لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۷:۱۱ - ۳ دسامبر ۲۰۱۶

گزارش اقتصادي روز: بررسي عملكرد بازرگاني خارجي، براساس آمار گمرک


فريدون خاوند (پاريس) دكتر فريدون خاوند (راديوآزادي): در گزارش روابط عمومي گمرك جمهوري اسلامي درباره‌ي صادرات و واردات ايران در هفت ماه نخست سال جاري خورشيدي(1381)، دو رقم بيش از همه جلب توجه ميكند : دو ميليارد و پانصد ميليون دلار صادرات كالا هاي غير نفتي در برابر دوازده ميليارد و پانصد ميليون دلار واردات كالا طي همان مدت. به بيان ديگر، اگر نفت را در بازرگاني خارجي ايران كنار بگذاريم، واردات كشور در هفت ماه نخست سال جاري پنج برابر صادرات آن بوده و كسري مبادلات جاري در دوران مورد نظر به ده ميليارد دلار رسيده است. طبعا ارز حاصل از صادرات نفت اين كسري را پر ميكند و شكنندگي بسيار شديد بازرگاني خارجي ايران را مي پوشاند. از آمار صادرات غير نفتي آغاز ميكنيم : دو ميليارد و پانصد ميليون دلار طي هفت ماه، ميانگيني در سطح سيصد و شصت ميليون دلار در ماه را به دست ميدهد. اگر اين ميانگين در پنج ماه پاياني سال تكرار شود، ايران در مجموع، تا پايان سال جاري خورشيدي، حدود چهار ميليارد و سيصد ميليون دلار صادرات غير نفتي خواهد داشت. در اين صورت ايران حدود سه ميليارد دلار كمتر از آنچه در برنامه‌ي پنجساله‌ي سوم براي سال 1381 در نظر گرفته شده بود، كالاي غير نفتي صادر خواهد كرد و يك گام ديگر از دستيابي به «جهش صادراتي»، كه موضوع ماده‌ي 113 برنامه‌ي سوم است، دور تر خواهد شد. به نظر ميرسد كه در عرصه‌ي صدور كالا هاي غير نفتي ايران، ركود كماكان ادامه دارد، در پيوند با همان عواملي كه از سال ها پيش تاكنون راه را بر «جهش صادراتي» كشور بسته‌اند : تداوم اقتصاد بسته‌ي دولتي، كمبود شديد سرمايه‌گذاري، تأثير پذيري بازرگاني خارجي ايران از تنش هاي حاكم بر روابط خارجي اين كشور، بر خوردار نبودن از تسهيلات بازرگاني بين‌المللي در چارچوب سازمان تجارت جهاني و نيز تسهيلات عملي در قالب موافقتنامه هاي تجارت آزاد منطقه‌اي، عدم آشنايي كافي با نياز ها و الزام هاي بازار هاي خارجي و غيره… در كنار اين عوامل ساختاري، شماري از محافل كارشناسي ايران تثبيت مصنوعي نرخ ارز را در سطح كنوني پيش ميكشند و آنرا يكي از دلايل ركود صادرات غير نفتي ايران به شمار مي آورند. و اما واردات 12 ميليارد و 500 ميليون دلاري ايران در هفت ماهه‌ي نخست 1381، معادل 20 در صد بالاتر از دوران مشابه سال گذشته‌ خورشيدي است. اگر آهنگ هفت ماه گذشته حفظ شود، كل واردات ايران تا پايان سال جاري خورشيدي به 21 ميليارد و 500 ميليون دلار خواهد رسيد، كه رقمي است بالا و هشدار دهنده. اين حجم واردات مي تواند، در صورت افول ناگهاني بهاي نفت، تنش هاي شديدي را در حساب هاي خارجي ايران به وجود آورد، شبيه آنچه در نيمه‌ي نخست دهه‌ي 1370 خورشيدي اتفاق افتاد.

بر پايه‌ آخرين آمار انتشار يافته از سوي گمرك جمهوري اسلامي، صادرات كالاهاي غير نفتي‌ ايران طي 7 ماه نخست سال جاري، به 2 ميليارد و 500 ميليون دلار رسيد، در حاليكه واردات 12 ميليارد و 500 ميليون دلار بود، كه معادل 20 در صد بالاتر از دوران مشابه سال گذشته‌ خورشيدي است. اگر آهنگ هفت ماه گذشته حفظ شود، كل واردات ايران تا پايان سال جاري خورشيدي به 21 ميليارد و 500 ميليون دلار خواهد رسيد، كه رقمي است بالا و هشدار دهنده. اين حجم واردات مي تواند، در صورت افول ناگهاني بهاي نفت، تنش هاي شديدي را در حساب هاي خارجي ايران به وجود آورد، شبيه آنچه در نيمه‌ي نخست دهه‌ي 1370 خورشيدي اتفاق افتاد.

در همین زمینه

XS
SM
MD
LG