لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۰:۱۶ - ۳ دسامبر ۲۰۱۶

گزارش اقتصادي روز: جايگاه ايران در بازرگاني بين المللي و موانع دستيابي كالاهاي ايران به بازارهاي جهاني


فريدون خاوند (پاريس) دكتر فريدون خاوند (راديوآزادي): خروج از اقتصاد تك محصولي نفتي، تنوع صادراتي و دستيابي به بازار هاي جهاني با كالا هايي به جز «طلاي سياه»، از چند دهه پیش به اين سو، آرزوي بزرگ ايرانيان بوده و تعيين 29 مهرماه به نام «روز ملي صادرات» بيان همين آرزو است. حضور انبوه كالا هاي ايراني در بازار هاي منطقه‌اي و جهاني، اگر زماني تحقق يابد، يكي از ملموس ترين نشانه هاي پايان يافتن واپس ماندگي اقتصادي اين سرزمين خواهد بود. تا دستيابي به اين هدف، راه بسيار درازي در پيش است. كافي است به آمار بازرگاني بين‌المللي نگاهي بيافكنيم، كه معتبر ترين آن هر سال از سوي «سازمان تجارت جهاني» منتشر مي شود. در آخرين داده هاي انتشار يافته از سوي اين سازمان، از 6155 ميليارد دلار صادرات جهان در سال 2001 ميلادي، 25 ميليارد و 300 ميليون دلار، معادل 4 دهم در صد آن توسط ايران تأمين شده و اين كشور را، در ميان صادر كنندگان جهان، در رديف 42 قرار داده است. مسئله آن است كه حتي در همين رقم ناچيز صادراتي ايران نيز، حدود 21 ميليارد دلار آن به نفت تعلق دارد و اگر تنها صادرات غير نفتي را - كه حدود 4 ميليارد دلار بوده- نظر بگيريم، موقعيت بسيار شكننده ايران در بازرگاني جهان بهتر نمايان مي شود. در اين صورت ايران با صادراتي تقريبا حدود يك چهارم ويتنام، در سلسله مراتب كشور هاي صادر كننده به رديف هاي آخر رانده خواهد شد. «روز ملي صادرات» - دوشنبه 29 مهرماه- همچنين فرصتي است براي مقايسه آمار واقعي صادرات غير نفتي ايران با هدف هاي برنامه پنجساله سوم. بر پايه اين هدف ها، كه براي كشوري مانند ايران چندان هم بلند پروازانه نبود، قرار شد اين كشور در طول پنج سال برنامه – 1379 تا 1383- جمعا سي و چهار ميليارد و هشتصد ميليون دلار كالاي غير نفتي صادر كند. طي دو سال نخست برنامه، ايران جمعا حدود دو ميليارد و پانصد ميليون دلار كمتر از ميزان پيش بيني شده كالا صادر كرده. در سال جاري نيز (1381)، به پيش بيني برنامه، بايد حدود هفت ميليارد و دويست ميليون دلار كالا صادر شود، اما بر اساس آمار انتشار يافته درباره شش ماهه نخست سال، رقم واقعي صادرات سالانه به احتمال فراوان از چهار ميليارد دلار بيشتر نخواهد بود. و اما دلايل اين شكست : نخست ابهام بر سر استراتژي اقتصادي ايران و فشار هواداران اقتصاد بسته، تا جايي كه به گفته احمد قاسمي، مدير كل توسعه صادرات وزارت صنايع و معادن، «هنوز ديدگاه مخالف تجارت و صادرات در كشور قدرتمند است و با نفوذي كه در نهاد هاي تصميم گيرنده دارد، سبب كندي پيشرفت صادرات ميشود.» از سوي ديگر صادر كنندگان ايراني شكايت ميكنند به ويژه از بي ثباتي سياست ها، فشار ديوانسالاري دولتي، بالا بودن هزينه توليد داخلي، تورم، ثابت نگهداشتن مصنوعي نرخ ارز و دستيابي دشوار به بازار هاي جهاني به دليل عدم عضويت در سازمان تجارت جهاني.

بيست و نهم مهر ماه در ايران «روز ملي صادرات» نام گرفته و هر سال، به همين مناسبت، سازمان هاي كارشناسي و رسانه هاي جمهوري اسلامي از چگونگي پيشبرد صادرات غير نفتي كشور و دشواري هاي آن سخن مي گويند. اگر صادرات نفتي را در نظر نگيريم، ايران با 4 ميليارد دلار صادرات غيرنفتي در ميان كشورهاي جهان از نظر صادرات در رده آخر قرار مي گيرد.

در همین زمینه

XS
SM
MD
LG