لینک‌های قابلیت دسترسی

یکشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۱:۳۸ - ۱۱ دسامبر ۲۰۱۶

هجو مذاهب و اقوام و روند صلح خاورمیانه در Romance نمایشنامه جدید «دیوید ممت»


(rm) صدا | [ 5:04 mins ]
از ديويد ممت David Mamet نويسنده و کارگردان برجسته، سه شنبه شب اثر تازه‌اي در نيويورک بر صحنه آمد به نام Romance که هجو روند صلح خاورميانه است و در آن انواع اقليت‌هاي قومي و مذهبي و جنسي از زخم قلم نيشدار آقاي ممت نصيب مي‌گيرند. نمایشنامه در جلسه دادگاهی می گذرد اما رئیس دادگاه بیشتر از دفاعیات متهم و اتهامات دادستان، دلمشغول کنفرانس صلح خاورمیانه است که در جائی دیگری از شهر همزمان در جریان است. نمايشنامه Romance در تئاتر آتلانتيک، يعني تئاتري افتنتاح مي‌شودکه خود آقاي ممت به همراه هنرپيشه معروف William Macy آن را 20 سال پيش در نيويورک تاسيس کردند. بهنام ناطقي (راديوفردا، نيويورک): آخرين نمايشنامه ديويد ممت، نويسنده برجسته سينما و تئاتر آمريکا، نمايشي به نام Romance يا عشق، که سه شنبه شب در نيويورک نخستين اجراي جهاني آن عرضه شد، يک اثر هجوآميز است که درآن آقاي ممت از زبان آتشين و شوخ و صريح خود براي نيش زدن انواع شخصيت‌ها و گروه‌هاي مذهبي و قومي استفاده مي‌کند، ودر اين راه همه را از دم نيش قلم مي‌گذراند، ازجمله مسيحيان، يهوديان، همجنس‌گرايان، نظام قضائي آمريکا و البته روند صلح خاورميانه، که بخشي از داستان نمايش به آن مربوط مي‌شود. نمايش جديد آقاي ممت، Romance، در يک دادگاه مي‌گذردکه در آن يک نيمه پزشک يا chiropractor به اتهام نامشخصي تحت محاکمه قرار دارد. همزمان با جلسه دادگاه، يک کنفرانس صلح خاورميانه نيز در نيويورک جريان دارد، و قاضي دادگاه، بيشتر از محاکمه‌اي که پيش روي دارد، دلمشغول مذاکرات صلح خاورميانه است، در حاليکه متهم و وکيل او و دادستان، که يهودي، کاتوليک، پروتستان يا همجنس‌باز هستند، در مذهب و قوميت و گزينه‌هاي جنسي يکديگر، نکته‌هائي براي هجو و زخم زبان پيدا مي‌کنند و ممت به هيچکدام رحم نمي‌کند. چارچوب «هجو» براي آقاي ممت، نويسنده 57 ساله‌اي که دهه‌ها در انواع نمايش و فيلم طبع‌آزائي کرده است، چارچوب تازه‌اي است، اما زبان تيز و نيشداري که تماشاگران نمايشنامه‌ها، فيلمنامه‌ها و آثار ديگر ممت با آن آشنا هستند، در اينجا نيز براي نجات نمايش از تبديل شدن به اثري گيج‌کننده و خواب‌آور به کمک او مي‌کنند، هرچند که آقاي بن برادلي، منتقد تئاتر سخت‌گير نيويورک تايمز در نقد خود اين نمايشنامه را تا حد قرص‌هاي ارزان و ضعيف خواب‌آور که بدون نسخه در دواخانه مي‌فروشند، تحقير مي‌کند اما منتقد آسوشيتدپرس آن را به شدت ستايش کرده است. نمايشنامه Romance در تئاتر آتلانتيک، يعني تئاتري افتنتاح مي‌شودکه خود آقاي ممت به همراه هنرپيشه معروف William Macy آن را 20 سال پيش در نيويورک تاسيس کردند. لوگن هيل، نويسنده هفته‌‌نامه New York که قبل از افتتاح Romance نمايشنامه جديد ديويد ممت، با او مصاحبه‌اي داشت، از ديويد ممت نقل مي‌‌کند که با نشان دادن عکس مذاکرات صلح خاورميانه ميان رئيس جديد تشکيلات فلسطيني و مقامات اسرائيلي در نيويورک تايمز، با پکري مي‌گويد در نزاع خاورميانه هزاره سوم هم آمد و رفت و چيزي عوض نشد و خيلي ها مردند، اما همين‌که من نمايشنامه Romance را نوشتم اين دو نفر دارند راهي براي آوردن صلح به خاورميانه پيدا مي‌کنند. آقاي ممت آنگاه با اشاره به ديدار شارون و عباس مي‌گويد اگر اين دوتا درکار خود موفق شوند، نمايش من ديگر مورد ندارد و اين ثابت مي‌کند ضرب المثل قديمي را که هرچه مي‌تواند خراب شود خراب مي‌شود. Whatever Can Go Wrong, Will Go Wrong نمايشنامه آقاي ممت در هجو روند صلح خاورميانه، يک کمدي مغشوش و پرنيش و کنايه است پر از کلمات رکيکي که ديالوگهاي ممت را در تئاتر و سينما مشهور کرده اند. اما چارچوب هجوآميز اين اثر، در کارهاي ممت که انواع تئاتر و سينما را تجربه کرده است، تازگي دارد. ممت بيشتر به خاطر نمايشنامه‌هاي تلخ و کنايه‌آميز خود در باره زندگي آمريکائي مشهور است از جمله Oleana بافالوي آمريکائي و Glengarry Glen Ross که جک لمون در فيلم آن درخشيد و قرار است ماه آينده با شرکت آلن آلدا Alan Alda و لي‌يو شرايبر Live Schreiber بارديگر در برادوي نيويورک روي صحنه بيايد. اما ممت کمتر به يک ژانر يا سبک وفادار مانده است. ممت 9 فيلم از نوشته‌هاي خود را کارگرداني کرده است، ولي ضمنا نويسنده فيلم‌هاي برجسته‌اي نيز بود، مثل Untouchables اثر مشهور برايان دوپالما در باره ال کاپون، و فيلم جنائي Hanibal با شرکت انتوني هاپکينز. ممت چندين کتاب قصه و مقاله نيز قلمي کرده است به اضافه يک داستان براي کودکان و اين روزها مشغول نوشتن يک نمايش موزيکال براي تئاتر برادوي است. ديويد ممت خود را ادامه دهنده سنت نمايشنامه‌نويساني مثل ساموئل بکت، هارولد پينتر و متاثر از تولستوي مي‌داند، ولي آخرين نمايش او Romance ريشه در تجربه جواني او دارد در کلوپ کمدی مشهور Second City شيکاگو، و طرح‌هاي کمدي و هجوآميز، که تئاتر آتلانتيک آقاي ممت 20 سال پيش برخي از چهره‌هاي عمده آن را به نيويورک آورد.
XS
SM
MD
LG