لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۳:۱۳ - ۳ دسامبر ۲۰۱۶

«Reindeer People»: مستند حمید سردار افخمي درباره قوم رو به انقراض گوزن سواران کوهستان‌هاي مغولستان


(rm) صدا | [ 6:14 mins ]
موزه نوبنياد هنر تبت و هيماليا در نيويورک، موزه روبين، هفته گذشته براي نخستين بار در آمريکا فيلم مستندي نشان داد از کارهاي پژوهشگر و مستندساز جوان، حميد سردار افخمي درباره قوم در حال اضمحلالي در کوهستان هاي غرب مغولستان که همراه با گوزن هاي شاخدار کوهستاني که آنها را اهلي کرده اند، زندگي کوچ نشيني منحصر به فردي را مي گذرانند. حمید سردارافخمی در مصاحبه با رادیوفردا فردا می گوید برای تهیه این فیلم سه فصل با این قوم که همراه با گله اي از گوزن ها، با آداب و رسومي باستاني، زندگي را در بده بستان تنگاتنگ با طبيعت اطراف مي گذرانند، وقت صرف کرد و زبان آنها را یاد گرفت. وی می افزاید از اين قوم فقط حدود 200 تن باقي مانده است، و با نزديک به 800 گوزن شمالي Reindeer People که کارشناسان آنها را يادگار ماقبل تاريخ مي دانند، در خطر انقراض و اضمحلال قرار دارند. بهنام ناطقي (راديوفردا، نيويورک): در فيلم Reindeer People دوربين کنجکاو و ريزبين آقاي حميد سردار افخمي ما را به کوهستانهاي دست نخورده پوشيده از برف مغولستان مي‌برد در زندگي با مردمي که در سرما و يخبندان در چادرهاي شبيه به چادرهاي سرخپوستان آمريکا، همراه با گله‌اي از گوزن‌ها، با آداب ورسومي باستاني، زندگي‌اي در بده‌بستاني تنگاتنگ با طبيعت اطراف دارند که به خاطر هجوم شهرنشيني و معادن و صنايع، در حال زوال است. از اين قوم فقط حدود 200 تن باقي مانده‌اند با نزديک به 800 گوزن شمالي يا Reindeer، که کارشناسان آن را يادگار ماقبل تاريخ مي‌دانند. ب.ن.: آقاي حميد سردارافخمي، که از دانشگاه هاروارد در رشته تحقيقات فرهنگ تبتي دکترا کرفته است، پس از گذراندن يک دهه از عمر خود در نپال براي تحقيق روي متون قديمي تبتي و فيلمسازي، پنج سال است در مغولستان به سر مي‌برد و تا همين اواخر، استاد راهنماي دانشجويان اعزامي از هاروارد به مغولستان بود. حميد سردارافخمي: وقتي پنج سال پيش به مغولستان رفتم شروع کردم به يک سري گشت وگذارهائي در جاهاي دورافتاده در مغولستان و علاقمند شدم به تحقيق در اقليت‌هاي قومي. ب.ن.: آقاي سردار افخمي در باره قوم گوزن‌سوار کوچ‌نشيني که نخستين فيلم از فيلم‌هاي سه‌گانه خود در باره اقوام در حال اضمحلال مغولستان را به آنها اختصاص داده است، در مصاحبه با راديوفردا مي‌گويد: حميد سردارافخمي: اين گروه به اسم ستن، يعني کساني که سوارند بر گوزن، يا گوزن سوار. اين قوم در دنيا منحصر به فرد و يگانه هستند چونکه فقط 200 تن از اين ها باقيمانده و اينها در يک محوطه به اندازه چهل هزار کيلومتر مربع وجود دارند و زندگي اين قوم در زمان ما د رخطر قرار دارد. چرا؟ چون که دولت کنوني مغولستان بسيار فقير است و براي دولت کنوني مغولستان بهره‌برداري از اين جنگل و از اين زمين‌ها مهم‌تر است از محافظت کردن از اين مردم سنتي. بنابر اين من در دوسال اخير تصميم گرفتم يک فيلمي درست کنم روي اين مردم که اين مردم قديمي که درحال از بين رفتن هستند، به نوعي از آنها يک يادگاري حفظ شود. ب.ن.: حاصل کار، نه تنها سندي از زندگي يکي از اقوام نادر بشري است، بلکه مستندي خيره‌کننده است که با حوصله و انضباط، مناظر جهاني در دوردست را تصوير مي‌کند، و زندگي روزانه مردمي را نشان مي‌دهد که براي نزديک شدن و جلب آعتماد آنها، آقاي سردارافخمي ماه‌ها با آنها وقت گذراند. از جمله فصل‌هاي فيلم شکاري سه هفته است در سرماي 30 درجه زيرصفر سانتيگراد در جنگل‌هاي کوهستاني پوشيده از برف. حميد سردار افخمي: براي فيلمبرداري من ناچار بودم که با اين مردم در سه فصل سفر کنم. بهار و تابستان و زمستان، با اينها سفر کنم، با اينها شکار کنم، زبانشان را ياد بگيرم و به خاطر اينکه در زندگي آنها خيلي دخالت نکنم تصميم گرفتم با يک دوربين ديجيتالي کوچکي کار بکنم. من در اين سه فصل، هر فصل حدود تقريبا يک ماه با اينها زندگي و سفر کردم و در اين سه فصل، من تقريبا 30 تا 35 ساعت فيلمبرداري کردم که از اين ساعتها يک فيلم 52 دقيقه‌اي ما توانستيم در بياوريم. ب.ن.: موزه نوبنياد روبين نيويورک Rubin Museum of Art که نمايش هنر مردم تبت و اقوام هيماليا را موضوع کار خود قرار داده است، در جلسه‌اي که به معرفي کار آقاي حميد سردار افخمي اختصاص داده بود، يک مجموعه عکس‌هاي سياه وسفيد از آثار وي را نيز نشان داد از ساير اقوام در حال اضمحلال مغولستان. حميد سردار افخمي: در ضمن، در سه سال اخير، سعي کردم در سفرهام از قوم‌هاي در حال اضمحلال عکس‌برداري هم بکنم. مثلا مردمي که در غرب مغولستان در شهرستان‌هاي دوردست، ترکمنستان قزاق، گوزن سواران هووسکول، شتر سواران بيابان گوبي، اسب سواران دشت‌هاي مرکزي، عکسبرداري کنم، که يک چيزي، يک سندي، از اين زندگي باقي بماند، و ازاين مردم در حال اضمحلال. ب.ن.: چرا اين‌ها، اين اقوام مختلفي که شما اسم برديد در حال اضمحلال هستند؟ حميد سردار افخمي: در همه جاي دنيا، اين اقوام صحراگرد دارند از بين مي‌روند. در ايران خودمان، قبايل کوچ‌نشين مثل بختياري‌ها، قبائل ترکمن، قشقائي‌ها، بلوچ‌ها کم کم شهرنشين شدند يا به آن حدود ديگر کوچ نمي‌کنند. همينطور در مغولستان، اين مردمان کوچ‌نشين دارند يواش يواش اسکان داده مي‌شوند. دولتها از مردمان صحراگرد و کوچ نشين هيچوقت خوششان نيامده. چون اينها را نمي‌شود کنترل کرد. نمي‌شود ماليات از آنها گرفت و خلاصه خيلي سخت است اينها را کنترل کردن. دولت مغولستان الان سعي مي‌کند که اين مردمان را يک جوري اسکان بدهد. اولين مرحله اين کار اين است که يک جاده عظيمي از يک طرف مغولستان تا آن طرف کشيده بشود به اسم جاده هزاره، که در سال 2000 شروع شد. موضوع اين است که بعد از اينکه اين جاده کشيده مي‌شود، يک انگيزه‌اي مي‌شود که اين مردمان کوچ‌نشين اسکان داده بشوند، و شهرنشين بشوند. ب.ن.: آقاي سردارافخمي يک بنياد خيريه در سوئيس تاسيس کرده است تا با جمع‌آوري اعانه، جوازهاي ماهيگيري و معدن‌کاري سرزمين‌هاي گوزن‌سواران را از دولت مغولستان خريداري کند، تا نگذارد صنايع و معادن زمين‌هاي دست‌نخورده اين قوم را از ميان بردارند.
XS
SM
MD
LG