لینک‌های قابلیت دسترسی

پنجشنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۵ تهران ۲۳:۴۶ - ۸ دسامبر ۲۰۱۶

سابقه قمه زني، يكي از دلخراش ترين انواع سوگواري ها


مهدي خلجي قمه زني در شهر قم, سابقه اي طولاني ندارد, اگرچه در برخي شهرهاي ايران جسته و گريخته سنتي جاافتاده تر به شمار مي آيد. قمه زني به عنوان يکي از شيوه هاي عزاداري براي امام سوم شيعيان, همراه زنجيرکوبي بر تن با زنجيرهاي تيغ دار، يکي از دل خراش ترين انواع سوگواري هاست که برخي مومنان در ايام محرم انجام مي دهند و معتقدند که زخم هاي ناشي از آن به معجزه امام حسين, به سرعت بهبود مي يابد. کساني که به ريشه هاي ديني اين آيين باور دارند, کار خود را به عمل حضرت زينب, خواهر امام حسين مستند مي کند و مي گويند که وي پس از کشته شدن برادر خود, سرش را به چوب محمل کوفت و اين کار وي سرمشق پاره اي پيروانش براي قمه زني شد, گرچه تاريخ نگاران اين موضوع را کاملا تاييد نمي کنند. گروه هاي قمه زن در قم, به شکل گسترده پس از انقلاب به وجود آمدند. اين گروه ها که در هيات عزاداري کربلايي هاي مقيم قم متمرکز شده بودند, از برخي پاکستاني ها و کربلايي هاي هوادار آيت الله سيد محمد شيرازي که چند ماه پيش درگذشت, تشکيل مي شدند. محل اصلي قمه زني آنها خيابان چهارمردان, نزديک حرم حضرت معصومه بود که صبح عاشورا با جوي بزرگي از خون آغشته مي شد. مردم قم, بيش از آن که در قمه زني مشارکت کنند, تماشاگر آن بودند و حتي اين موضوع اختلافي را ميان هيات هاي مذهبي و به ويژه نجفي هاي مقيم قم برانگيخته بود و مشروعيت آن هميشه زير سئوال بوده است. قمه زني اين هيات از آغاز با بحث و جدال آنها و گاه توافقشان با نيروي انتظامي قم صورت مي گرفت, اما در سال هاي اخير و پس از ممنوع شدن رسمي قمه زني از سوي رهبر جمهوري اسلامي, شکل مخفي به خود گرفته بود. سخنان صريح آيت الله خامنه اي, ممنوعيت قمه زني را از يک دستور انتظامي به يک محدوديت سياسي بدل کرد و با توجه به اين که هيات کربلايي ها وابسته به آيت الله شيرازي بود و او نيز از مخالفان جمهوري اسلامي به شمار مي رفت, برگزاري مخفيانه اين آيين, به عملي مذهبي سياسي تغيير ماهيت داد. حتي در بسياري از شهرهايي که قبلا قمه زني اجرا مي شده, اکنون نيز کم و بيش مخفيانه و به جاي خيابان در خانه هاي بزرگ صورت مي گيرد و البته موجي از تماشاگران معتقد يا کنجکاو را نيز به سوي خود جلب مي کند.

قمه زني يكي از دلخراش ترين انواع سوگواري هاست. گروه هاي قمه زن در قم بعد از انقلاب به وجود آمدند و از بعضي پاكستاني ها و هواداران آيت الله شيرازي تشكيل مي شدند. قمه زني پس از مممنوع شدن قمه زني توسط رهبر جمهوري اسلامي، به عملي مخفيانه تبديل شد و از آنجا كه آيت الله شيرازي از مخالفان جمهوري اسلامي بود، قمه زني جنبه سياسي پيدا كرد و در شهرهايي كه قبلا معمول نبود نيز به راه افتاد. براي مطالعه متن كامل مقاله مهدي خلجي در باره سابقه قمه زني در شهر قم، دگمه "متن فارسي" را كليك بزنيد.

در همین زمینه

XS
SM
MD
LG