لینک‌های قابلیت دسترسی

پنجشنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۶:۰۷ - ۸ دسامبر ۲۰۱۶

اشاعه جهل و خرافات با پوشش عرفانی در فیلم های جدید ایرانی در جشنواره های باستن و نیویورک


(rm) صدا | [ 5:16 mins ]
مجموعه‌ای از فیلم‌های تازه از سینمای ایران راهی محافل سینمائی آمریکا شده است. هفته گذشته در نیویورک، چند فیلم جدید ایرانی، از جمله اثر تازه‌ای از کارگردان فیلم موفق «مارمولک» در یک جشنواره سینمائی از فیلم‌های خاورمیانه نمایش داده شد و از فردا (جمعه) در شهر باستن جشنواره کوچکی در موزه هنرهای ظریفه باستن. در فیلم هائی نظیر خواب تلخ، خیلی دور، خیلی نزدیک و یک تکه نان، سینماگران اسلامی دست پرورده سازمان رادیوتلویزیون جمهوری اسلامی به ترغیب جهل و خرافات می پردازند در لباس سینمای عرفانی و داستان های عرضه می کنند که در آنها مذهب و معجزه در یک ردیف قرار می گیرند و سنت همیشه بر نوگرائی پیروز می شود. بهنام ناطقی (رادیو فردا، نیویورک): وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به همراه بنیاد سینمائی دولتی فارابی، سینماگران مذهبی دست‌پرورده سازمان رادیوتلویزیون و سازمان‌های تبلیغات اسلامی را در مجموعه‌های جدیدی از فیلم‌های ایرانی به فیلم‌خانه‌ها و جشنواره‌های سینمائی خارج از کشور فرستاده‌‌اند تا از راهی که سینماگران برجسته نسل قبل برای سینمای ایران در غرب هموار کرده‌اند، برای جانشین کردن بینشی خرافی و مذهبی بهره برداری کنند. فیلم‌های جدید گرایش تازه‌ای به سوی تبلیغ خرافات مذهبی در سینما را نشان می‌دهد که تلاش می‌کند مذهب را با معجزه در یک ردیف قرار دهند. جشنواره Cinema East یا سینمای شرق، که به نمایش فیلم‌هائی از خاورمیانه اختصاص دارد، هفته گذشته برای نخستین بار در نیویورک برگزار شد. این جشنواره حاصل تلاش یک موسسه غیرانتفاعی است از دانشجویان کنونی و سابق دانشگاه نیویورک که به ترویج فرهنگ خاورمیانه علاقه دارند و قبلا ماهانه فیلم‌هائی از سینمای کشورهای عرب و ایران را در یکی از تالارهای دانشگاه نیویورک نمایش می‌دادند. در جشنواره امسال سینما ایست، غیر از فیلمی از فرزند مستندساز آقای عباس کیارستمی، یک فیلم از کیانوش عیاری نشان داده شد در باره پیامد زلزله بم، و جستجو برای رفتگان تحت عنوان «آرزو بیدار شو» و همچنین نخستین فیلم یک فیلمساز دیگر گنجانده شده به نام محسن امیریوسفی، فیلمی به نام «خواب تلخ.» این فیلم‌ها به اضافه چند فیلم دیگر از جمله فیلم گیلانه از خانم رخشان بنی‌اعتماد و فیلم «زن زیادی» از تهینه میلانی میهمان باستن خواهند بود که در دوازدهمین جشنواره فیلم‌های ایرانی در موزه هنرهای ظریفه باستن Boston Museum of Fine Arts از جمله از خانم میلانی تجلیل خواهد کرد. این جشنواره فردا (جمعه) با فیلم جزیره آهنی شروع می‌شود از محمد رسولف، فیلمی سیاه و طنزآمیز در باره مردم بی‌خانه‌ای که در یک نفتکش متروکه مسکن می‌گزینند. فیلم دیگر جشنواره، «خیلی دور، خیلی نزدیک» است اثر رضا میرکریمی که در آن پزشک متمولی که برای نجات فرزند مبتلا به تومور مغزی خود به کویر می‌رود، در آنجا در اثر یک معجزه توسط فرزندش از مرگ نجات پیدا می‌کند. این فیلم بنا به گزارش سایت خبری «گویا» مورد توجه و حمایت روزنامه کیهان و آقای حسین صفارهرندی، وزیر جدید فرهنگ و ارشاد اسلامی است. فیلم خیلی دور خیلی نزدیک از سوی دولت ایران به عنوان نامزد گرفتن جایزه اسکار به کمیته انتخاب جوائز اسکار معرفی شده است. فیلم دیگر جشنواره«سینماایست» Cinema East و جشنواره فیلم‌های ایرانی در باستن کار تازه آقای کمال تبریزی، سازنده فیلم «مارمولک» است: فیلمی از محصولات شبکه دوم تلویزیون جمهوری اسلامی به نام «یک تکه نان.» وجه مشترک اغلب این فیلم‌ها، از جمله فیلم «یک تکه نان» «خواب تلخ» و «خیلی دور، خیلی نزدیک» ریشه عمیق آنها در جهل و خرافات، پیروزی سنت بر مدرنیسم، و اشاعه دین و مذهب شیعه به خصوص در چارچوب معجزه است، و نشان می‌دهد که مدیران فرهنگی جمهوری اسلامی بعد از چندین سال، سرانجام در هدف خود برای یکدست کردن سینمای ایران و جهت مذهبی و خرافی بخشیدن به آن، به توفیق دست یافتند و اینک محصولات جدید خود را به جشنواره‌ها و محافل جهانی می‌فرستند، محصولاتی که خرافات و اعتقادات قرون وسطائی را در بسته‌بندی جدید سینمای شبه عرفانی، برای تماشاگران ناآشنای غربی نیز قابل هضم ساخته‌اند. آقای کمال تبریزی، فیلمساز اسلامی، که در فیلم «مارمولک» نشان داد خرافات مذهبی می‌تواند از یک کلاهبردار یک مددکار اجتماعی بسازد، در فیلم جدید خود «یک تکه نان» هم همان خط را دنبال می‌کند. در فیلم خرافی «یک تکه نان» نیز ماموران دولتی برای پایان دادن به جنجالی که شایعه یک معجزه در یک امامزاده به راه انداخته است به همراه یک پیش‌نماز یا روحانی محلی، عازم امامزاده‌ای در بالای کوه می‌شوند. اما آن روحانی، که نقش او را آقای اسماعیل خلج با حلاوتی دلچسب، و فروتنی دوست‌داشتنی بازی می‌کند، معجزه، که وحی سوره‌هائی از قران به ذهن یک زن بی‌سواد دهاتی است، را به چشم می‌بیند. به قول منتقد مجله هفتگی Village Voice نیویورک، در این فیلم مبهم، قدرت دولت که یک سرگروهبان و دستیار ناشی او تجلی پیدا می‌کند، در برابر اعتقاد واقعی مذهبی پرهیزگاری قرار می‌گیرد، اما این امر ذات خرافی و عوامفریب این فیلم را تغییر نمی‌دهد که مانند فیلم‌ قبلی آقای تبریزی، مذهب را زیر پوشش عوامفریب عرفان، نجات دهند و صاحب معجزه قلمداد می‌کند. قهرمان بی سواد ودهاتی فیلم، عزیز، نه تنها سوره مریم قران را به ناگاه از بر می‌خواند بلکه نزدیک شدن به او، کودک کور را بینا، و آدم بیمار را توانا می‌کند. البته این معجزه‌ها مانند همه معجزه‌های دیگر فقط در جهان مجازی سینما می‌تواند اتفاق بیافتد و شاید به همین دلیل است که سینمای امروز ایران با حفظ ظاهری واقعی، از واقعیت هائی که اجازه بیان آنها را ندارد فرار می کند و به جهان مرموز و مجازی معجزه و خرافات پناه می‌برد.
XS
SM
MD
LG