لینک‌های قابلیت دسترسی

جمعه ۱۹ آذر ۱۳۹۵ تهران ۰۹:۲۶ - ۹ دسامبر ۲۰۱۶

اعلام حمایت فعالان مرد از گردهمایی در برابر دانشگاه تهران در اعتراض به نقض حقوق زنان در قانون اساسی جمهوری اسلامی


(rm) صدا | [ 9:00 mins ]
روز یکشنبه (فردا) فعالان جنبش زنان در برابر دانشگاه تهران گرد می آیند تا به نقض حقوق زنان در قانون اساسی اعتراض کنند. این تجمع اعتراضی حمایت گروهها و سازمانهای غیر دولتی و فعالان اجتماعی و برندگان جایزه صلح نوبل در ایران و جهان را در پی داشت. در این میان بیش از یکصد تن از مردان هم با انتشار اعلامیه ای از این تجمع پشتیبانی کرده اند. سه تن از این افراد، فریبرز رئیس دانا استاد دانشگاه و عضو کانون نویسندگان، حافظ موسوی شاعر و عضو کانون نویسندگان و انور خامه ای نویسنده و آخرین بازمانده گروه 53 نفر در مورد اعلامیه با رادیو فردا به مصاحبه پرداختند. روز یکشنبه (فردا) فعالان جنبش زنان در برابر دانشگاه تهران گرد می آیند تا به نقض حقوق زنان در قانون اساسی اعتراض کنند. این تجمع اعتراضی حمایت گروهها و سازمانهای غیر دولتی و فعالان اجتماعی و برندگان جایزه صلح نوبل در ایران و جهان را در پی داشت. در این میان بیش از یکصد تن از مردان هم با انتشار اعلامیه ای از این تجمع پشتیبانی کرده اند. رادیو فردا با سه تن از این افراد، فریبرز رئیس دانا استاد دانشگاه و عضو کانون نویسندگان، حافظ موسوی شاعر و عضو کانون نویسندگان و انور خامه ای نویسنده و آخرین بازمانده گروه 53 نفر در مورد اعلامیه مصاحبه کرده است. نازی عظمیا (رادیو فردا): روزهای پیش از انتخابات در ایران معمولا روزهای آزادی نسبی بیشتر است، اما امسال که جلب مشارکت هر چه بیشتر مردم در انتخابات به دلیل شرایط خاص جهانی به نیاز و ضرورت مسئولان تبدیل شده، فعالان اجتماعی و مدافعان آزادی بیان و حقوق بشر با استفاده از این فرصت، هر یک به شیوه ای دامنه فعالیت خود را گسترانده اند. اما در تصویر فضای انتخاباتی امسال آنچه تازگی دارد، فعالیتها و جنبشهای زنان است که به صورت پیدا و پنهان در گوشه و کنار کشور سربرآورده است. علاوه بر سمینارها و کارگاههای آموزشی و فرهنگی که درباره مسائل زنان در کار است، اقداماتی چون تجمع اعتراضی زنان به تعبیر شورای نگهبان از واژه رجال، تجمع اعتراضی زنان در استادیوم آزادی برای ورود به ورزشگاه و تماشای فوتبال از جمله آنهاست. اقداماتی که بیشتر خودجوش و مقطعی شمرده می شود. اما به نظر می رسد که تجمع اعتراضی زنان در مقابل دانشگاه تهران که قرار است روز یکشنبه برگزار شود، نخستین اقدام سازمان یافته ای است که هدفی گسترده تر دارد و حمایت بسیاری از NGOها سازمانهای حقوق بشری، روشنفکران، دانشگاهیان مستقل را در درون و بیرون از مرزهای ایران به دست آورده اند. در میان اعلامیه های حمایت از این تجمع، یکی نیز اعلامیه ایست با بیش از یکصد امضا که عنوان «حمایت مردان آزاد اندیش»را بر خود دارد. به سراغ سه تن از این مردان می رویم تا علت امضای این اعلامیه را از خودشان بپرسیم. دلایلشان به هم نزدیک است. فریبرز رئیس دانا: فکر می کنم تعجب می کردید اگر امضا نمی کردم. برای این که ما که به سبب فعالیتهای اجتماعیمان طرفدار آزادی و عدالت اجتماعی هستیم، ما که طرفدار آزادی اندیشه و بیان و قلم هستیم، در چارچوب منشور کانون نویسندگان ایران سالهاست فعالیت می کنیم، قاعدتا جوهره و سرشت اندیشه ما آمیختگی دارد با آزادی گسترده که در آن میان به نظر من نقش اصلی به عهده حقوق برابر است. بنا براین طبیعی بود که بانوان میهن ما و شهر ما بخواهند که احقاق حق بکنند، ما پشتیبانی کنیم. حافظ موسوی: این که مردها حمایت بکنند از جنبش زنان به نظر من چیز عجیبی نیست. واقعیت این است علیرغم هر شعاری که داده شود، حقوق زنان حداقل در حوزه قوانین حقوق برابری با مردها نیست. انور خامه ای: وقتی که بیانیه شان را به من دادند، دیدم که مسائلی که در آن هست، تبعیضهایی که راجع به زنها در جامعه وجود دارد، و اینها خواستار رفع آن تبعیضها شدند، بنابر این من از این نظر امضا کردم. ن . ع : اما این آقایان در مورد جنبش زنان همیشه این اتفاق نظر را ندارند. حافظ موسوی این جنبش را درونی شده در جامعه می داند. حافظ موسوی: سطح پیشرفت جنبش زنان ما و خود زنان در ایران به مراتب از آن چیزی که به عنوان قانون وجود دارد، بالاتر است. یعنی من فکر می کنم که جامعه ایران امروز در آن بخش از کشور که شهرنشینی و مناسبات شهرنشینی جا افتاده، در بین خود مردم به طور واقعی حقوق زنان پذیرفته شده است و حالا تنگنای قانونی وجود دارد. فریبرز رئیس دانا : ببینید هیچ چیز همگانی نشده. من نمی دانم حتی فکر می کنم آزادیخواهی، دموکراسی خواهی عدالت خواهی هم همگانی نشده، بنابراین خیلی چیزها همگانی نشده، اما امید بخش است. در مورد زنان آنچیزی که در ایران من می خواهم بگویم اینست که امید بخش است. نشانه های زیادی ما الان داریم. یکی این که من که الان دارم با شما صحبت می کنم، به اضافه همه دوستانم، ما می دانیم در هر جریان اجتماعی جنبش زنان یکی از ارکان اصلی محسوب می شود. ن . ع : به نظر حافظ موسوی مطالبات زنان ایران اکنون از قوانین موجود پیش افتاده است. حافظ موسوی: این زنهایی که آمدند در عرصه های مختلف، کارهای اداری، هنری، شرکتها، در حوزه ادبیات، که ما می بینیم پرفروشترین کتابها در حوزه ادبیات داستانی کتابهای خانمهاست، یعنی عنصر زنانگی از مقبولیت اجتماعی بیشتری به نسبت حتی 20 سال پیش برخوردار است. خب، این ما به ازای این وجود اجتماعی، یک ذهنیت اجتماعی هم هست دیگر، چون این وجود دارد. بنابراین ذهنیت خودش را هم پشت سر خودش مطالبه می کند. فریبرز رئیس دانا، شرط پیروزی جنبش زنان را این گونه برمی شمرد اول: محدود بینی و محدود کردن فعالیتها به چیزهای ساده است. من انتظارم از زنان این است که به این جنبه های آگاهانه تر توجه کنند. شرط دوم، پرهیزاز سکتاریسم است. جنبش زنان بخشی از جنبش عمومی مرحله دموکراتیک جامعه است. اگر بخشی زنان بخواهند سکتاریستی با قضیه برخورد بکنند و این خط و مرز تاریخ را خط و مرز زن و مرد بکنند، من معتقدم که نمی تواند نیرو به دنبال خودش بیاورد. شرط سوم: پرهیز از فمینیسم و افراط گرایی: یکی این فمینیسم افراطی قسم خورد است که به قدری محدود بین عمل می کند که فکرش این است که در واقع جهان به دو بخش مظلوم یعنی زن و ظالم یعنی مرد، تقسیم شده. و هر نوع دستاورد و هر نوع رسیدن به پایگاههای بالاتر اجتماعی را هدف قرار می دهد. ن . ع : مشکل انور خامه ای اساسا با خود واژه فمینیسم است. انور خامه ای: این کلمه الان در اصطلاح بعضی از کشورها و جوانهای اروپایی که من اطلاع دارم، به معنی یک نوع همجنسگرایی تلقی می شود. ن . ع : اما گذشته از بحث لغوی او با بی بند و باری که ممکن است در اثر جنبش زنان بوجود آید، مخالف است. انور خامه ای: اما اگر بخواهد برود و به صورت بی بند و باری و اینها باشد، من با آن موافق نیستم. ن . ع : برابری حقوق آری، بی بند و باری نه! انور خامه ای: اما با هر گونه محدودیت و تفاوت حقوقی بین زن و مرد مخالفم. اما حافظ موسوی با نگاه پذیراتری به فمینیسم می نگرد: بعضی از دوستان جنبه های افراطی این گونه جنبشها، مثلا در حوزه اخلاقیات اجتماعی، ممکن است نگرانیهای ابراز بکنند، که می کنند. ولی به نظر من این هم بخشی از الزامات این جنبش است. اگر در یک جنبش هم چهار تا عنصر نامطلوب رشد بکند، ما نمی توانیم یک جنبش واقعی را از قبل محکوم بکنیم. ن . ع : این آقایان آیا خودشان روز یکشنبه به تجمع زنان می پیوندند؟ حافظ موسوی: آن تجمع را قرار است که خانمها خیلی آرام شرکت بکنند. تجمع زنانه است. اما خب طبیعتا مردها، آدمهایی مثل من هم گرچه در آن تجمع زنان نیستیم، ولی دور از قضیه هم نیستیم. ن . ع : ولی دکتر انورخامه ای ضمن ابراز بی اطلاعی از محل تجمع، نسبت به حضور در آن ابراز علاقه می کند. دکتر انور خامه ای: می دانید من نود سالم است، و وضعیت جسمی خوبی ندارم. با این وجود اگر وضعم مناسب باشد، چرا نمی آیم؟ می آیم و شرکت می کنم. ن . ع : اما از پاسخ استاد اقتصادمان یکه نخورید. فریبرز رئیس دانا: من را دعوت کردند که در آن گردهمایی حضور به هم برسانم. من عذرخواهی کردم، الان هم خدمتتان اعلام می کنم، راه دستم نیست خودم بروم در گردهمایی که بانوان هستند، راه دستم نیست، به احتمال قوی نمی روم. ن . ع : دلیلش؟ فریبرز رئیس دانا: شاید یکی از همین دلایلی است که شما خودتان می گویید. دلیلش شاید هم حس شرم است، نه؟
XS
SM
MD
LG