لینک‌های قابلیت دسترسی

پنجشنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۵ تهران ۲۲:۳۲ - ۸ دسامبر ۲۰۱۶

در قلمرو ادب


(rm) صدا | [ 13:06 mins ]
ادامه مصاحبه با فرشته ساری رمان نویس در تهران درباره تاثیر حضور پررنگ زنان نویسنده در دو دهه اخیر در ایران و نقد و معرفی رمان فارسی «دل انار» به قلم فرزانه ناجی از انتشارات خاوران در فرانسه، از جمله بخش های مختلف برنامه این هفته «در قلمرو ادب» را تشکیل می دهند. امیر آرمین (رادیو فردا): فرشته ساری شاعر و نویسنده در تهران در ادامه مصاحبه با رادیو فردا به این پرسش پاسخ می دهد که آیا حضور پررنگ زنان نویسنده در دو دهه اخیر در ایران توانسته است مساله زنان را در ادبیات و در سطح جامعه ایرانی مطرح سازد یا خیر؟ فرشته ساری: درباره رمان زنان ضمن این که معتقدم اصولا تعداد زنان داستان نویس به شدت زیاد شدند و نمی شود منکر شد، ولی من از منظر ادبیات نمی توانم چیزی به نام رمان زنانه را جدا کنم. چون به نظر من این یک جور جداسازی جنسیتی است. ما یک مقوله ای داریم به طور کلی به نام ادبیات که یکی از شاخه هایش رمان است و در این عرصه رمان ما می توانیم رمان خوب و بد داشته باشیم. از منظر ادبیات زیبایی شناسی به نظر من اصلا نباید رمان ادبیات دارای جنسیت مردانه و زنانه باشد. اما از منظر پدیده های جامعه شناختی، روان شناختی و یا مردم شناسی به نظر من می توانیم راجع به این موضوع صحبت کنیم. در این دو دهه اخیر زنان بیشتر از زندگی خودشان و محیط پیرامون خودشان می نویسند و خیلی کم به خلق پرسوناژهای با هویت مستقل از خود یا خانواده خودشان می پردازند. یا مثلا فرض کنید زنان خیلی کمتر به مقوله های هستی شناختی یا کند و کاو در این عرصه می پردازند. با یک طور تشویق یا سکوت و سرکوبی که از سوی جامعه مذکر در قبال این که محدود هستی به زندگی شخصی و زنانه، انجام می گیرد. به نظر من زنان در نوشتن خیلی حالت تدافعی دارند. حتی وقتی خیلی رمان های جسورانه ای می نویسند و حالت عصیان دارد، باز هم یک طور حالت واکنشی دارد، یعنی یا قهرمانشان اعمال مردانه انجام می دهد، یا می آید تمام خط قرمزهایی که تحمیل شده در طی تاریخ طولانی به زن، زیر پا می گذارد. ا . آ: ولی عده ای معتقدند که نویسنده زن نگاهش خیلی منصفانه تر از نویسندگان مرد نسل قبلی است. یعنی مردها خودشان را مطرح می کردند، زنها هم حتی نویسنده ای مانند سیمین دانشور مردها را مطرح می کند. ولی نویسندگان دو دهه گذشته زنان همه چیز را مطرح می کنند، یعنی یک دید برابرانه تر به زندگی دارند و منصفانه تر از مردان نویسنده در قضایا نگاه می کنند. فرشته ساری: این صحبتی که شما می کنید، مقداری با بحث من متفاوت است، ولی من از این جهت چیزی که در نظرم است، این موضوع است که زنها سالهای زیادی خاموش بودند و صدایشان از جهان مردها شنیده شده و طبیعی است که وقتی خودشان می آیند و صحبت می کنند، صدای خودشان خیلی متفاوت است. یعنی صدای هستی زنانه ای که خود زن دارد می گوید، با آن هستی زنانه ای که مرد می گوید، متفاوت است. این صحبت من مقداری حالت انتقادی دارد حتی نسبت به این وضعیت. یعنی چیزی که من می خواهم یک مقدار فراتر از این است. مثالی که شما زدید راجع به خانم دانشور در بحث من می گنجد که زن ها در داستان هایشان حتی گاهی وقتی هستی زنانه را مطرح می کنند، پاسخ می دهند به آن جامعه مردسالار. حرف من این است که در رمان زنان ما باید برسیم به یک رهایی، که دیگر حالت تدافعی نداشته باشد و این رهایی هنوز کم است. ا . آ: رمان فارسی «دل انار» به قلم فرزانه راجی از انتشارات خاوران در فرانسه، از رمان های مطرح سال بود. مریم احمدی از رادیو فردا نقدی دارد بر رمان دل انار.
XS
SM
MD
LG