لینک‌های قابلیت دسترسی

پنجشنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۵ تهران ۲۱:۴۹ - ۸ دسامبر ۲۰۱۶

لزوم تجدید نظر در ارزش های غربی «تحمل پذیری» و «کثرت گرائی» در مقابله با بنیادگرائی اسلامی: دیدگاه یک روشنفکر مسلمان


(rm) صدا | [ 4:21 mins ]
نویسنده برجسته پاکستانی تبار مقیم کانادا خانم «ارشاد مننجی» Irshad Manji در مقاله‌ای که روز سه‌شنبه از وی در روزنامه نیویورک تایمز منتشر شد، استدلال می‌کند که تحمل‌پذیری و احترام متقابل به فرهنگ‌ها، نمی‌تواند و نباید شامل طرزفکرهائی مثل بنیادگرائی اسلامی یا اسلام رادیکال بشود که در آنها جائی برای احترام متقابل وجود ندارد و هدفشان از بین بردن و ریشه‌کردن فرهنگ‌های دیگر است. او می‌پرسد چرا باید به اسم آزادی بیان، «تعصب» را تحمل کنیم؟ و اضافه می‌کند که واژه متقابل در عبارت احترام متقابل چه معنی می‌دهد وقتی مسلمانان افراطی کمر به نابودی غرب بسته‌اند؟ بهنام ناطقی (رادیوفردا، نیویورک): خانم ارشاد منجی، پاکستانی تبار، متولد اوگاندا و مقیم تورونتو، که با نگارش کتابی در باره لزوم اصلاحات بنیادین در دین اسلام مطرح شد، در مقاله خود در نیویورک تایمز ابتدا از تونی بلر نخست وزیر بریتانیا ستایش می‌کند که برای اولین بار در باره رواج تحمل‌پذیری در غرب هشدار داده است. بلر در سخنرانی خود به واعظ‌های مسلمان در بریتانیا گفته بود شرط ماندن در این کشور احترام به روش زندگی بریتانیائی است و فراخوان خشونت علیه مردم بریتانیا را نمی‌توان با توسل به چیزهائی مثل آزادی بیان توجیه کرد. خانم ارشاد منجی می‌نویسد هرچند سخنان بلر با مخالفت فعالان حقوق بشر در بریتانیا روبرو شد، که آن را حمله‌ای از درون به ارزش‌های غربی مثل دمکراسی قلمداد کردند، ولی این حرفها نشان می‌دهد که وقت آن رسیده است که نه تنها بریتانیائی‌ها بلکه همه غربی‌ها به فرهنگ تحمل‌پذیری نگاهی بیاندازند و در باره اینکه کدام‌یک از ارزش‌های غربی قابل دفاع هستند، تجدیدنظر کنند. به نظر این نویسنده، در حالیکه غربیان به تکثرفرهنگی سر تعظیم فرود می‌آورند، و آن را نشانه‌ای از برتری فرهنگی خود می‌شمارند، مسلمانان رادیکال و تندرو، تحمل‌پذیری غربی‌ها را نشانه ضعف و بی‌بندوباری و بی‌رگی می‌بینند و اعتقاد دارند که ضعیف سزاوار نابودی است. هر چه غرب بیشتر به تحمل‌پذیری وکثرت‌گرائی روی می‌آورد، نفرت بنیادگرایان از «ضعف» غرب بیشتر می‌شود. خانم ارشاد منجی می‌نویسد غرب باید برای حفظ تکثرفرهنگی خود کمتر تحمل‌پذیر باشد، یا دست کم، هشیارتر عمل کند، و این هشیاری، فراتر از تصویب قوانین سختگیرانه علیه تروریسم است. از نظر این نویسنده، تحمل‌پذیری و احترام متقابل، هیچکدام ارزش‌هائی نیستند که در یک بازنگری نسبت به ارزش‌های غربی، دوام بیاورند. او می‌پرسد چرا باید به اسم آزادی بیان، «تعصب» را تحمل کنیم؟ و اضافه می‌کند که واژه متقابل در عبارت احترام متقابل چه معنی می‌دهد وقتی مسلمانان افراطی کمر به نابودی غرب بسته‌اند؟ خانم ارشاد منجی از نویسنده فرانسوی عرب‌تبار امین مالوف نقل می‌کند که نوشته بود سنت‌ها تاجائی سزاوار احترام هستند که خودشان به حقوق اساسی مردان و زنان احترام بگذارند. خانم ارشاد منجی بعد از ابراز خشنودی از فرار عمر بکری محمد، پیش‌نمازی که خود را قاضی دادگاه شرع بریتانیا می‌نامید و فتوای قتل این و آن را صادر می‌کرد، می‌نویسد فرار یا اخراج اینگونه اشخاص از بریتانیا و جوامع غربی، به رشد همه انواع دیگر اسلام که اعتقاد به خدا و دین را انتخاب شخصی می‌دانند، کمک می‌کند. خانم ارشاد منجی می‌نویسد در نهایت یک ارزش جوامع غربی است که ارزش دفاع کردن دارد و آن فردیت است، اینکه بگذاریم اشخاص خودشان انتخاب کنند می‌خواهند چه کسی باشند، چگونه زندگی کنند، به چه دینی اعتقاد داشته باشند یا نداشته باشند. وی می‌نویسد درک می‌کنم که خیلی اروپائی‌ها فردیت را خیلی مشابه با آرمان آمریکائی فردگرائی Individualism می‌دانند، اما «من برای خودم هستم» فرق می‌کند با «من خودم هستم.» خانم ارشاد منجی، نویسنده مقیم تورونتو، در نیویورک تایمز می‌نویسد برای مسلمان‌ها و غیرمسلمان‌ها البته ممکن است ارزش‌های دیگری غیر از فردیت وجودداشته باشد و چه خوب که بدون متهم شدن به نژادپرستی یا نفرت از خویش، توسط کسانی که چندفرهنگی و تحمل‌پذیری را به یک شیوه افراطی تبدیل کرده‌اند، در باره این ارزش‌ها به بحث بپردازیم.
XS
SM
MD
LG