لینک‌های قابلیت دسترسی

جمعه ۱۹ آذر ۱۳۹۵ تهران ۲۱:۳۴ - ۹ دسامبر ۲۰۱۶

اعتیاد آمریکا به نفت و اعتیاد خاورمیانه به حکومت های اقتدارگرا: بررسی مطبوعات غرب


(rm) صدا | [ 5:25 mins ]
رئیس جمهوری آمریکا در گزارش سالانه خود به کنگره این کشور خواستار در باره خطرات انزواطلبی هشدار داد ولی از سوی دیگر، با ارائه پیشنهادهائی در باره منابع غیرمتعارف انرژی، خواستار قطع اتکای آمریکا به واردات نفت از مناطق بی‌ثبات در جهان شد. یک مفسر نیویورک تایمز اعتیاد آمریکا به نفت وارداتی را عامل گرایش اخیر رای‌دهندگان در خاورمیانه به اسلامگرایان افراطی می‌داند و می نویسد تقصیر دولت بوش این است که می خواست بدون توجه به اعتیاد آمریکا به نفت اعتیاد خاورمیانه به اقتدارگرائی را دگرگون کند. از سوی دیگر، روزنامه وال استریت جورنال در سرمقاله‌ای سودآور بودن شرکتهای نفتی آمریکا را عامل مثبتی برای اقتصاد این کشور می‌داند و به قانونگذارانی که تهدید کرده اند می خواهند به سود این شرکتها مالیات ببندند، هشدار می دهد که بدون بنیه مالی، آنها قادر نبودند برای تامین نفت مورد نیاز آمریکا سرمایه گذاری کنند. بهنام ناطقی (رادیوفردا، نیویورک): آقای جرج بوش در سخنرانی سالانه گزارش خود به کنگره آمریکا تحت عنوان سخنرانی وضعیت اتحادیه State of the Union Address از عبارت «اعتیاد به نفت» استفاده کرد که مفسران آمریکائی آن را بیسابقه دانستند. آقای بوش پیشنهاد کرد که آمریکا طی 20 سال آینده دست کم 75 درصد از واردات نفت خود از کشورهای خاورمیانه را قطع کند و به جای آن از الکل ethanol که منبع گیاهی و کشاورزی دارد و منابع دیگر انرژی استفاده کند. آمریکا 20 درصد از نفت خود را از خاورمیانه وارد می‌کند و به همین سبب روزنامه‌های مخالف دولت، از جمله نیویورک تایمز، به انتقاد از رئیس جمهوری برخاستند که کاهش ناچیزی از مصرف نفت را به عنوان هدف بیست سال آینده تعیین کرده است. بخش دیگری از سخنرانی آقای بوش به دفاع از تلاش آمریکا برای گسترش دمکراسی در کشورهای خودکامه جهان از جمله در کشورهای خاورمیانه اختصاص داشت، که او به عنوان مثال از انتخابات چند حزبی در عراق، مصر و سرزمین‌های فلسطینی یاد کرد. اما در این انتخابات‌ دمکراتیک در عراق و مصر و سرزمین‌های فلسطینی، و همچنین در انتخابات ایران، عناصر اسلامگرای افراطی مثل آقای محمود احمدی‌نژاد و سازمان مقاومت اسلامی حماس و اخوان‌المسلمین به قدرت راه یافتند. مفسر امورخاورمیانه نیویورک تایمز آقای تامس فریدمن در مقاله‌ای روزچهارشنبه این دو موضوع، یعنی اعتیاد به نفت و پیروزی عناصر اسلامگرای افراطی نظیر آقای احمدی‌نژاد، اخوان‌المسلمین و سازمان مقاومت اسلامی حماس در خاورمیانه را به هم ربط داده است و یکی را نتیجه دیگری می‌داند. مفسر نیویورک تایمز می‌نویسد موفقیت عناصر افراطی اسلامگرا در انتخابات آزاد اخیر در خاورمیانه در واقع حاصل 50 سال سیاست مبتنی بر نفت در جهان عرب مسلمان است. تقصیر تیم بوش فقط این است که فکر می‌کرد می‌تواند این را عوض کند، یا به عبارت دیگر، فکر می‌کرد می‌تواند اعتیاد خاورمیانه به اقتدارگرائی و نظام‌های دیکتاتوری را بدون تغییر اعتیاد آمریکا به نفت عوض کند، و تصور غلط دولت بوش در این بود که توجه نداشت در خاورمیانه اقتدارگرائی و نفت به هم مربوط هستند. وی می‌نویسد اصل اول زندگی سیاسی در جهان عرب این است که شما نمی‌توانید بدون گذار از خمینی‌گرائی، از صدام حسین به تامس جفرسن، بانی دمکراسی آمریکا برسید و دلیلش هم این است که وقتی دیکتاتور را در راس یک کشور عرب خاورمیانه بر می‌دارید، به سقوط آزاد دامن می‌زنید تا به مسجد بخورید. همانطور که آمریکا در عراق کشف کرد، بین کاخ‌های اقتدارگرایان و مساجد در کشورهای خاورمیانه چیزی جز خلاء وجود ندارد، زیرا حکومت‌های دیکتاتوری غیرمذهبی در کشورهای عربی مثل عراق و لیبی و سوریه و مصر هرگز به نهادهای جامعه مدنی مثل قوه قضائیه مستقل، مطبوعات و احزاب پیشرو و سازمان‌های دفاع از حقوق زنان و نظائر آن، حق حیات ندادند. انتقادی که می‌توان به شاه سابق ایران نیز وارد دانست. از سوی دیگر، به یمن تلاش شرکت‌های نفتی آمریکا، اعتیاد آمریکا به نفت به خماری نکشید. این کالا در آمریکا نایاب نشد، هرچند گران شد. شرکت‌های نفتی آمریکائی مثل اکسان موبیل، بزرگترین آنها، از راه تامین نیاز کشور به نفت، سودهای هنگفت بردند. وال استریت جورنال می‌نویسد شرکت اکسان موبیل که در سه ماه گذشته سود بیسابقه 36 میلیارد دلاری خود را اعلام کرد برخلاف همه شرکتهای سهامی عام که معمولا سود سرشار خود را به نشانه موفقیت تبلیغ می‌کنند تا ارزش سهام خود را بالا ببرند و موفقیت خود را به رخ دیگران بکشند، از سود سرشار خود خجالت زده است و به خاطر اینکه باردیگر برای ادای توضیحات توسط قانونگذاران عوامفریب به کنگره کشانده نشود، آگهی در تلویزیون درست کرده است که این سود را کم اهمیت جلوه دهد. سرمقاله نویس وال استریت جورنال، در انتفاد از بعضی سیاستمداران دست چپی که خواهان افزایش مالیات بر سود شرکتهای نفتی شده‌اند، می‌نویسد سیاستمداران ودوستان ما در مطبوعات طوری وانمود می‌کنند که شرکتهای عمده نفتی به نوعی مسئول بالارفتن قیمت نفت هستند، یا از طریق بالابردن مصنوعی قیمت‌ها یا از طریق احتکار، در حالیکه هر بار که کمیسیون بازرگانی فدرال Federal Trade Commission که به تخلفات شرکتها رسیدگی می‌کند به این موضوع پرداخت، شواهدی حاکی از تقصیر، نظیر احتکار یا قیمت‌گذاری مصنوعی در کار شرکتهای بزرگ نفتی آمریکا پیدا نکرد. وال استریت جورنال می‌نویسد قیمت بالای نفت در بازار امروز ناشی از تقاضای بالا برای نفت است نه تنها در آمریکا بلکه در چین و هند و کشورهای دیگر، و از طرف دیگر، ناشی از عدم اطمینان به ثبات درکشورهائی مثل نیجریه، عراق و ایران است و البته تقصیر اکسان موبیل این است که تقاضای بازار را جوابگو بود و نباید برای درآمد خود معذرت بخواهد. آمریکا به نفت احتیاج دارد و از شرکتهای نفتی هم انتظار دارد توانائی مالی آن را داشته باشند که در افزایش تولید سرمایه بگذارند و در حال حاضر، بدترین چیز برای اقتصاد آمریکا این است که شرکتهای عمده نفتی آن مثل شرکتهای عمده اتوموبیل‌سازی جنرال موتورز یا فورد، به جای سودآور بودن، ضرر بدهند.
XS
SM
MD
LG