لینک‌های قابلیت دسترسی

چهارشنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۴:۱۱ - ۷ دسامبر ۲۰۱۶

ميزگرد خبرگزاری کرونویس ایتالیا برای بررسي انتخابات رياست جمهوري اسلامي: «ایران بعد از خاتمی»


(rm) صدا | [ 9:38 mins ]
«انتخابات در ايران، چالش هاي بعد از خاتمي» عنوان ميزگردي كه به دعوت كرونوس اينترنشنال مهمترين خبرگزاري بخش خصوصي ايتاليا عصر روز سه شنبه در كاخ اطلاع رساني رم برگزار شد. روزنامه نگار و سخنگوي انجمن دفاع از آزادي مطبوعات ايران، ماشاءلله شمس الواعظين از تهران و كارن داويدخانيان، خبرنگار «ريفورميستا» و كريم مزران، رئيس بنياد مطالعات آمريكايي رم سخنرانان کنفرانس بودند. شمس الواعظين از هاشمي رفسنجاني به عنوان تنها گزينه قابل قبول در انتخابات رياست جمهوري اسلامي نام برد و گفت گزینش در این انتخابات میان «شر مطلق و شر نسبی است» نه میان دو خیر مطلق و نسبی. عصر سه شنبه به دعوت مهمترين خبرگزاري خصوصي ايتاليا ميزگردي در رم درباره انتخابات رياست جمهوري اسلامي در ايران با عنوان چالش هاي بعد از خاتمي برگزار شد. در اين ميزگرد ماشاءلله شمس الواعظين، كارن داويدخانيان و كريم مزران به عنوان ميهمان حضور داشتند. احمد رافت گزارش ويژه اي از اين ميزگرد فراهم آورده است. احمد رافت (راديو فردا): «انتخابات در ايران، چالش هاي بعد از خاتمي» عنوان ميزگردي كه به دعوت كرونوس اينترنشنال مهمترين خبرگزاري بخش خصوصي ايتاليا عصر روز سه شنبه در كاخ اطلاع رساني رم برگزار شد. روزنامه نگار و سخنگوي انجمن دفاع از آزادي مطبوعات ايران، ماشاءلله شمس الواعظين از تهران براي حضور در اين ميزگرد به رم دعوت شده بود. ديگر شركت كنندگان اين ميزگرد كارن داويدخانيان، خبرنگار ايراني روزنامه ايتاليايي ريفورميستا و پروفسور كريم مزران، رئيس بنياد مطالعات آمريكايي رم و استاد دانشگاه جان كابد بودند. شمس الواعظين در ابتداي سخنراني، جمع بندي از موقعيت كنوني در جمهوري اسلامي ايران ارائه داد و سپس به گزينه هايي كه 17 خرداد در مقابل مردم قرار دارند اشاره نمود. ماشاءلله شمس الواعظين: من حرفم را آخر مي زنم. انتخابات تا اطلاع ثانوي در ايران، انتخاب بين خير مطلق و خير نسبي نخواهد بود. بلكه بين شر نسبي و شر مطلق خواهد بود. پيش روي مردم ايران سه مدل الان مطرح است و عجيب است اين سه مدل حداقل دو تا پارادوكسيكال هم هستند با هم. مدل اول، مدل ادامه دولت يا الگوي شبه دموكراتيك خاتمي است. چون به لحاظ دسته بندي دولت ها، دولت خاتمي دموكراتيك محسوب نمي شود. بد نيست ببينيم ويژگي هاي اين الگو چيست كه اين معجزه 1997 را به وجود آورد، همان دوم خرداد. يكي اين كه در محيط اجتماعي يا بدنه اجتماعي پايگاه خيلي قوي دارد اين جريان يا اين مدل، ولي به همان ميزان در ساخت قدرت سياسي ايران موقعيت خيلي ضعيفي دارد. اين دولت به دليل انسادهاي سياسي در ساخت قدرت نتوانست به وعده هاي خودش عمل كند. بنابراين اگر يادتان باشد طي هشت سال اخير دولت خاتمي هميشه خبرهاي كشمكش هاي سياسي بين اصلاح طلبان و محافظه كاران به گوشتان مي رسيد. تا آنجا رسيد ناكامي اصلاح طلبان كه من گفتم: مردم ايران شب شعرشان را با اصلاح طلبان برگزار مي كردند، ولي زندگي روزانه شان را با محافظه كاران تنظيم مي كردند. بنابراين من اينطور نگاه مي كنم كه مردم ايران اين مدل را انتخاب نخواهند كرد، لااقل با اين كه اكثريت جامعه ايران را دارد، انتخاب نخواهند كرد به دليل ناكامي هاي پياپي. براي اين كه معتقدند مردم در صورت پيروزي اصلاح طلبان و نامزد آنها دكتر مصطفي معين و در خوشبينانه ترين شانس و احتمالات، درگيري هاي هشت ساله گذشته تداوم پيدا مي كند. مدل دوم نقيض اين است كه خيلي شگفت انگيز مي تواند باشد براي شما. دولت شبه توتاليتر است. بر خلاف اصلاح طلبان، اين دولت شبه توتاليتر در ساخت قدرت موقعيت خيلي بالايي دارد و در ساخت اجتماعي موقعيت ضعيف. يعني اگر كيك قدرت را صد علامت بدهيم، 75 درصد اين كيك قدرت در اختيارشان است. جامعه مدني مشكلي ندارد با ورود نظاميان به حوزه سياست، مشكل اينجا است كه اگر ديروز يك ژنرال لباس نظامي پوشيده باشد، فردا صبح نمي تواند كراوات بزند بگويد من سياسي شدم. اين يك سير و سيكلي مي خواهد، تبعيت از يك هرم مي خواهد، مانند مدل اسرائيل يا جاهاي ديگر. نظاميان در آينده هدفشان اين است كه يك گشايش اجتماعي ايجاد كنند در عرصه روابط اجتماعي، ولي انسداد سياسي را در هرم قدرت ادامه بدهند، آنهم به صورت خيلي افراطي. ا . ر: در ادامه شمس الواعظين از توسعه گرايان به عنوان تنها گزينه قابل قبول نام برد و افزود: ماشاءلله شمس الواعظين: مدل سوم، مدل دولت توسعه گرا است. دولت توسعه گرا دولت دموكراتيك و شبه دموكراتيك هم نيست. دولت توسعه گرا وقتي در ايران مي گوييم، اسم مستعار دولت هاشمي رفسنجاني است. از اقتصاد باز حمايت مي كند، فعاليت بخش خصوصي را موجب مي شود، روابط خارجي پراگماتيسم را دنبال مي كند، سرمايه گذاري خارجي را مي پذيرد، همه اين بسترها مي تواند بستر دموكراتيزاسيون باشد. درواقع مي توان اينطور گفت: در ايران به دليل وجود دو تمدن قدرتمند، تمدن آريايي و تمدن اسلامي، دموكراسي از شاهراه هاي اصلي وارد نخواهد شد. ا . ر: كارن داويخانيان خبرنگار ايراني روزنامه انديشه پرداز ايل ريفورميستا، حجت الاسلام علي اكبر هاشمي رفسنجاني و توسعه گرايان را گزيرنه قابل قبولي براي هموار ساختن راه دستيابي به دموكراسي در ايران نمي داند و مي گويد: كارن داويدخانيان: اين مساله توسعه اقتصادي كه آقاي شمس الواعظين مي گفتند، اولا كه خيلي تعجب برانگيز است، چون 26 سال پيش اينها آمدند انقلاب كردند، شاه را انداختند بيرون و گفتند كه سيستم خوبي نبود. خب آن هم سيستم توسعه گرا بود، سيستمي بود كه از لحاظ اقتصادي مملكت را بسيار توسعه مي داد و از لحاظ سياسي اشكالاتي داشت. گفتند خوب نيست انقلاب كردند شاه را انداختند بيرون. حالا مي گويند اين آقا بيايد دوباره بعد از اين كه دو مرتبه رئيس جمهور بوده و هيچ تجربه خوبي هم از ايشان نداريم، برگردند همان سيستمي را كه 26 سال پيش مي گفتند بد است، يعني سيستمي كه در آن فشار سياسي است، ولي آزادي هاي اقتصادي، بگويند كه آينده مملكت بهتر مي شود. ا . ر: كارن داويدخانيان در ادامه ضمن اشاره به اين كه مانع اصلي در مقابل هرگونه اصلاحاتي در جمهوري اسلامي ايران قوانين موجود است، به طرح رفراندوم به عنوان يكي از راه حل هاي خروج از بن بست كنوني اشاره كرد. كارن داويدخانيان: از لحاظ قانوني انگار راه حلي نيست، ولي به نظر من اين مساله رفراندوم كه برخي از فعالان ايراني مطرح كردند، مي تواند يك راه حلي باشد، حالا از لحاظ قانوني چطور مي شود رفراندوم كرد در سيستمي كه مردم حق رفراندوم براي تغيير قانون اساسي را ندارند، روي اين بايد مطالعه شود كه به چه طريقي مي شود اين كار عملي شود. ا . ر: پروفسور كريم مزران، مدير بنياد مطالعات آمريكايي رم و استاد دانشگاه جان كابد نيز در مخالفت با راه چيني يا طرح توسعه اقتصادي به عنوان راهگشاي توسعه سياسي صحبت كرد. كريم مزران كه ليبيايي تبار و متخصص امور خاورميانه است، از جمهوري اسلامي ايران به عنوان كشور تضادها و دوگانگي نام برد و گفت: در اين كشور جامعه جوان و گويا با تمدني چندين هزار ساله و بسيار قوي روبرو است. استاد دانشگاه جان كابد افزود: در ايران نظامي برپايه جمهوري برقرار است كه مي تواند قابليت اجراي دموكراسي را داشته باشد، ولي در اسارت سيستمي كه بر مبناي خلافت اسلامي تدوين شده است، قرار گرفته. تضاد ديگر موجود در جامعه ايران، به گفته پروفسور مزران درگيري احساسات ملي گراي جامعه با توسعه گرايي و توسعه طلبي اسلامي است كه روي سخنش هرگز با يك قوم نيست، بلكه امت را مخاطب قرار مي دهد و مرزهاي كشوري را فضايي تنگ براي خود مي داند. كريم مزران در ادامه مي گويد: طرح مبني بر اين اصل كه توسعه اقتصادي مي تواند راهگشاي توسعه سياسي باشد، به هيچ وجه من را قانع نمي سازد، زيرا در بسياري از نقاط جهان و من جمله خاورميانه تجربه نشان داده است حكومت هايي كه با اين طرح قدرت را كسب كردند، هرگز پا به مرحله دوم يعني خروج از انسداد سياسي نگذارده اند و حتي تلاش كرده اند از حركت هاي خودجوش جامعه براي توسعه سياسي جلوگيري به عمل آورند. پروفسور مزران جامعه مدني ايران را درخاتمه قادر به گذر از سيستم اسلامي دانست، زيرا بر خلاف ديگر كشورهاي مسلمان كه حكومت ها از به قدرت رسيدن اسلام گرايان جلوگيري به عمل مي آورند، در ايران اين امكان براي روحانيون به وجود آمد كه نشان دهند قدرت اداره جامعه و پاسخگويي به احتياجات جامعه را ندارند و اين ناتواني به گفته استاد دانشگاه جان كابد براي هميشه توهم حكومت اسلامي به عنوان حلال مشكلات را از خاطره ايرانيان زدود.
XS
SM
MD
LG