لینک‌های قابلیت دسترسی

پنجشنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۲:۱۵ - ۸ دسامبر ۲۰۱۶

علل افزايش تنش در روابط ميان جمهوري اسلامي و بريتانيا: تحليل الكس وطن خواه


(rm) صدا | [ 4:14 mins ]
بریتانیا جمهوری اسلامی را متهم به دست داشتن در خشونتها علیه نیروهای این کشور در عراق کرده و ایران هم اتهام دخالت بریتانیا در بمبگذاری های اهواز را بر این کشور زده است. حال گمانه زنیهای مطبوعات بریتانیا بر سر این مساله که جمهوری اسلامی ممکن است چه شیوه‌هایی را در عراق برای آسیب رساندن به منافع غرب، بویژه بریتانیا به کار ببرد، به بالاترین سطح سیاستمداران این کشور رسید. الکس وطن خواه تحلیلگر موسسه اطلاعاتی جينزدر لندن به رادیو فردا می‌گوید این دو کشور در دو زمینه مشخص با هم درگیر شده‌اند. یکی برنامه هسته‌ای ایران و دیگری حقی که ایران برای بازیگری در صحنه سیاست عراق برای خود قائل است. به گفته آقای وطن خواه ایرانیها همیشه بریتانیا را قدرت خارق‌العاده‌ای در بازیهای بین‌المللی قلمداد کرده‌اند و در برابر هر مشکلی بریتانیا را مقصر می‌دانند بدون این که به ریشه تنشها بپردازند. این تحلیلگر با اشاره به اختلاف میان جناح های مختلف در ایران معتقد است در چارچوب حکومت ایران افرادی هستند که اهمیت دیپلماسی را درک می‌کنند و می‌دانند که نمی‌توان شعارهای انقلابی 26 سال پیش را تکرار کرد. جمهوری اسلامی بریتانیا را به دخالت داشتن در بمبگذاریهای روز شنبه اهواز متهم کرده است. بریتانیا این اتهامها را رد می‌کند. از سوی دیگر بریتانیا هم ایران را به دخالت داشتن در خشونتها علیه نیروهای بریتانیایی در عراق متهم می‌کند، اتهامی که تهران هم آن را رد کرده است. اما در ماههای مطبوعات بریتانیا بر سر این مساله گمانه‌زنی کردند که جمهوری اسلامی ممکن است چه شیوه‌هایی را در عراق برای آسیب رساندن به منافع غرب، بویژه بریتانیا به کار ببرد. الکس وطن خواه تحلیلگر موسسه اطلاعاتی جينز در لندن می‌گوید این گمانه‌زنیها اکنون از مطبوعات به دایره سیاستگذاران حکومتی بریتانیا رسیده است. الکس وطن خواه (تحلیلگر موسسه اطلاعاتی جنز در لندن): به طور واضح وقتی تونی بلر نخست وزیر بریتانیا از دخالت نیروهای ایرانی در عراق صحبت می‌کند، ماهیت این دخالت را به ضرر منافع بریتانیا ارزیابی می‌کند، می‌شود گفت که این بحثها با بالاترین سطح سیاستمداران رسیده است. ما در اینجا با دو کشوری روبرو هستیم که با هم در دو زمینه مشخص درگیر شده‌اند. یکی از این زمینه‌ها برنامه هسته‌ای ایران است. این که ایران می‌گوید بریتانیا پشت همه فشارها بر ایران قرار دارد. این مساله از این جهت مهم است که ایرانیها از نظر تاریخی همیشه بریتانیا را قدرت خارق‌العاده‌ای در بازیهای بین‌المللی قلمداد کرده‌اند. همیشه گفته کار کار انگلیسی هاست. این گرایش فکری ایرانیها سابقه‌ای طولانی دارد و من فکر نمی‌کنم بشود آن را تغییر داد. بریتانیا همیشه مرکز تنشها در داخل ایران قلمداد شده است. اما مساله دوم اینست که ایران برای خود حق بازیگری در صحنه سیاست عراق قائل است. از نظر آنها، آنها سالها به اپوزیسیون شیعه عراق پناه داده‌اند. آنها را خوب می‌شناسند. نقاط ایدئولوژی مشترکی دارند، پس حق خود می‌دانند که در مسائل عراق دخالت داشته باشند. جمهوری اسلامی بر این گمان است که بریتانیا به آنها کلک می‌زند، یعنی هر وقت در عراق برایش مشکلی پیش می‌آید ایران را مورد سرزنش قرار می‌دهد. اما تفاقا خود ایرانیها درست این برخورد را با بریتانیا دارند. هر زمان با مشکل داخلی مثل آنچه که در کردستان و خوزستان دیدیم، روبرو می‌شوند، به ریشه‌های واقعی تنشها نپرداختند و بریتانیا را عامل ایجاد تنش قلمداد کردند. اما مساله مهم این است که چون هم بریتانیا و هم ایران بازیگران مهم صحنه سیاست در خاورمیانه هستند، این موش و گربه بازی از کنترل خارج نشود. فاطمه امان (رادیو فردا): از آلکس وطن خواه تحلیگر موسسه مطالعاتی جنز لندن می‌پرسیم آیا مواضع تند کابینه جدید جمهوری اسلامی و شخص آقای احمدی نژاد در گسترش تنشها دخالت داشتند؟ الکس وطن خواه: به عقیده من کسانی در ایران هستند که بسیار با کوتاه آمدن بویژه در مورد مساله هسته‌ای موافقند. یا دستکم امکان نداشت شعارهایی شبیه آنچه آقای احمدی نژاد در سخنرانی ماه سپتامبر خود در نیویورک داد، بدهند. بنابراین در همین چارچوب حکومت ایران افرادی هستند که اهمیت دیپلماسی را درک می‌کنند و می‌دانند که نمی‌شود همینطوری بروید و شعارهای انقلابی 26 سال پیش را تکرار کنید. در این لحظه معلوم نیست بر سر این افراد واقع بین چه خواهد آمد؟ اما با تحولات داخلی ایران، با تغییر ترکیب شورای مصلحت نظام و با احتمال قوی تر شدن اکبر هاشمی رفسنجانی، همه اینها به نظر من نشان از اختلافات شدید داخلی دارد. بسیاری از ماها پیش تر بر این گمان بودیم که بر سرکار آمدن احمدی نژاد به یکدست شدن حاکمیت خواهد انجامید. به نظر من تا کنون این اتفاق نیفتاده. اختلافها به قوت خود باقیست و جناحها در کشمکش بیشتر با یکدیگرند و هنوز معلوم نیست آقای خامنه‌ای در کدام طرف قرار خواهد گرفت. احمدی نژاد ممکن است به زودی حمایت آقای خامنه‌ای را هم از دست بدهد. این مساله می‌تواند به شدت بر رابطه ایران و کشورهای جهان تاثیر داشته باشد.
XS
SM
MD
LG