لینک‌های قابلیت دسترسی

یکشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۵ تهران ۰۰:۳۶ - ۱۱ دسامبر ۲۰۱۶

برنامه تعزيه و نمايش هاي ايراني و موسيقي عربي در جشنواره تابستاني مركز لينكلن نيويورك


بهنام ناطقي (مجله نيويورك)

بهنام ناطقي (راديوآزادي): امروز در مجله نيويورك، نگاهي به برنامه جشنواره تابستاني مركز لينكلن نيويورك كه براي نخستين بار در آمريكا سه تعزيه ايراني را به نمايش مي گذارد در كنار نمونه هائي از هنرنمايشي امروز ايران و مجموعه اي شنيدني از موسيقي عربي و گفتگوئي در باره تعزيه امروز ايران با يكي از سخنرانان سمينار و برنامه هاي جنبي اين جشنواره 25 سال پيش كار مشابهي را در ايران در جشن هنر شيراز انجام داد. چشم انداز نخستين اجراهاي تعزيه در آمريكا، امروز در مجله نيويورك. ... براي نخستين بار در آمريكا، تابستان امسال گروهي متشكل از ده ها تعزيه خوان و نوازنده با تجهيزات كامل، سه نمايش تعزيه را هريك به مدت چهارشب در زير چادر مدور عظيمي در مركز معظم هنري لينكلن نيويورك به نمايش مي گذارند. هفته گذشته روابط عمومي مركز لينكلن برنامه هائي كه براي شناساندن تعزيه در حاشيه اجراي تعزيه هاي ايراني برگزار خواهند شد را اعلام كرد. در اين برنامه ها، كارشناسان بين المللي تعزيه در باره اين هنر نمايشي ايراني به سخنراني خواهند پرداخت. كارگرداني سه نمايش عمده تعزيه را در برنامه هاي جشنواره تابستاني امسال مركز هنر لينكلن، آقاي محمدباقرغفاري، استاد سابق تاتر دانشگاه كلمبيا، برعهده دارد. آقاي محمدباقرغفاري، كارشناس اجراي تعزيه، سال گذشته نقش مشابهي در تمرين دادن تعزيه خوانان و كارگرداني اجراهاي تعزيه در اسپانيا و فرانسه اجرا كرد. ... در برنامه اي كه در مجموعه كار و روند كار Work and Process در موزه گوگنهايم نيويورك اجرا مي شود، آقاي محمد باقر غفاري، كارگردان نمايش هاي تعزيه، تابستان امسال به همراه جمعي از تعزيه خوانان ايراني جلسه گفت و شنودي برگزار مي كند با تماشاگران و همچنين طرز تمرين و حاضر شدن يك نمايش تعزيه را به نمايش مي گذارد. آقاي محمدباقر غفاري همين برنامه تمرين همراه با سخنراني و پرسش و پاسخ را دو بار هم در انجمن آسيا برگزار مي كند. در برنامه اي كه انجمن آسيا و لينكلن سينتر به طور مشترك برگزار مي كنند همچنين دو كارشناس آمريكائي تعزيه، آقاي پيتر چلكوفسكي و آقاي ويليام بيمن شركت دارند. در برنامه ديگري، به نام معرفي تعزيه، اين دو كارشناس برجسته آمريكائي در مركز لينكلن سخنراني خواهند كرد. آقاي پيتر چلكوفسكي، استاد دانشگاه نيويورك در باره كليات تعزيه صحبت مي كند و آقاي ويليام بيمن، استاد دانشگاه براون، به سه نمايش تعزيه اي كه در برنامه هاي تابستاني لينكلن سنتر گنجانده شده اند، خواهد پرداخت. آقايان محمدباقرغفاري، پيتر چلكوفسكي و ويليام بيمن، 25 سال پيش نقش هائي مشابه در ابعادي وسيع تر را در ايران، در جشن هنر شيراز برعهده داشتند. در آن زمان، آقاي غفاري و آقاي بيمن درسفري به دور ايران تعزيه خوانان را از ميان گروه هاي متخلف برگزيدند و آقاي غفاري آنها را در شيراز تمرين داد. آقاي چلكوفسكي هم مسئول برگزاري سميناري بود در باره تعزيه در دانشگاه شيراز كه در آن دهها تن از كارشناسان برجسته تعزيه و ايرانشناسان شركت داشتند و كتاب سخنراني هاي اين سمينار را كه براي نخستين مجموعه اي از تحقيق در باره تعزيه در آن گردآورده شده بود، ويراستاري كرد. آقاي چلكوفسكي و آقاي بيمن هردو به فارسي مسلط هستند و سالها در ايران به مطالعه هنرهاي نمايشي و به خصوص تعزيه پرداخته اند. آقاي چلكوفسكي، استاد مركز مطالعات خاورميانه دانشگاه نيويورك در مصاحبه با راديواروپاي آزاد گفت هميشه براي اطلاع دادن در باره فرهنگ ايران آمادگي دارد. پيتر چلكوفسكي: مردم آمريكا الان بيشتر و بيشتر ميل دارند كه چيزي در باره ايران ياد بگيرند. اگر من چيزي بلد باشم، حاضر مي شوم. داستان هاي عشقي. داستان هاي ادبي! ب.ن.: آقاي چلكوفسكي دو سال پيش نيز درسفري به ايران در جشنواره تعزيه در كرمانشاه شركت كرد و شاهد تحولاتي بود كه اين روزها در اجراي نمايش تعزيه در ايران پديد آمده است. پيتر چلكوفسلكي: گمان مي كنم تعزيه پيشرفت كرده. گروه هاي مختلفي در جاهاي مختلف كشور زنده هستندو آنها كه به كرمانشاه آمدند گويا بهترين نبودند ولي خيلي قوي بودند. ب.ن.: در اين بيست سال آيا پيشرفتي در كار تحقيق در باره تعزيه مشاهده كرديد؟ پيتر چلكوفسكي: خيلي. خيلي. درميان ايرانيان. در مغرب زمين خيلي كم كار كرديم. بنده چند تا مقاله نوشتم ولي بيشتر ايرانيها كار كردند. تحقيق هاي بسيار عميق. كتاب هاي بسيار خوب در باره تعزيه به چاپ رسيده. آقاي دكتر شهيدي. آقاي دكتر همايوني و ديگران. فوق العاده هستند. زندگي شان را گذاشتند براي تحقيقات بر روي تعزيه. هم از نظر اجرا. هم از نظرمتن. بر روي متون كار مي كنندو متون چاپ مي شود. اين واقعا خيلي پيشرفت است. ب.ن.: آقاي چلكوفسكي از جمله اين تغييرات را استفاده از ميكروفن و تاثير پذيري از فيلم هاي تلويزيوني غربي در اجراهاي تعزيه دانست كه به نظر او نشان دهنده زنده بودن هنر تعزيه است. پيتر چلكوفسكي: 25 سال پيش شايد ما اشتباه كرديم. ما گلچين كرديم. بهترين تعزيه خوان ها را از نقاط مختلف ايران آورديم و در يك تعزيه اجرا مي كردند. نقاط مختلف اجراهاي مختلف از تعزيه دارند. حتي استفاده از موزيك فرق دارد. اين روزها آنچه من ديدم و خيلي جالب بود اين است كه مثل اينكه وزارت ارشاد برنامه اي دارد كه تمام اين گروه ها حتي گروهي آمده از بندر عباس كه با لباس محلي شان بازي مي كردند. خيلي جالب بود. حالا اينطورنيست. اصيل تر است. مثلا يك گروهي از شيراز اگر باشد آنها كه اجرا مي كنند شيرازي هستند و به سبك شيرازي اجرا مي كنندو آنها كه از قزوين آمده اند به سبك قزويني اجرا مي كنند و گويا ارتباطي هست بين گروه هاي مختلف در شهرستان هاي مختلف و مركز يعني اداره هنرهاي نمايشي. و اين اداره هنرهاي نمايشي به اصطلاح سرپرست اين گروه ها است. موقعي كه ما 25 سال پيش (تعزيه گذاشتيم) از نظر لباس گروه هاي مختلف كسري داشتند. حالا خيلي بهتر شده و لباس هاي بهتري دارند و به تن مي پوشند و سازهاي مختلف دارند. ب.ن.: مدرن شده يعني زنده است. چلكوفسكي: زنده است. تعزيه هيچوقت هنر مرده نبود كه بايد اين جور اجرا كرد. زمان مظفرالدين شاه اولين اتوموبيل به تهران آورده شد در آن وقت در تكيه دولت تعزيه خوان ها از اين استفاده مي كردند. كه سليمان وارد تكيه شد با اتوموبيل. آيا مي شود گفت اين مدرن است؟ نه. ولي زنده است. تعزيه هميشه زنده است يعني در را باز دارد كه مي تواند جلو برود. اگر امروز مي فرمائيد كه تعزيه يك كمي مدرن است مدرنيته اين است كه مردم، اين تعزيه خوان ها تلويزيون را تماشا مي كنند و وقتي كه اجرا مي كنند مي خواهند مثل قهرمان هاي تلويزيون باشد. يعني نوع اجرا و ژستي كه مي گيرند يك كمي تلويزيوني شده است. من مخالفت ندارم اين يك چيز هنر زنده است واينطور بايد باشد. فقط چيزهائي كه همه جا تكرار مي كنم اين است كه از اين ميكروفن استفاده نكنند يا آن را مخفي بگذارند. ... ب.ن.: در جشنواره تابستاني مركز لينكلن، علاوه بر تعزيه از جمله از نمايش و هنر نمايشي امروزي ايران هم نمونه هئي عرضه مي شود. از جمله، اجرايي از يك نمايش مولتي مديا از فيلم و موسيقي و رقص و تئاتر از خانم شيرين نشاط، هنرمند نيويوركي به نام منطق الطير با موسيقي و بازي خانم سوسن ديهيم كه همراه با فيلمي بر روي سه پرده از آقاي قاسم ابراهيميان عرضه مي شود و يك نمايش امروزي بدون كلام از ايران به نام گنگ خواب زده از آقاي آتيلا پسياني. جشنواره تابستاني مركز هنري لينكلن از نظر اينكه به نمايش امروزي و سنتي ايران توجه مي كند امسال شباهت بسيار پيدا كرده است به جشن هنر قبل از انقلاب و حتي شعار جشن هنر را كه خود را چهار راه برخورد هنر شرق و غرب و امروز و ديروز مي ناميد راهم اقتباس كرده است و علاوه بر نمايش ايراني، برنامه اي دارد به نام "كيمياي شرق و غرب" كه در آن نمونه هائي از موسيقي شمال آفريقا و خاورميانه را عرضه مي كند كه در آن نواهاي سنتي با سازهاي امروزي و موسيقي پاپ غربي در آميخته اند. هنرمندان برجسته اي نظير حمزه الدين، عود نواز برجسته مصري و گروه ستارگان شرق Al Mashreq All Stars با خوانندگي ناتاشا اطلس از جمله هنرمنداني هستند كه به اين برنامه دعوت شده اند. يكي ار برجسته ترين هنرمندان اين نوع موسيقي، آقاي رشيد طه خواننده فرانسوي الجزايري تبار است كه تركيبي از موسيقي راك و پاپ غربي را در كار خود به كار مي برد. موسيقي رشيد طه اما شايد پرسروصداترين گروه موسيقي عربي كه در جشنواره تابستاني امسال مركز لينكلن شركت دارد، يائير دلال و گروه ال اول باشد كه متشكل از شش نوازنده اسرائيلي و فلسطيني است و در كار خود سنت هاي موسيقي عراقي و عربي و تركي و هندي را به هم مي آميزد. موسيقي يائير دلال

مركز هنري لينكلن نيويورك اعلام كرد كه علاوه بر سه نمايش تعزيه، جلسه هاي سخنراني و سمينار هاي متعددي با همكاري موزه گوگنهايم و انجمن آسيا براي معرفي تعزيه به هنردوستان آمريكائي بر گزار مي كند. همچنين، در جشنواره تابستاني امسال مركز لينكلن چندتن از برجسته ترين هنرمندان موسيقي عربي جهان نمونه هائي از آميزش موسيقي شرق و غرب را ارائه مي دهند. پيتر چلكوفسلكي، تعزيه شناس آمريكائي و استاد دانشگاه نيويورك ازجمله سخنرانان اين جلسات خواهد بود. چلكوفسكي كه يكي از همكاران جشن هنر شيراز در برگزاري سمينار تعزيه بود كه در مصاحبه با راديوآزادي در باره پيشرفت هنر تعزيه در ايران طي 25 سال اخير سخن مي گويد. براي مطالعه متن كامل گزارش راديوآزادي از برنامه هاي نمايش ايراني و موسيقي عربي در جشنواره تابستاني مركز لينكلن نيويورك، دگمه متن فارسي را كليك بزنيد.

در همین زمینه

XS
SM
MD
LG