لینک‌های قابلیت دسترسی

یکشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۵ تهران ۰۷:۳۷ - ۱۱ دسامبر ۲۰۱۶

استقبال از بازي هاي كامپيوتري "سيم" يا وانمود سازي: جاذبه شهرسازي و برنامه ريزي شهري


بهنام ناطقي (مجله نيويورك)

بهنام ناطقي(راديوآزادي) امروز در مجله نيويورك، نگاهي به بازي هاي كامپيوتري سيمز، پرفروش ترين بازي هاي كامپيوتري دنيا، كه بر خلاف بازي هاي كامپيوتري جنگي و جنا?ي و تخيلي، به كاربران امكان مي دهند كه نقش مديران برنامه ريزي شهرها را بازي كنند و شاهد تحولات اقتصادي و اجتماعي باشند كه تصميمات آنها به بار مي آورد و همچنين بازي جديد خانواده سيم ها كه كاربران را خداوند زندگي يك شخصيت يا خانواده اي مي كند كه خود به وجود مي آورد. ازسياست هيجان انگيز شهري تا لحظات ملال آور زندگي روزمره شخصت هاي مجازي، باز? ها? کامپ?وتر? خدائ?، امروز در مجله نيويورك. ... بازي هاي كامپيوتري كه به خاطرخشونتي كه در مجموعه هائي مثل كو?يك و دووم وجود دارد شهرت بدي پيدا كرده اند، ا?ن باز? ها در هر صورت بازيگر را به جهان تخيلي و افسانه اي مي برند كه مي توانداز طريق بازي در آن تاثير بگذارد و شاهد نتيجه آثار خود باشد. تصادف اتوموبيلي كه در يك بازي مسابقه به ديوار ميدان برخورد مي كند يا خونين شدن شخصيت هاي بازي هاي جنگي ممكن است براي لحظه اي گذرا تماشاگر را از تاثيري كه گرفته است دلخوش كند اما اين بازي ها، بازي هاي جنگي، پرفروش ترين بازي هاي كامپيوتري نيستند. در جهان يك ميليارد و 200 ميليون دلاري بازي هاي كامپيوتري، پرفروش ترين آنها بازي هائي هستند كه آنها را بازي هاي خدائي يا وانمودگر مي نامند. در اين نوع بازي ها، بازيگر ديگر به مهارت فني وسرعت عكس العمل در فشار دادن دگمه ها احتياجي ندارد و ارضاي خاطري كه از اين بازي ها حاصل مي شود، تاثيري است كه بازيگر مي تواند با تصميمات خود بر زندگي افراد و جوامع خيالي بگذارد و دركي كه اين تجربه از زندگي و بده بستان اجتماعي واقعي به بازيگر مي دهد. نخستين بازي هاي وانمود گر كه با نام سيم سيتي يا شهر وانمودي در سال 1989 به بازارآمدند. سيم سه حرف اول واژه سيموليشن يا وانمود سازي، است، اين بازي ها، بازيگران را براي ساختن يك جامعه شهري با بودجه اي معين به چالش مي طلبيدند كه در آن تصميم گيري در باره خدمات شهري و مراكز تفريحي و نظاير آن با بازيگر است. بچه هاي دهه 1980 كه با اولين بازي هاي كامپيوتري آشنا شدند، وقت زيادي را جلوي كامپيوتر گذراندند كه با فشار دادن دگمه اي هيولاهاي خيالي را بكشند يا هواپيماهاي دشمن را با آتشبار هوا?ي سرنگون كنند. اما بچه هاي امروز با استقبال از بازي هاي وانمود سازي نشان مي دهند كه به جاي سرنگون كردن هواپيماها بيشتر علاقه دارند بدانند آيا اگر حقوق گمركي را شهرخيالي خود را براي زيادكردن درآمد بالاببرند، تا چه اندازه به تجارت خارجي شهر خسارت وارد مي شود يا اگر بيش از توانائي خدمات شهري تراكم بفروشند و ساختمان بسازند با چه مشكلاتي مواجه خواهند شد. در آخرين روايت اين بازي، سيم سيتي شماره چهار، كه قوي ترين و كامل ترين آن است، بازيگر مي تواند به دلخواه مشخصات طبيعي شهر خيالي خود را تعيين كند، كوه و جنگل و رودخانه در آن بگذارد و بعد كه شهر ها ساخته شدند، مي توان آن ها را از طريق جاده و راه آهن و هوا به هم مربوط كردتا به دادو ستد و همكاري هاي اقتصادي بپردازند. يكي از مشخصات تازه برنامه جديد اين است كه بازيگر مي تواند از ديد يك ساكن شهر، در شهري كه ساخته است راه برود و مانند خداوندي كه به زمين و ميان مردم قدم مي گذارد، از نزديك و زاويه ديد بندگان خود شاهد زندگي آنها در فضاهائي كه به وجود آورده باشد. براي اين شخصيت مي توان خصوصيت هاي ويژه اي در نظر گرفت و از تجربه هاي او براي بهبود شهر استفاده كرد. موسيقي خانواده سيمز اما در كنار آخرين روايت سيم سيتي، بازي تازه اي بيرون آمد كه به روي يكي از جنبه هاي بازي قبلي يعني آن شخصيتي يا انسان مجازي كه در داخل شهر مجازي راه مي رود ساخته شده بود. در آخرين بازي از اين مجموعه كه شركت معظم توليد بازي هاي كامپيوتري، الكترونيك آرتز، ماه گذشته قطعات تازه اي براي آن بيرون داد، به جاي مشكلات يك شهر، بازيگر بايد با مشكلات يك شخصيت يا يك انسان دست و پنجه نرم كند، در يك خانواده و ساكن يك محله. اينجا زاويه ديد به زندگي عوض مي شود و به جاي خداوندگاري يك شهر، بازيكن خداوند يك انسان و يك عضو خانواده و ساکن ?ک محله و?ک شهر مي شود. هرم رابطه انسان وجامعه عوض مي شود. آدمهاي خانواده سيم همه با طراحي كارتوني ساده نقاشي شده اند و به زبان مخصوص خودشان حرف مي زنند. موسيقي قطعه اي يك موسيقي از بازي كامپيوتري خانواده سيمز را مي شينيديم بازي اي كه درآن بازيگر در نقش خداي يك شخصيت عمل مي كندد. هربازيگر مي تواند يك يا چند شخصيت خانواده را در كنترل خود بگيرد و در باره ريزترين كا هاي روزمره او تصميم بگيرد. تاكنون شش ميليون نسخه از اين بازي فروخته شده است. با قطعاتي از بازي كه بعدا مي توان خريد يا روي كامپيوتر داون لود كرد، داستان هاي تازه اي مي تواند براي خانواده اتفاق بيافتد، مثلا تلاش در اداره براي رسيدن به مقام مديريت يا شبي براي شام و رقص در جستجوي زوجي مناسب. اين داون لود ها بازي را مي تواند مثل خود زندگي بي نهايت گسترش بدهد. در جامعه كامپيوتري سيمز صدها سايت وجود دارد كه مي تواند اجزاي تازه مثل خانه هاي جديد آدمهاي جديد و اسباب و اثاثيه مجازي و موسيقي و نظاير آن را داون لود كرد برخلاف بازي هاي شهر سيم -- سيم سيتي -- كه در آن بازيگر هدف هاي بزرگ و اجتماعي، مثل بهبود فرهنگي يا اجتماعي يك شهر و متوازن نگه داشتن بودجه آن را دنبال مي كرد، در بازي خانواده سيمز، هدف ها مثل هدف هاي زندگي روزمره كوچك و زودگذر و خوشي ها كوچك هستند و از اين نظر اين بازي بينيشي از زندگي را به بازيگر نشان مي دهد كه در عين حال هم مثل خود زندگي جذاب است و در نهايت هم ملال آور. مثلا بازيگر با خانواده تازه خود در جهان مجازي سيمز به يك محله جديد منزل مي كند و بعد از خريد اسباب و اثاثيه منزل شروع مي كند با همسايه ها به معاشرت پرداختن و شاهد گذران ملال آور زندگي بودن و نشستن به انتظار براي لحظاتي دلگرم كننده مثل شنيدن پاسخ مناسبي از دختر مسايه. اما مسيري كه براي رسيدن به اين اهداف طي مي كند شايد درس هائي براي زندگي باشد مثلا براي اينكه ادب اجتماعي شخصيت مجازي داخل بازي اضافه شود بازيگري كه او را كنترل مي كند بايد برايش يك كلاس آداب پيدا كند يا براي شخصيت مجازي دل دختر مورد علاقه اش را بدست بياورد بازيگر بايد براي او يك كتاب آشپز? پيدا كند كه بتواند بهتر غذا بپزد. ميليونها معتاد اين بازي شده اند و ساعات بسياري را جلوي كامپيوتر به عوض كردن لباس شخصيت ها و تاثير آن در برخورد هاي اجتماعي آنها مي گذرانند يا سعي مي كنند با دادن همه مشخصات شخصيت خود به شخصيت خيالي داخل بازي، از دور نمائي وانمودسازي شده از خود تماشا كند. اين بازي انسان را به مكانيسم زندگي روزمره هشيار مي كند و نشان مي دهد كه واكنش ها چگونه قابل پيش بيني هستند موسيقي سيمز آقاي ويل رايت كه در سال 1989 در 22 سالگي، نخستين بازي سيم سيتي را طرح كرد مي گويد اين بازي درك مردم را از واقعيت اطراف تغيير مي دهد. بعد از آشنائي با اين بازي مشكل مي توان از كنار يك مجتمع فرهنگي يا يك بيمارستان يا يك مجتمع مسكوني گذشت بدون فكر كردن به هزينه آن يا تاثيري كه كيفيت زندگي مردم و بودجه شهر دارد. در واقع، همانطور كه آقاي « ويل رايت،» خالق سيم سيتي درمصاحبه اي اشاره كرده است، اين بازي ب?نش بازيكن را نسبت به زندگ? و نقش خود در آن تغ??ر م? دهد وبه او کمک م? کند که مدن? تر فکر کند. كمتر اثر هنري، كتاب يا فيلمي را مي توان پيدا كرد كه بينش بيننده را نسبت به دنياي خود به اين اندازه تحت تاثير قرار دهد. اما آقاي رايت فكر مي كرد كه اين بازي غير از معمارها و مهندس ها وآنها كه به بازي هاي استراتژيك علاقه داشتند، كسي ديگري را جلب نمي كند. وقتي سيم سيتي براي نخستين بار به بازار آمد همه بازار بازي هاي كامپيوتري، در اختيار بازي هاي جنگي و مسابقه اي يا اكشن گيمز بود. آقاي ويل رايت با بازي سيم سيتي درواقع يك ژانر يا رشته تازه در بازي هاي كامپيوتري به وجود آورد كه نه تنها مهندس ها و معمارها بلكه ميليون ها بازيكن ديگر را نيز مجذوب مشكلات شهرسازي و برنامه ريزي شهري ساخت. شركت هاي توليد بازي هاي كامپيوتري كه مي خواستند بر تعداد بازي هاي جنگي خود اضافه كنند وقتي بازي سيم سيتي به آنها پيشنهاد شد آن را رد كردند. هيچكس فكرنمي كرد بازي فكري در باره شهرسازي و برنامه ريزي شهري بتواند بيشتر از مسابقه هاي ماشين كورسي يا فوتبال كامپيوتري خواستار داشته باشد. سيم سيتي و بازي هاي مربوط به آن تا حالا بيش از 340 ميليون دلار فروش كرده است. اولين ناشر سيم سيتي خود آقاي رايت بود كه شركتي به نام مكسيس تاسيس كرد. بعدا اين شركت به موسسه عظيم نشر بازي هاي كامپيوتري، شركت الكترونيك آرتز، فروخت. آقاي رايتز، خالق بازي هاي كامپيوتري سيم سيتي و سيمز، در آتلانتا بزرگ شده است و بچگي خود را به ساختن ماكت هواپيما و ساختمان سرگرم بود و به تدريج به ساختن روبات و برنامه ريزي كامپيوتر علاقمند شد. در واقع سيم سيتي هم نوعي مدل يا ماكت است، ماكت يك جامعه بشري. سيم سيتي وقتي به وجود آمد كه آقاي رايت كه به برنامه ريزي براي بازي هاي كامپيوتري علاقمند شده بود وقتي داشت يك بازي جنگي درست مي كرد،. ديد به طراحي جزيره هائي كه در بازي هواپيماها آنها را بمباران مي كردند، بيشتر علاقمند است تا به ساختن خود بازي و سيم سيتي يا شهر نموداري، از نياز او با ساختن فضاهاي مجازي به وجود آمد.

نگاهي به بازي هاي كامپيوتري سيم سيتي SimCity و سيمز Sims، پرفروش ترين بازي هاي كامپيوتري دنيا، كه بر خلاف بازي هاي كامپيوتري جنگي و جنائي و تخيلي، به كاربران امكان مي دهند كه نقش مديران برنامه ريزي شهرها را بازي كنند و شاهد تحولات اقتصادي و اجتماعي باشند كه تصميمات آنها به بار مي آورد ودر بازي خانواده سيم ها كه كاربران را خداوند زندگي يك شخصيت يا خانواده مي كند كه خود به وجود مي آورد.

در همین زمینه

XS
SM
MD
LG