لینک‌های قابلیت دسترسی

جمعه ۱۹ آذر ۱۳۹۵ تهران ۰۴:۰۶ - ۹ دسامبر ۲۰۱۶

بررسی علل افزایش آمار صادرات غیرنفتی در پنج ماه نخست سال جاری


(rm) صدا | [ 2:53 mins ]
برپایه آخرین آمار بازرگانی خارجی ایران، که روز یکشنبه از سوی گمرگ جمهوری اسلامی منتشر شد، صادرات غیرنفتی کشور در پنج ماهه نخست سال جاری خورشیدی با 74 درصد افزایش نسبت به مدت مشابه در سال گذشته، به بالای شش میلیارد دلار رسید. امارات متحده عربی، عراق، هند، ژاپن، و سنگاپور به ترتیب پنج خریدار عمده کالاهای ایرانی بودند. به ملاک این آمار رشد صادرات غیرنفتی ایران چشمگیر به نظر می‌رسد، و از 4 میلیارد دلار در سال 1379 به 11 میلیارد دلار در 1384 رسیده است و در سال جاری نیز به بالای 15 میلیارد دلار خواهد رسید. اما افزایش ارزش صادرات از یکسو ناشی از جهش شدید بهای فرآورده‌های پتروشیمی است، و از سوی دیگر ناشی از اظهارنامه‌های خلاف واقع صادرکنندگان است در باره ارزش صادرات برای گرفتن جوائز صادراتی. در آمار رسمی، ارزش واردات در همان پنج ماه 17 میلیارد دلار و 350 میلیون دلار اعلام شده، یعنی سه برابر صادرات غیرنفتی. فریدون خاوند (رادیو فردا، پاریس): بر پایه آخرین آمار بازرگانی خارجی ایران، که دیروز از سوی گمرک جمهوری اسلامی انتشار یافت، صادرات غبر نفتی کشور در پنج ماهه نخست سال جاری خورشیدی، با هفتاد و چهار در صد افزایش نسبت به مدت مشابه سال گذشته، به بالای شش میلیارد دلار رسید. امارات عربی متحده، عراق، هند، ژاپن و سنگاپور طی این مدت به ترتیب پنج خریدار عمده کالا های ایرانی بوده اند. اگر آمار گمرک جمهوری اسلامی را ملاک قرار دهیم، رشد صادرات غیر نفتی ایران چشمگیر به نظر میرسد. صادرات اینگونه کالا ها، به روایت منابع رسمی جمهوری اسلامی، از چهار میلیارد دلار در 1379 خورشیدی به یازده میلیارد دلار در 1384 رسیده و در سال جاری نیز، اگر آهنگ پنج ماه اول سال حفظ شود، احتمالا به بالای پانزده میلیارد دلار خواهد رسید. با این همه، در ارزیابی این آمار، سه نکته مهم را نباید از یاد برد : نخست آنکه بهای فرآورده های پتروشیمی به تبع بهای نفت خام طی چند سال گذشته به شدت افزایش یافته و چون این فرآورده ها در زمره کالا های غیر نفتی به حساب میآیند، ارزش کل صادرات غیر نفتی ایران طبعا بالا رفته است. نکته دوم وجود آمار جعلی درباره صادرات غیر نفتی است. تا سال 1381، با توجه به قانون پیمان ارزی، دولت می توانست ارز حاصل از صادرات غیر نفتی را کم و بیش کنترل کند. با لغو این قانون وپیدایش جوایز صادراتی، شماری از صادرکنندگان برای بهره مند شدن از اینگونه جوایز در اظهار نامه های خود ارزش واقعی صادراتشان را بیش از آنچه هست، اعلام میکنند. به نوشته روزنامه «سرمایه» چاپ تهران شرکتی در اظهار نامه خود ارزش صادراتش را به جای هفت هزار دلار، یک میلیون و ششصد هزار دلار اعلام کرده و صادر کننده دیگری که تنها 200 هزار دلار کالا به افغانستان صادر کرده، مدعی صدور شانزده میلیون دلار کالا شده تا جایزه صادراتی بگیرد. و سر انجام، نکته سوم، تفاوت زیادی است که همچنان بین صادرات و واردات ایران وجود دارد. در آمار رسمی گمرک ایران ارزش واردات کشور در پنج ماه نخست سال هفده میلیارد و 350 میلیون دلار بوده، حدود سه برابر صادرات غیر نفتی.
XS
SM
MD
LG