لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
دوشنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۶:۱۵ - ۵ دسامبر ۲۰۱۶

هفتادمين سالگرد تاسيس دانشگاه تهران: ارزیابی دستاوردها و میزان استقلال دانشگاه در دوره های گوناگون توسط شماری از استادان و کارشناسان


(rm) صدا | [ 20:23 mins ]
امروز دانشگاه تهران یکی از قدیمی ترین دانشگاه های ایران به هفتاد سالگی رسید. به همین مناسبت در گزارش ویژه رادیو فردا شماری از استادان و کارشناسان به بررسی و ارزیابی این نهاد آموزشی در دوره های مختلف می پردازند: مهندس ايرج حسابي فرزند پروفسر حسابي، بنيانگذار دانشگاه تهران، دکتر مجيد رهنما موسس وزارت علوم و آموزش عالی، دکتر هوشنگ نهاوندی رئیس پیشین دانشگاه تهران، دکتر محمد ملکی نخستین رئیس دانشگاه پس از انقلاب 57 و دکتر سعید پیوندی کارشناس مسائل آموزشی ایران در پاریس. نازی عظیما (رادیو فردا): امروز 15 بهمن 1383 دانشگاه تهران 70 سالگي خود را پشت سر مي گذارد. اين بزرگترين نهاد مدرن آموزشي، پژوهشي، اجتماعي و سياسي ايران در چنين روزي در سال 1313 آغاز به کار کرد و راهي نو در تربيت نخبگان فرهنگي، سياسي و مديريت آينده کشور گشوده شد. مهندس ايرج حسابي فرزند پروفسر حسابي، بنيانگذار دانشگاه تهران درباره چگونگي تاسيس دانشگاه تهران در مصاحبه با راديو فردا مي گويد: پروفسور گفتند من به ديدن رضاشاه رفتم، اجازه داد من بنشينم و حدود دو ساعت اجازه دادند من با او صحبت کنم و در پايان گفت: اين آروزها چند ساله انجام مي شود؟ گفتم پنج ساله، سه ساله. گفت همين که حاضري در اين فاصله کوتاه کاري کني نياز من را بچه هاي ايران برطرف کنند و نه خارجي ها، من هر کاري از دستم بر بيايد انجام مي دهم. نخستين بار در سال 1307 پروفسور محمود حسابي ايجاد مرکز جامع همه دانش ها را به وزير فرهنگ وقت دکتر علي اصغر حکمت پيشنهاد کرد. در سال 1312 با پيگيري دکت حکمت، قانون تاسيس دانشگاه تهران توسط پروفسور حسابي تدوين شد و در 15 بهمن 1313 سنگ بناي دانشگاه تهران به دست رضاشاه نهاده شد. دکتر هوشنگ نهاوندي يکي از رئيسان دانشگاه تهران از نحوه مديريت اين دانشگاه مي گويد: در سال هاي اول دانشگاه تهران به وسيله وزير فرهنگ وقت اداره مي شد، در سال 1321 قانون استقلال دانشگاه تهران به وسيله دکتر سياسي وزير فرهنگ وقت به تصويب مجلس شوراي ملي رسيد و رئيس دانشگاه هميشه با نظر دولت انتخاب مي شد. با حمله متفقين در سال 1320 دانشگاه تهران به حالت رکود درآمد اما در دوران محمدرضا شاه پهلوي دوران رشد و شکوفايي آن آغاز شد و به گفته دکتر سعيد پيوندي، تحليلگر مسائل آموزشي ايران به صورت يکي از معتبرترين دانشگاه ها و در سطحي جهاني قرار گرفت. دکتر پيوندي مي گويد: مديريت قبل از انقلاب تا حدود زيادي استوار بود بر يک نگاهي که در آن اداره بهينه دانشگاه موفق عمل مي کرد و عدم تمرکز در مديريت به يک واقعيت بسيار مهم تبديل شده بود. اولين رئيس دانشگاه تهران پس از انقلاب، محمد ملکي و آخرين آن در حال حاضر رضا فرجي دانا است. سعيد پيوندي مديران دانشگاه تهران را در اين دو دوره مقايسه مي کند: دوران قبل از انقلاب با وجود وابستگي دانشگاه به مراکز سياسي و نگاه امنيتي، هميشه کساني که براي مديريت دانشگاه انتخاب مي شدند، صلاحيت علميشان زير علامت سئوال نبود، اما در دوران بعد از انقلاب اساسا ملاک شايستگي علمي و فرهنگي و کارايي مديريتي در درجه دوم و چندم گاه قرار مي گرفت و وابستگي به حکومت اصل بود. در سال 1345 وزارت علوم و آموزش عالي توسط دکتر مجيد رهنما تاسيس شد. مجيد رهنما از سابقه تاسيس اين وزارتخانه به راديو فردا مي گويد: زماني بود که مي خواستم از وزارت خارجه استعفا دهم و بروم، نخست وزير وقت شخصا به من پيشنهاد داد و گفت اعليحضرت مي خواهند يک درصد درآمد ملي ايران را بگذارند براي تحقيقات علوم و آيا تو حاضري اين کار را راه بياندازي در ايران؟ و من پيشنهادم اين بود که وزارتخانه نبايد به هيچ وجه مداخله در کار دانشگاه ها کنند و وزارتخانه فقط نقش هماهنگي داشته باشد و نقش کمک به دانشگاه ها. در حالي که دکتر نهاوندي علت تاسيس اين وزارتخانه را امکان دخالت بيشتر دولت در دانشگاه مي داند. دکتر نهاوندي مي گويد: با نهاد صراحت به شما عرض مي کنم و همه کساني که در زمان بنده افتخار همکاري با ايشان را داشتم، هيچ کدام با نظر ساواک انتخاب نشدند و هيچ کدام اجازه دخالت ساواک را در امور دانشکده زير نظر خودشان نمي دادند. با اين حال سعيد پيوندی سرکوب واقعي دانشگاه ها و به ويژه دانشگاه تهران را به دوران پس از انقلاب مربوط مي داند، امري که به افت علمي و کيفي و نزول جايگاه تهران در عرصه جهاني و حتي ملي منجر شد. دکتر محمد ملکي اولي رئيس دانشگاه تهران پس از انقلاب اذعان دارد که بعد از انقلاب اسلامي و به دنبال آن انقلاب فرهنگي، دانشگاه به کلي استقلال خودش را از دست داد تا اين که اخيرا يواش يواش جوانه هاي استقلال زده شده.
XS
SM
MD
LG