لینک‌های قابلیت دسترسی

شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۵ تهران ۰۰:۵۶ - ۱۰ دسامبر ۲۰۱۶

جنگ فولاد در تهران


فريدون خاوند (گزارش اقتصادي روز) دكتر فريدون خاوند (راديوآزادي): آيا بايد دروازه هاي ايران را بر كالا هاي خارجي بست و يا، به نام حفظ رقابت و منافع مصرف كننده، بخشي از بازار داخلي را به خارجيان سپرد؟ اين پرسش بنيادي، از قرن ها پيش به اين سو در آمريكا و اروپا بحث ها بر انگيخته و امروز هم، با گسترش فر آيند صنعتي شدن، به گونه‌اي كم و بيش مشابه، در كشور هاي در حال توسعه مطرح ميشود. ايران نيز در چارچوب تحولات فكري و سياسي و اقتصادي خود، درگير همين بحث ها است. كساني هستند كه بقاي صنايع ايران را در گروي اعمال سياست حمايتي از راه بستن دروازه هاي كشور بر كالا هاي خارجي ميدانند، و كسان ديگري، در جناح مقابل، دوران اين گونه سياست ها را پايان يافته تلقي ميكنند و ميگويند كه جلوگيري از رقابت ديگر نه ممكن است و نه مفيد. تازه ترين نمونة درگيري ميان اين دو گرايش را در بخش فولاد مي بينيم، با ابعادي چنان گسترده كه حتي به صفحات نخست روزنامه ها كشانده شده و با كشمكش هاي جناحي جمهوري اسلامي نيز كم و بيش در آميخته است. گرايش نخست، توليد كنندگان فولاد ايران را در بر ميگيرد كه نود در صد آنها به بخش دولتي تعلق دارند. اينان ميگويند كه مصرف فولاد در ايران شش ميليون و پانصد هزار تن در سال است و چون توليد داخلي اين محصول نيز كم و بيش در همان حد است، كشورتاب تحمل واردات را ندارد. توليد كنندگان دولت را متهم ميكنند كه با گشودن دروازه هاي كشور بر هشت ميليون تن واردات در سال هاي 1379 و 1380، شماري از واحد هاي توليد فولاد كشور را با بحران روبرو كرد و باعث شد 2.5 ميليون تن فولاد داخلي در انبار ها بماند. زير فشار همين گرايش بود كه دولت چند ماه پيش محدوديت هاي شديدي را بر ورود فولاد خارجي به كشور وضع كرد، ولي با توجه به اوجگيري بهاي اين كالا در بازار داخلي، هفتة گذشته دولت تصميم گرفت بخشي از محدويت ها را لغو كند. اين تصميم واكنش سخت توليد كنندگان فولاد را در پي داشت، و شماري از رسانه هاي تهران نيز، از جمله «رسالت»، به هواداري آنها بر خاسته‌اند. و اما گرايش دوم نياز ايران به فولاد را نه شش ميليون و 500 هزار تن، بلكه حدو ده ميليون تن ارزيابي مي كند و ميگ ويد كه براي پر كردن شكاف ميان اين نياز و توليد داخلي، چاره‌اي نيست جز متوسل شدن به واردات، و گرنه بالا بودن تقاضا به نسبت عرضه، قيمت ها را بالا ميبرد و بازار شيريني را در اختيار رانت خواران و دلالان قرار ميدهد و اين همان چيزي است كه طي چند ماه گذشته پيش آمده است. روزنامة «ايران» چاپ تهران در شمارة امروز خود (چهار شنبه 23 مرداد ماه)، محافل خاصي را متهم مي كند كه سال گذشته با انتشار داده هاي نادرست جلوي واردات را گرفتند و تنها از راه بالا بردن قيمت مصنوعي سه نوع محصول فولادي، 116 ميليارد تومان در آمد اضافي به جيب دلالان و واسطه ها ريختند.

بستن يا گشودن دروازه هاي ايران بر واردات فولاد يكي از مهم ترين مسائل مورد بحث محافل اقتصادي تهران است. توليد كنندگان فولاد، كه حدود نود در صد آنها به بخش دولتي تعلق دارند، خواستار بستن دروازه ها هستند، حال آنكه مصرف كنندگان، ورود اين كالاي استراتژيك را به كشور براي مبارزه با رانت خواري، پرهيز ناپذير مي دانند.

در همین زمینه

XS
SM
MD
LG