لینک‌های قابلیت دسترسی

پنجشنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۵ تهران ۰۷:۴۷ - ۸ دسامبر ۲۰۱۶

مواضع ايران و سوريه در قبال فلسطين و تعريف تروريسم، از ديد دو روزنامه نگار


ماه منير رحيمي، مصاحبه با ماشاء الله شمس الواعظين و احمد زيدآبادي (تهران)

ماه منير رحيمي (راديوآزادي): محمد خاتمي، رئيس جمهوري ايران در تماس تلفني با رئيس اتحاديه اروپا به اقدامات اخير اسرائيل در فلسطين به ويژه حمله به مقر ياسر عرفات اعتراض كرد. ماشاء الله شمس الواعظين در تهران اين موضع ايران را گرچه با تغيير، ولي در سياق موضع ديگر كشورها مي داند. ماشاء الله شمس الواعظين (روزنامه نگار در تهران): بسياري از كشورها از جمله كشورهاي خاورميانه وكشورهاي اروپايي خواهان توقف سريع حملات اسرائيل شدند و چنانكه مي دانيد شوراي امنيت نيز در قطعنامه اي خواهان خروج نيروهاي اسرائيلي از رام الله شده است. ايران هم با توجه به مورد مشخص مسئله فلسطين و احساسات خارجي خود به حركت در آمد، اگرچه من معتقدم با تاخير صورت گرفت، ولي ايران هم واكنش نشان داد. م.م.ر: احمد زيدآبادي در تهران، موضعگيري هاي مسئولان جمهوري اسلامي نسبت به بحران خاورميانه را ناهماهنگ مي داند ولي اين اقدام رئيس جمهوري خاتمي را يك رفتار ديپلماتيك توصيف مي كند. احمد زيدآبادي، روزنامه نگار: ايران به عنوان كشوري كه ادعاي حمايت از فلسطيني ها را دارد معمولا وقتي كه عمليات اسرائيلي ها عليه فلسطيني ها تشديد مي شود به ناچار بايد دست به اقدام بزند و اين اقدام قاعدتا نمي تواند ارسال سلاح و اين چيز ها باشد به دليل اينكه اصولا اين رفتار ها موقعيت ايران را به خطر مي اندازد و اگر كساني هم علاقمند به اين كار باشند طبيعي است كه دولت خاتمي به عنوان مسئول اصلي سياست خارجي نتواند از آن نوع اقدام ها دفاع كند و بنابراين به اقدامات ديپلماتيك روي مي آورد. اين اقدامات ديپلماتيك معمولا تماس با رئيس سازمان كنفرانس اسلامي و رئيس اتحاديه اروپا و رئيس اتحاديه عرب مي تواند باشد و در اين چارچوب قابل تفسير است. به هرحال همانطور كه بارها گفته شده است در ايران مواضع حاكم يكسان نيست و ناهماهنگي هائي وجود دارد. كلا به هرحال بخشي از حاكميت اساسا هيچگونه حق حياتي براي اسرائيل قائل نيست اما در كنار آن آقاي خاتمي در صورت تحقق صلحي كه فلسطيني ها از آن راضي باشند، به نحوي آينده اي براي اسرائيل در منطقه قائل است. ولي با اين همه به نظر مي رسد كه خود آقاي خاتمي هم موضع چندان شفافي ندارد يا شرايط داخلي كلا اين اجازه را به او نمي دهد كه بتواند تفكيك روشني بين يك انتفاضه مشروع و عمليات تروريستي قائل شود. م.م.ر: بعضي از كارشناسان مي گويند ايران وسوريه در قبال بحران خاورميانه مواضع متحدي را اتخاذ كرده اند و به همين دليل جرج بوش، رئيس جمهوري آمريكا در سخنراني اخير خود به ايران و سوريه هشدار داده كه از تروريسم حمايت نكنند. شمس الواعظين مواضع ايران و سوريه را در اين مورد نزديك ارزيابي مي كند. با اين تفاوت كه ايران براي مذاكره و صلح ابراز تمايل بيشتري مي كند. شمس الواعظين: موضع ايران و سوريه در قبال مسائل خاورميانه سالهاست كه نزديك هم هست و به يك معني مي شود گفت يك اتحاد نيمه استراتژيك وجود دارد در قبال مسائل خاورميانه. وقتي مي گوئيم نيمه استراتژيك به اين معني است كه سوريه صلح مشروط با اسرائيل را پذيرفته است ولي سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران تاكنون هيچ صلحي را بر مبناي هيچ شرطي را نپذيرفته و عمدتا خواهان حذف اسرائيل است. م.م.ر: احمد زيدآبادي ايران وسوريه را تقريبا در يك جبهه مي داند و اختلاف آنها را در پاره اي از موارد فرعي مي بيند. احمدزيدآبادي: هردو اين كشورها از گروههاي ده گانه فلسطيني كه با مذاكره با اسرائيل مخالفت دارند حمايت مي كنند و همينطور از عمليات ضداسرائيلي آنها و همينطور از شعله وركردن انتفاضه در سرزمين هاي فلسطيني. هردو كشور حمايت مي كنند. اما به نظر مي رسد كه استراتژي دو كشور متفاوت باشد به دليل اين كه سوريه قطعنامه هاي 242 و 328 شوراي امنيت سازمان ملل را پذيرفته است و اين به اين معني است كه در صورت عقب نشيني كامل اسرائيل از سرزمين هاي اسرائيلي به ويژه بلندي هاي جولان، حاضر به شناسائي اسرائيل است اما ايران اصولا همچه موضعي ندارد و هنوز به يك معني نابودي اسرائيل در دستور كار سياست خارجي ايران است. بنابراين از اين منظر با هم متفاوت هستند اما در شرايط حاضر در حاليكه بين سوريه و اسرائيل مذاكراتي صورت نمي گيرد، دو كشور براي تحت فشار گذاشتن اسرائيل از طريق شعله ور كردن انتقاضه با هم اشتراك نظر دارند. م.م.ر: منتقدان سياست خارجي ايران نسبت به خاورميانه، معتقدند ايران به رغم اينكه بين انتفاضه و تروريسم تفاوت مي گذارد، حملات فلسطيني ها به غيرنظاميان اسرائيلي را محكوم نمي كند. ماشاء الله شمس الواعظين اين رفتار ايران را واكنشي در برابر موضع آمريكا مي داند. ماشاء الله شمس الواعظين: مطابق قطعنامه 242 و 338 شوراي امنيت اسرائيل اشغالگر محسوب مي شود. اگر تفكيكي قائل بشويم ما بين عمليات تروريستي و عمليات مقاومت عليه اشغالگران در نتيجه من فكر نمي كنم بوش بتواند روي مواضع خود پافشاري كند و حركت مقاومت عليه اشغالگران را تروريسم تلقي كند. اما اگر تروريسم را در هر صورت ما محكوم كنيم، يعني استفاده از ابزار انساني عليه انسان هاي بيگناه، من فكر مي كنم كه ديگر فرق نمي كند تروريسم به چه نامي و تحت چه لوائي صورت مي گيرد. منتهي بايد ديد كه اسرائيل و فلسطيني ها طبق توافق ها و قطعنامه هاي سازمان ملل و عمل، كدام يك مقصرند و كداميك قطعنامه هاي سازمان ملل را پذيرفته اند وكدام نمي پذيرند. اسرائيل عمليات عليه شهروندان خود را تروريستي مي داند اما عمليات يهوديان شهرك نشين را عليه شهروندان فلسطيني عمليات دفاع از خويشتن تلقي مي كند. اين معيارهاي دوگانه و اين برخوردهاي از اين دست به ويژه برخورد ديشب جرج بوش كه حمله اسرائيل به رام الله و محاصره مقر ياسر عرفات را قابل درك مي داند براي امنيت اسرائيل و از آن حمايت مي كند واز طرف ديگر خواهان پايان دادن به عمليات تروريستي مي شود از طرف فلسطيني ها. خوب اين سياست دوگانه اي است. من فكر مي كنم اين يك واكنش مشابهي است كه ايران انجام مي دهد به واكنش هاي ايالات متحده و اسرائيل. م.م.ر: احمد زيدآبادي. احمدزيدآبادي: كشوري يا فردي مي تواند عمليات فلسطيني ها عليه اسرائيلي ها حالا چه نظامي و چه غيرنظامي را محكوم كند كه به نحوي حق حيات براي اسرائيل قائل باشد. در حاليكه در ايران چون مشكل اصلي خاورميانه را اشغال فلسطين و نه فقط اشغال سرزمين هاي 1967 بلكه اشغال فلسطين تاريخي را مشكل اصلي خاورميانه تلقي مي كند، بنابراي براي هرنوع عمليات ضد اسرائيلي به هر گونه مشروعيت قائل است.

جرج بوش، رئيس جمهوري آمريكا گفت ياسرعرفات توانايي جلوگيري از خشونت را دارد و افزود و ايران و سوريه بايد از حمايت خود از تندروهاي فلسطيني دست بردارند. محمد خاتمي، رئيس جمهوري اسلامي در تماس با بشار اسد اسرائيل را به كشتار فلسطيني ها و آمريكا را به جانبداري از اسرائيل متهم ساخت. ماشاء الله شمس الواعظين، سردبير روزنامه هاي تعطيل شده جامعه، توس و نشاط و احمدزيدآبادي، روزنامه نگار محافظه كار در تهران، در باره تفاوت مواضع ايران و سوريه در قبال مسئله فلسطين و همچنين تعريف تروريسم اظهارنظر مي كنند. براي مطالعه متن كامل مصاحبه راديوآزادي با شمس الواعظين و زيدآبادي، دگمه "متن فارسي" را "كليك" بزنيد.

در همین زمینه

XS
SM
MD
LG