لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵ تهران ۰۳:۵۷ - ۴ دسامبر ۲۰۱۶

بحران هسته اي ايران و پيشنهاد روسيه براي غني سازي اورانيوم ایران، از دید کارشناسان اتمی


(rm) صدا | [ 10:00 mins ]
روز سه شنبه محمد سعيدي معاون سازمان انرژي اتمي جمهوري اسلامي گفت: با ارسال نامه اي به اطلاع آژانس بين المللي انرژي اتمي رسانديم كه قصد داريم تحقيقات فناوري هسته اي را تا چند روز آينده از سر بگيريم. براي حل بحران هسته اي ايران، روسيه پيشنهاد جديدي ارائه كرده است. آمريكا و سه كشور اروپايي از پيشنهاد روسيه استقبال كردند و آن را به نفع ايران ارزيابي مي كنند. دكتر برونو پيلاد، مسئول گروه كارشناسي رويكرد چندجانبه با چرخه سوخت هسته اي آژانس بين المللي انرژي اتمي و معاون پيشين محمد البرادعي پيشنهاد روسيه را به طور كامل عملي و منطقي نمي داند و به تجربه مشخص ايران در اين زمينه اشاره مي كند. مساله بحران اخير در روابط روسيه و اوكراين نيز به نگراني اين كه به فرض پذيرش پيشنهاد روسيه توسط ايران اين كشور ممكن است زماني سوخت هسته اي را به عنوان عامل فشار استفاده كند افزوده است. دكتر برونو پيلاد مي گويد مذاكرات هسته اي پيشين را بايد به دور از جنجال دنبال كرد. فاطمه امان (راديو فردا): روز سه شنبه محمد سعيدي معاون سازمان انرژي اتمي جمهوري اسلامي به تلويزيون دولتي گفت: ما با ارسال نامه اي به اطلاع آژانس بين المللي انرژي اتمي رسانده ايم كه قصد داريم تحقيقات فناوري هسته اي خود را تا چند روز آينده از سر بگيريم. اين فعاليت ها طي دو سال و نيم گذشته در جمهوري اسلامي به حالت تعليق در آمده بود. در اين ميان محمد البرادعي مديركل آژانس بين المللي انرژي اتمي هيات مديران آژانس را از اين تصميم ايران آگاه كرده است. آقاي البرادعي ضمن تاكيد بر حق همه كشورها براي برخورداري از فن آوري صلح آميز هسته اي از ايران خواسته است تا در روند اعتمادسازي به تعليق داوطلبانه فعاليت هاي هسته اي خود ادامه دهد. بايد يادآور شد كه اين بخش از فعاليت هاي هسته اي ايران در سطح آزمايشگاهي صورت مي گيرد و به معني آغاز فعاليت مربوط به توليد سوخت هسته اي نيست. با اين حال همين بخش از فاليت هاي هسته اي ايران هم تاكنون در راستاي اعتمادسازي در اين زمينه كه فعاليت هاي هسته اي ايران صلح آميز است، به حال تعليق درآمده بود. مساله غني سازي اورانيوم براي تاسيسات هسته اي يك كشور در كشوري ديگر به خودي خود مساله غيرعادي و جديدي نيست. تعدادي از كشورهاي اروپايي كه از فناوري هسته اي از جمله براي تامين انرژي بهره مي برند، الزاما سوخت هسته اي خود را توليد نمي كنند و اصولا از تكنولوژي غني ساز اورانيوم هم برخوردار نيستند. اما اكنون براي حل بحران هسته اي ايران روسيه پيشنهاد جديدي ارائه كرده است. غني سازي اورانيوم تا مرحله توليد گاز هگزا فلوريد اورانيوم در ايران انجام شود و سپس اين گاز براي تزريق در دستگاه هاي ويژه غني سازي اورانيوم و توليد سوخت هسته اي به روسيه منتقل شود و در مرحله پاياني سوخت هسته اي از روسيه به ايران بازگردانده شود. آمريكا و سه كشور اروپايي از پيشنهاد روسيه استقبال كردند و آن را به نفع ايران ارزيابي مي كنند. تعدادي از كارشناسان هسته اي هم اين پيشنهاد را تنها راه برونرفت از بحران هسته اي ايران مي دانند. مخالفت با پيشنهاد روسيه ابعاد و انگيزه هاي گوناگوني دارد. علي لاريجاني دبير شوراي عالي امنيت ملي جمهوري اسلامي گفت: طرح همكاري هسته اي ايران و كشورهاي ديگر تنها در چارچوب بومي آن قابل قبول است. آقاي لاريجاني گفت: وابستگي ايران به سوخت هسته اي، به استقلال ايران آسيب مي رساند. دكتر برونو پيلاد، مسئول گروه كارشناسي رويكرد چندجانبه با چرخه سوخت هسته اي آژانس بين المللي انرژي اتمي و معاون پيشين محمد البرادعي پيشنهاد روسيه را به طور كامل عملي و منطقي نمي داند. آقاي پيلاد به دو تجربه مشخص ايران در اين زمينه اشاره مي كند. اولين مورد سرمايه گذاري در تاسيسات غني سازي فرانسه است كه در پايان ايران نصيبي از اورانيوم غني شده نبرد. دكتر برونو پيلاد: سالها پيش در زمان حكومت شاه، ايران در يك تاسيسات خارجي سرمايه گذاري كرد. برپايه ايران قرارداد ايران مي توانست از ده درصد اورانيوم غني شده اين تاسيسات برخوردار شود. اين قرارداد بعضا به علت تحولات سياسي ايران اجرا نشد. ف . ا: اما ماجرا را از زبان دكتر اكبر اعتماد رئيس پيشين سازمان انرژي اتمي ايران بشنويم: دكتر اكبر اعتماد: ايران در زماني كه من مسئول اين كار بودم، رفتيم در كارخانه يوروديف در فرانسه شريك شديم به ميزان ده درصد. يوروديف كارخانه اي است كه اورانيوم را غني مي كند. يعني ما تعهد گرفته بوديم كه در مقابل ده درصد شركتمان در اين كارخانه، ده درصد از محصول كارخانه برداشت داشته باشيم كه بتوانيم سوخت نيروگاه هايمان را تامين كنيم. امروز فرانسه همان ده درصد را هم به ايران نمي دهد. ف . ا: اما به نوشته ديويد آلبرايت، رئيس موسسه علوم و امنيت بين الملل در بولتن دانشمندان هسته اي، موضوع از اين قرار بود كه از سال 1980 تا 90، ايران از قبول و پرداخت تعهدات خود به شركت يوروديف خودداري كرد. مقدار اورانيوم مورد قرارداد در حدود 250 تا 300 تن بود و قرار بود تا سه درصد از اورانيوم 235 تشكيل شده باشد. اين مواد قابل استفاده در راكتورهاي هسته اي بود، اما نميشد از آن در توليد سلاح هسته اي استفاده كرد. بعلاوه اين مواد با توافق پادمان پيمان منع گسترش تسليحات هسته اي هم همخواني داشت. البته در سال گذشته ايران بار ديگر از شركت فرانسوي خواستار ازسرگيري تامين اورانيوم شد، اما مسئولان شركت يوروديف اعلام كردند ديگر متعهد به قراردادي كه در سال 1990 به پايان رسيده نيستند. مساله بحران اخير در روابط روسيه و اوكراين نيز به نگراني اين كه به فرض پذيرش پيشنهاد روسيه توسط ايران اين كشور ممكن است زماني سوخت هسته اي را به عنوان عامل فشار استفاده كند افزوده است. بخش بزرگي از نفت اروپا را روسيه از طريق خاك اوكراين تامين مي كند. در حال حاضر اوكراين گاز را ارزانتر از روسيه دريافت مي كند و در مقابل اجازه مي دهد خط لوله هاي ترانزيت روسيه از خاكش بگذرد. اكنون روسيه از اوكراين خواسته است تا بهاي زيادتري براي گاز اين كشور بپردازد و موضوع حتي به قطع جريان گاز به اوكراين كشيد. با اين حساب عده اي از جمله برونو پيلاد معاون پيشين آژانس بين المللي انرژي اتمي روسيه را طرف قابل اتكايي در زمينه تامين سوخت هسته اي نمي دانند، اما راه حل چيست. دكتر برونو پيلاد مي گويد مذاكرات هسته اي پيشين را بايد به دور از جنجال دنبال كرد. دكتر برونو پيلاد: به نظر من راه حل جايگزين، پيگيري مذاكرات ميان اتحاديه اروپا و ايران است. پيشنهادها به ايران بايد مجموعه اي مشوق شامل توافق هايي درباره همكاري هاي صنعتي باشد. در مورد غني سازي اورانيوم به عقيده من پس از تعليق چندماه و يا چندساله فعاليت هاي هسته اي مربوط به غني سازي اورانيوم، مي توان غني سازي محدود اورانيوم توسط ايران براي زنده نگاه داشتن اين فن آوري در ايران را در نظر داشت. در ماه هاي اخير تلاش هاي فراواني به عمل آمد و پيشنهادهاي گوناگوني مورد بحث قرار گرفت. اكنون زمان مذاكره است. متاسفانه مذاكرات اكنون كاملا در سايه اظهارنظرهاي غيرمسئولانه رئيس جمهوري اسلامي قرار گرفته و مانع از ادامه مذاكرات جدي شده است. ف . ا: در پيشنهاد اروپايي ها به ايران تامين سوخت هسته اي ايران نه تنها از طريق روسيه، بلكه از سوي چند كشور ديگر يا يك نهاد چندمليتي هم در نظر گرفته شده تا از اين راه به گفته كارشناسان ايران بتواند از چند منبع مستقل سوخت لازم نيروگاه هاي هسته اي آينده خود را تامين كند. دكتر متيو وان كارشناس هسته اي از دانشگاه هاروارد و مشاور بيل كلينتن رئيس جمهوري پيشين آمريكا چندي پيش در همين رابطه به راديو فردا گفت: دكتر متيو وان: من فكر مي كنم مي شود ارسال سوخت هسته اي را تضمين كرد. بسياري از كشورها كه به سوخت هسته اي وابسته هستند، سوخت فسيلي هم ندارند، اما خوشبختانه ايران منابع نفتي هم دارد. اما مي توان تامين سوخت هسته اي ايران را از چند كشور مختلف و با همكاري سازمان هاي بين المللي تضمين كرد. ف . ا: جلسه بعدي هيات مديران آژانس بين المللي انرژي اتمي در ششم ماه مارس برگزار خواهد شد. تا پيش از اين جلسه به گفته كارشناسان بايد تحولي صورت گيرد. نمايندگان سه كشور اروپايي و ايران در آخرين هفته ماه ژانويه نيز ملاقات خواهند داشت. دكتر برونو پيلاد: اميدوارم از اين ديدار دستاوردي حاصل شود. من مي دانم كه بسياري از اروپايي ها مشتاق يافتن يك راه حل منطقي و مفيد هستند. من با تعدادي از ديپلمات هاي ايراني هم در تماس هستم و همه آنها بر آنند كه اگر جار و جنجال ايجاد نشود، مي توان مذاكرات را پيش برد. اميدوارم رئيس جمهوري احمدي نژاد دست كم براي مدتي سكوت كند و آقاي خامنه اي به حرف بيايد. آقاي خامنه اي در حقيقت مسئول اصلي پرونده هسته اي ايران است و او اختيارها را به علي لاريجاني داده است. به عقيده من تيم لاريجاني درك بهتري از منافع مردم ايران دارد و بسيار خوب مي شد اگر آقاي خامنه اي اعلام مي كرد از ادامه مذاكرات ايران و اتحاديه اروپا حمايت مي كند. مذاكراتي كه اميدواريم به يك راه حل انجامد.
XS
SM
MD
LG