واحد و يكپارچه درباره خزر دست يابند. شماري از آن ها، حقوق ايران را در چارچوب دو قرارداد 1921 و 1940 با شوروي سابق مي جويند. بنا بر اين دو قرارداد، برغم گنگي هاي موجود در آن ها، بر تقسيم مساوي خزر ميان ايران و شوروي تاكيد شده است. اما شماري ديگر از كارشناسان مي گويند: جست و جو در پي حقوق ايران در قراردادهاي ياد شده واقع بينانه نيست و ديگر كشور هاي كرانه خزر هرگز تن به تقسيم 50-50 اين دريا با ايران نخواهند داد. اين كارشناسان معتقدند كه تن در دادن به تقسيم مساوي خزر ميان پنج كشور ساحلي آن واقع بينانه تر است. كارشناسان ياد شده در حالي بر اين اعتقاد پاي مي فشارند كه ديگر كشورهاي كرانه خزر، حق ايران در اين دريا نه 20 در صد كه حد اكثر 13 در صد مي دانند. اگر ايران اين سهم اندك را بپذيرد معنايش محروميت ايران از بخش اعظم منابع طبيعي درياي خزر خواهد بود. از سوي ديگر، شماري از كارشناسان ايراني مي گويند: اگر از دل شوروي سابق به جاي چهار جمهوري ده جمهوري جديد در كرانه خزر پديد مي آمد، آيا از سهم ايران در اين درياي سرشار از منابع طبيعي نيز به همان اندازه بايد كاسته مي شد؟ در اين حال، گنگي موضع جمهوري اسلامي از يك سو، و روشني نسبي موضع ديگر كشور هاي ساحلي خزر از سوي ديگر، روز به روز كفه ترازو را بيشتر به زيان ايران پايين مي برد. اين ديگرگوني در حالي ادامه دارد كه رهبران جمهوري اسلامي از هم آوايي روشن با يكديگر روز به روز دورتر مي شوند. روزنامه "ايران" - روزنامه رسمي خبرگزاري جمهوري اسلامي - مي نويسد: "ايران تا كنون كوشيده است تا از راه گفتگو با كشورهاي كرانه خزر كار خود را از پيش ببرد، بدون آن كه در كار آن ها مانعي ايجاد كند، اما هنوز كار عمده اي كه نشان دهنده عزم جدي ايران در پاسداري از منافع ايران و بهره برداري از آن ها باشد، انجام نداده است. ايران مي افزايد: "به نظر مي آيد كشورهاي كرانه خزر همزمان با ما كه درگير دعواهاي داخلي هستيم و به هيچ روي آماده گفتگو با يكديگر نيستيم، فرصت را غنيمت شمرده و بدون حضور ما به تقسيم منابع درياي خزر پرداخته اند." ايران در پايان نتيجه مي گيرد: "كشور هاي كرانه خزر در آينده، تنها چيزي كه براي ايران برجاي مي گذارند، فضاي بالاي آب اين درياي غني است."

ذخاير نفتي درياي خزر تا 200 ميليارد بشكه تخمين زده مي شود. روزنامه رسمي "ايران" ارگان خبرگزاري جمهوري اسلامي، با نگراني از برگزاري سمينار رژيم حقوقي درياي خزر در مسكو، نوشت حكومت تهران روز به روز در قبال مسئله درياي خزر منزوي تر مي شود. براي مطالعه متن كامل مقاله "عليرضا طاهري" در باره اختلاف بر سر رژيم حقوقي درياي خزر، دگمه "متن فارسي" را "كليك" بزنيد.

در همین زمینه

XS
SM
MD
LG