لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
جمعه ۱۲ آذر ۱۳۹۵ تهران ۲۲:۱۴ - ۲ دسامبر ۲۰۱۶

مانا نیستانی و مهرداد قاسمفر در پی چاپ کاریکاتور در روزنامه «ایران جمعه» همچنان در بازداشت به سر می برند


(rm) صدا | [ 1:59 mins ]
از کاریکاتوری که مانا نیستانی، کاریکاتوریست سرشناس ایرانی در شماره بیست و دوم اردیبهشت ماه هفته نامه «ایران جمعه» به سردبیری مهرداد قاسمفر به چاپ رساند تحلیل های متفاوتی ارائه شده است. کاریکاتوری که باعث برانگیخته شدن احساسات قومی جمع پرشماری از ترک زبانان ایرانی شد، با توقیف موسسه مطبوعاتی «ایران» بیش از 300 روزنامه نگار را از کار برکنار کرد و البته خود مانا و مهرداد را روانه زندان. به اعتقاد بسیاری اساسأ بار توهینی در کاریکاتور وجود نداشته است؛ از جمله نیما نیلیان، کاریکاتوریست. محمدعلی دادخواه حقوقدان می گوید: چون کاریکاتور معانی متعدد را تداعی می کند، ما باید با توجه به قاعده تفسیر به نفع متهم، آن تفسیری را انتخاب کنیم که از جرم و مجازات بری باشد. رضا معینی مسئول ایران گزارشگران بدون مرز می گوید در هر بحران اجتماعی یا سیاسی جمهوری اسلامی اولین کسانی را که قربانی می کند، روزنامه نگاران هستند. قلم این کاریکاتوریست متهم، همان قلمی است که سه سال پیش آغازگر اقدامی انسان دوستانه در جهت نجات جان یک دختر 19 ساله بود. 14 تن از افرادی که طی اوایل خردادماه گذشته در جریان ناآرامی های اردبیل بازداشت شده بودند به دادگاه انقلاب این شهر احضار شدند. نا آرامی های استان های تُرک زبان ایران در اواخر اردیبهشت ماه و اوایل خرداد ماه در پی چاپ یک کاریکاتور در نشریه «ایران جمعه» به وقوع پیوسته بود. کاریکاتوری که بسیاری آن را برای تُرک زبانان ایران، توهین آمیز تلقی کردند. در پی چاپ این کاریکاتور، مانا نیستانی کاریکاتوریست و مهرداد قاسمفر سردبیر "ایران جمعه" بازداشت شدند. امروز مصادف با روز خبرنگار در ایران، 83 روز از بازداشت این دو روزنامه نگار می گذرد. نیوشا بقراطی (رادیو فردا): از کاریکاتوری که مانا نیستانی، کاریکاتوریست سرشناس ایرانی در شماره بیست و دوم اردیبهشت ماه هفته نامه «ایران جمعه» به سردبیری مهرداد قاسمفر به چاپ رساند تحلیل های متفاوتی ارائه شده است. کاریکاتوری که باعث برانگیخته شدن احساسات قومی جمع پرشماری از ترک زبانان ایرانی شد، با توقیف موسسه مطبوعاتی «ایران» بیش از 300 روزنامه نگار را از کار برکنار کرد و البته خود مانا و مهرداد را روانه زندان. اما در همین حال به اعتقاد بسیاری دیگر، اساسأ بار توهینی در کاریکاتور "ایران جمعه" وجود نداشته است. نیما نیلیان، کاریکاتوریست از آن جمله است: نیما نیلیان: برای من واقعا عجیب بود که برخورد مردم ما چرا اینطور بوده با این کاریکاتوری که اصلا هیچ بار توهینی در آن نبوده. کاریکاتور را باید درک کرد و از آن لذت برد. بحث سر توهین نبوده در این کاریکاتور. ن . ب: وجود چنین نقطه نظراتی و در واقع احتمال وجود برداشتها و نتیجه گیری های مختلف از یک کاریکاتور، همان دلیلی است که به گفته محمدعلی دادخواه حقوقدان در تهران، مانا نیستانی و مهرداد قاسمفر را از قطعیت ارتکا به جرم مبرا می کند: محمدعلی دادخواه: چون کاریکاتور معانی متعدد را تداعی می کند، ما باید با توجه به قاعده تفسیر به نفع متهم، آن تفسیری را انتخاب کنیم که از جرم و مجازات بری باشد و اگر اقدامی بر خلاف این انجام دهیم، دقیقا بر خلاف موارد آمره علم حقوق جزا عمل کردیم یعنی تفسیر به ضرر متهم کردیم. در خصوص این کاریکاتور نیز همین نکته را باید در نظر داشت که باید تفسیر به نفع متهم انجام گیرد و نه ضرر او. ن . ب: بسته شدن روزنامه ایران و دستگیری این دو روزنامه نگار که کمتر از یک هفته پس از چاپ کاریکاتور انجام گرفت، از همان ابتدا اعتراض نهادهای دفاع از حقوق بشرا را برانگیخت. بسیاری از نهادهای حقوق بشر، با تاکید بر حقانیت مطالبات قومی اقلیت ها، بر این نکته نیز پای می فشارند که هدف اصلی این اعتراضات اساسأ زندانی شدن روزنامه نگاران نبوده است. رضا معینی مسئول ایران گزارشگران بدون مرز: رضا معینی: در هر بحران اجتماعی یا سیاسی جمهوری اسلامی اولین کسانی را که قربانی می کند، روزنامه نگاران و روزنامه های ایران هستند. من فکر نمی کنم کسانی که در خیابان ها تظاهرات کردند، خواهان زندانی کردن و بازداشت این دو روزنامه نگار باشند که هیچ نفع و تقصیری نداشتند. ن . ب: قلم کاریکاتوریستی که هم اکنون متهم به توطئه و توهین به میلیونها ترک زبان شده همان قلمی است که سه سال پیش با خلق طرحی دیگر آغازگر اقدامی انسان دوستانه در جهت نجات جان یک دختر 19 ساله مبتلا به بیماری ریوی شده بود. اقدامی که با پیشدستی مانا نیستانی مبدل به یک حرکت مردمی و فراگیر شد تا با جمع آوری دویست و پنجاه میلیون تومان این دختر جوان- مهرانه قائمی- برای معالجه به خارج از کشور اعزام شود. در همان روزها، مانا نیستانی در فراخوان کمک به این جوان بیمار نوشته بود: "مثل مهرانه ها زیادند، دردمند و محتاج. اما آیا این دلیل می شود که ما از کمک به همین یکی هم دریغ کنیم؟" و در جایی دیگر ادامه داده بود: "من کاریکاتوریستم و ابزار کارم کلام نیست اما با همین بیان الکن، از تمام شما می خواهم لحظه ای اهداف عالیه و وقت گیرتان را کنار بگذارید، غم آزادی ابنا بشرو ارتقا فرهنگ و هنر یا کشف توطئه های دشمنان داخل و خارج را فراموش کنید – چند دقیقه نه بیشتر – و فرصتتان را صرف امور کم ارزش تری مثل نجات مهرانه کنید." پس از آنکه با تلاش های مانا نیستانی و چند تن دیگر مهرانه برای معالجه به فرانسه اعزام شد و چندی پس از بازداشت مانا نیستانی، این دختر جوان در نامه ای از پاریس نوشت: "مانای عزیز... به یاد دارم آن روزهای پرالتهاب را و هیچ وقت تلاش های بی وقفه تو را فراموش نکرده ام. و امشب بار دیگر دستهایمان را به سوی آسمان خدا بالا می بریم و این بار آرزویمان آزادی است." بر اساس تصمیم قاضی رسیدگی کننده به پرونده مانا نیستانی و مهرداد قاسمفر، این دو روزنامه نگار تا روز بیست و ششم شهریورماه که دومین جلسه محاکمه شان برگزار می شود در زندان باقی خواهند ماند.
XS
SM
MD
LG