لینک‌های قابلیت دسترسی

جمعه ۱۹ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۱:۱۰ - ۹ دسامبر ۲۰۱۶

واکنش فعالان حقوق زن به تصویب طرح ساماندهي ازدواج: «تشبيه زن به کالا»


(rm) صدا | [ 12:10 mins ]
طرح ساماندهي ازدواج در مجلس هفتم با قيد يک فوريت به تصويب رسيد. تهيه کنندگان اين طرح بالا بودن مهريه را مهمترين مانع در راه ازدواج جوانان شناختند و از اين رو بر آن شدند تا با تعيين سقفي مهريه دختران را بر اساس منطقه سکونت آنان قيمت گذاري کنند. سواي گروهي اندک از زنان که از اين طرح پشتيباني مي کنند، اکثر زنان از آن انتقاد کردند. فخرالسادات محتشمي پور مسئول امور زنان در وزارت کشور جمهوري اسلامي به خبرگزاري کار گفت تعيين سقف براي مهريه هيچ بناي شرعي، عرفي و عقلي ندارد. خانم شیرین عبادی در مصاحبه با رادیو فردا می گوید: اين يعني تشبيه کردن زن به کالا که قيمت منطقه اي هم دارد. منير حسني دانشجوي رشته مکانيک در دانشگاه آزاد کازرون اين طرح را خنده دار می داند و می گوید: در واقع اين زير سئوال بردن حقوق يک انسان است که مثلا شما بگوييد فلاني به خاطر اين که در فلان روستا است، ارزشش دو ميليون تومان است و آن خانمي که در تهران است، مثلا پنج ميليون مي ارزد. نازي عظيما (راديو فردا): کار تعيين مهريه زنان تا کنون دو بار به مجلس کشيده است. اولين بار در مجلس پنجم بود که به روز شدن مبلغ مهريه به دليل استهلاک زنان با مخالفت روبرو شد و اکنون در مجلس هفتم طرح يک فوريتي ساماندهي ازدواج جوانان به تصويب رسيده است که شيرين عبادي آن را چنين توصيف مي کند. شيرين عبادي: طرح ساماندهي ازدواج که از سوي نمايندگان مجلس هفتم با قيد يک فوريت تقديم مجلس شد و فوريت آن هم به تصويب رسيد، در حقيقت محدوديت بيشتري است براي حقوق زن در ايران. پيش بيني شده کميته اي به نام ساماندهي ازدواج تشکيل خواهد شد و سقف مهريه براي زنان ايراني در اين کميته تعيين مي شود و اين سقف بر حسب مناطق مختلف فرق مي کند و دفاتر ازدواج حق ندارند بيش از آن سقفي که کميته تعيين مي کند مهريه بگذارند. به عبارتي فرضا اگر دختري که در سيستان و بلوچستان است حداکثر مهريه اش پنج ميليون تومان باشد، دختر تهراني خواهد بود مثلا ده ميليون تومان. اين يعني تشبيه کردن زن به کالا که قيمت منطقه اي هم دارد. ن . ع: تصويب اين طرح با بحث ها و ابراز نظرهاي فراوان اکثر زنان روبرو شده است. براي آگاهي از نظرات زنان در اين باره به سراغ خود آنان در مصاحبه هايشان با روزنامه ها و راديو فردا مي رويم. سهيلا جلودارزاده، عضو فراکسيون زنان مجلس ششم تعيين ميزان مهريه را مانند ازدواج امري کاملا شخصي و خصوصي مي داند که تنها به توافق زوج بستگي دارد و هيچ ارتباطي به حاکميت و قانونگذاري ندارد و زهرا ارزني در سايت تريبون فمنيستي ايران اين طرح را نوعي بازتوليد فروش کنيزان در جامعه برده داري توصيف مي کند که در قرن 21 در ايران قانوني مي شود. فخرالسادات محتشمي پور مسئول امور بانوان در وزارت کشور به خبرگزاري کار مي گويد: چه کسي به خود جرات مي دهد که براي زن همچون کالا قيمت تعيين کند، چرا که اساسا اين نوع نگاه به زن همان نگاه ابزاري است که اکنون توسط مدعيان مخالفت با آن مطرح و قانوني مي شود. سهيلا جلودارزاده تعيين سقف براي مهريه را بزرگترين توهين به جامعه و جوانان اعلام مي کند و شيرين عبادي نيز با او هم عقيده است. شيرين عبادي: نه تنها محدوديت، يک تحقير علني است، يک توهين علني است. زن کالا نيست که قيمت بگذاريد، آن هم قيمت منطقه اي. ن . ع : اما منير حسني، دانشجوي رشته مکانيک در دانشگاه آزاد کازرون اين طرح را بيشتر خنده دار يافته است. منير حسني: من آنقدر خنده ام گرفته بود، حتي فکر مي کردم بيشتر يک جوک است، اينقدر برايم خنده دار بود. ديگر تبعيض بيشتر از اين نمي شود. در جامعه ما ازدواج خيلي سخت تر مي شود، واقعا خيلي سخت تر مي شود. ن . ع : مساله تعيين مهريه در ايران از ديرباز سابقه دارد و به امري فرهنگي تبديل شده است. منير خانم شما فکر مي کنيد مهريه لازم است؟ بايد باشد؟ منير حسني: ما در کشوري زندگي مي کنيم که مهريه از قديم بوده و مثل يک قانون جديد نيست يا يک فرهنگ جديد نيست و اين اصلا بستگي ندارد که مثال فکر شما چه باشد و تحصيلات شما چه باشد، شما در کدام شهر، شيراز يا تهران يا يک روستاي عقب افتاده بزرگ شديد. به خاطر اين که قانون ما از زن حمايت نمي کند، اين مهريه را ضامن ازدواج نشان مي دانند و بعضي فکر مي کنند يک ارجي مي دهند، يک ارج و قربي دارد براي دخترشان. ن . ع : مريم بهروزي دبير کل جامعه زينب معتقد است که قانونگذاري در فرهنگ سازي موثر است. او در گفتگو با خبرگزاري کار تسهيل ازدواج جوانان را وظيفه مجلس مي داند و مي گويد: بايد با وضع قانون مناسب در زمينه مهريه فرهنگ جامعه را اصلاح کرد و تعيين مهريه هاي سنگين را از مهمترين موانع ازدواج جوانان مي داند. دانشجوي جوان کازروني ما موانع ازدواج را در جاي ديگري جستجو مي کند. منير حسني: شما خودتان مي دانيد اين عقب افتادگي که بين ورود به دانشگاه، از پيش دانشگاهي تا دانشگاه مي ماند، خود اين باعث مي شود که زندگيشان به تاخير بي افتد و بعضي وقت ها حتي تا هفت سال طول مي کشد که فردي يک ليسانس بگيرد. براي پسرها مثلا مساله سربازي است، وقتي جوانان به شهرستان ها مي روند خيلي بسته تر و محدودتر مي شوند. يک دختر و پسري که در سن 24 سالگي و 25 سالگي هنوز پول توجيبيش را بخواهد از پدر و مادرش بگيرد، چطور مي تواند ازدواج کند. در دانشگاه هم که ازدواج دانشجويي آنقر پر خطر است که حد ندارد. ن . ع : در مقابل اين مشکلاتي که گفتيد مانند اشتغال، تحصيلات، مانند مسائل مالي و غيره مهريه در مقابل آن چقدر اهميت دارد به عنوان يک مانع؟ منير حسني: خيلي کوچک است، شما با خيلي از جوانان که صحبت کنيد، مهريه را اصلا به حساب نمي آورند، چون اکثرا با هم به توافق مي رسند. شما تا مساله تحصيلات، مسکن، حقوق و از اين قبيل هست، ديگر اصلا حرف به مهريه نمي رسد. ن . ع : همصدا با منير حسني، فخرالسادات محتشمي پور عواملي چون اشتغال، مسکن و ناکارآمدي شيوه هاي سنتي همسرگزيني و عدم شناخت فلسفه ازدواج را در گفتگو با خبرگزاري کار به مراتب از ميزان مهريه در ممانعت از ازدواج جوانان مهمتر مي داند و برنده جايزه صلح نوبل سال 2003 معتقد است موانع ازدواج جوانان از نارسايي هاي قانوني بر مي خيزد. شيرين عبادي: اگر نابرابري هاي قانون را در زمينه مسائل خانوادگي و اجتماعي از بين ببريم، مسلما زنان آن موقع نيازي به تعيين مهريه بالا ندارند. بنابراين به نمايندگان مجلس هفتم بايد گفت: راه حل اين است، نه اين که مجددا باز طرحي بدهيد که حقوق اندک زنان را محدودتر کنيد و به آنها توهين شود. بياييد نابرابري هاي قانوني را از بين ببريد. آن وقت ببينيد که مساله حل مي شود. ن . ع : مساله ديگري که در اين بحث ها طرح مي شود، شرعي بودن تعيين سقف مهريه است. مريم بهروزي که با تعيين سقف مهريه بر اساس منطقه سکونت دختران است، از کتاب تحريرالوسيله آيت الله روح الله خميني شاهد مي آورد که در آن به تعيين مهريه بر اساس شان دختر اشاره شده است. فخرالسادات محتشمي پور ضمن آن که تعيين سقف براي مهريه را از نظر شرعي بدعت مي داند که علماي دين بايد مانع از آن شوند، بر آن است که هرگز محل سکونت افراد نشانگر شان و جايگاه آنان نيست و مي پرسد چه کسي مي گويد: يک دختر متدين، بافرهنگ و تحصيلکرده در جنوب شهر يا مناطق غير برخوردار شاني پايين تر از دختري فاقد ويژگي هاي فوق ولي ساکن در مناطق برخوردار دارد. سئوالي که ذهن دانشجوي جوان کازروني ما را نيز مشغول کرده است. منير حسني: اصلا من فکر مي کنم در واقع اين زير سئوال بردن حقوق يک انسان است که مثلا شما بگوييد فلاني به خاطر اين که در فلان روستا است، در فلان منطقه است، ارزشش دو ميليون تومان است، بعد آن خانمي که در تهران است، پدرش سرمايه دار است، حالا معلوم نيست سرمايه اش را از چه راهي به دست آورده و تحصيلاتش ممکن است خيلي پايين تر از آن خانمي باشد که در روستا زندگي کرده باشد، آن خانم مثلا پنج ميليون مي ارزد. علنا يعني اينها آمدند زن را قيمت گذاري کردند و واقعا تبعيض بالاتر از اين وجود ندارد. ن . ع : بسياري از زنان مانند فخرالسادات محتشمي پور معتقدند اگر مبناي ازدواج عشق و محبت باشد بقيه مسائل فرعي هستند و غير قابل اعتنا. يک خانم مسن و خانه دار تهراني که سه دختر خود را نيز با مهريه به شوهر داده است، عشق و صداقت را در تداوم ازدواج مهمتر از مهريه مي داند. يک خانم تهراني: مهريه يعني عشق خالصانه، مهريه يعني يک زندگي پاک و با صداقت بدون تقلب. مهريه به چه درد مي خورد اصلا؟ مهريه کم و زياد تمام بيخود است. عشق خالصانه درست است، آدم مي خواهد زندگي کند، نمي خواهد خريد و فروش کند که. ن . ع: بالاخره زماني اختلافاتي پيش مي آيد. خانم تهراني: بله اختلافات پيش مي آيد. يک مختصر مهريه اي انتخاب مي کنند براي يک روزي که خداي نکرده اختلافات اگر پيش آمد، و الا اگر کسي زندگي را از اول با صداقت و سادگي، با پاکي و خالصي، با عشق تمام، من با عشق تمام زندگي را شروع کردم، با عشق تمام هم زندگيم تمام شد. ن . ع : ولي مي دانيد که خيلي از جوانان هم با عشق شروع مي کنند، بعد آنقدر مشکلات پيش مي آيد برايشان که مجبورندن از هم جدا شوند يا مثلا آقا مي خواهد برود زن ديگر بگيرد. خانم تهراني: همه اين حرف ها که آقا مي رود زن ديگر مي گيرد تقصير خانم است که کوتاه نمي آيد. ن . ع : آخر هميشه که نبايد زن کوتاه بيايد. خانم تهراني: وقتي زن کوتاه بيايد مرد که ديوانه نيست، عاقلند، خب مرد هم مي فهمد که زن او با همه زن ها فرق دارد. اصلا خانم نمي شود زندگي خالصانه و مخلصانه و محبت آميز را با هر چيزي خريد و فروش کرد و مقايسه کرد. اصلا اول هر کسي که مي خواهد زندگي را شروع کند، اول بايد برود شوهرداري را ياد بگيرد بعد شروع کند. ن . ع : شما خودتان مهريه داريد؟ خانم تهراني: من خودم مهريه داشتم، بله. مهريه من را شوهرم پول پرواز داد و من را به مکه برد. مهريه من سفر حج ذکر نشده بود ولي شوهر من گفت: من دلم مي خواهد شما را به مکه ببرم، شما مهرتان را به من ببخشيد من هم بخشيدم. ن . ع : پس ايشان با شما يک معامله کردند. خانم تهراني: معامله به اين صورت که ما با هم شوخي داشتيم، ايشان گفتند حالا که داريم مکه شما هم ديگر احتياطا مهرتان را به من همينطوري ببخشيد. ن . ع : دانشجوي ما در کازرون نيز بر شناخت طرفين در تداوم ازدواج تاکيد مي کند. منير حسني: حالا هرچه قدر که سکه، هرچه قدر که ملک و مال و زمين پشت قواله کسي باشد، بخواهد ازدواج کند، اينها تضمين نمي کنند يک ازدواج را. ازدواج واقعا در سايه يک شناخت است که دو نفر واقعا بدون هيچگونه محدوديتي بتوانند همديگر را بشناسند. ن . ع : اکنون که طرح يک فوريتي ساماندهي ازدواج جوانان به تصويب رسيده است، مريم بهروزي مي گويد: اگر صاحبنظران با تعيين سقف مهريه بر اساس منطقه سکونت دختر مشکل دارند، مي توانند نظرات اصلاحي خود را به مجلس بدهند، اما فخرالسادات محتشمي پور طرح هايي را که به صورت ضرب الاجل و بدون کار کارشناسي مطرح مي شوند، فاقد پختگي و استواري مي داند که نه تنها مشکلي را حل نمي کنند، بلکه عواقب منفي نيز دارند.
XS
SM
MD
LG