لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
جمعه ۱۲ آذر ۱۳۹۵ تهران ۲۳:۵۸ - ۲ دسامبر ۲۰۱۶

مروری بر اخبار ایران در هفته‌ای که گذشت


(rm) صدا | [ 24:36 mins ]
مروری بر خبرهای مهم ايران: موضع گيری های دوگانه در سياست خارجی، تنش ميان تهران و بغداد، نقش جمهوری اسلامی در بحران نجف، حذف «عدالت جنسيتی» از اهداف برنامه پنجساله توسعه توسط مجلس هفتم و پيروزی وزنه بردار ايرانی در آتن در برنامه ويژه راديو فردا، همراه با مصاحبه هايی با داوود هرميداس باوند، استاد روابط بين الملل در تهران، مهدی مظفری، استاد علوم سياسی و روابط بين الملل در دانمارک، فاطمه حقيقت جو و فاطمه راکعی، نمايندگان پيشين مجلس ششم و شيرين عبادی، حقوقدان، مدافع برابری حقوق زن و مرد در ايران و برنده جايزه صلح نوبل. این هفته در پی به محاصره در آمدن حرم امام اول شیعیان در نجف توسط گارد ملی عراق و رویارویی این نیرو در کنار نیروهای آمریکا با هواداران مقتدی صدر در نجف، محمد خاتمی دخالت تهران را در ناآرامیهای عراق رد کرد. پیش از این گفته ها، محمود محمدی، نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در این هفته خواستار حمایت جمهوری اسلامی از مقتدی صدر شده بود، اما احمد ناطق نوری عضو هیات رئیسه مجلس گفت: نظر شخصی محمود محمدی را نباید به کل مجلس تعمیم داد، در همین حال اکبر هاشمی رفسنجانی گفـت: صدام با تمام لشگریانش 20 روزه سقوط کرد، اما در مقابل جوانان مومن و مبارز نجف که از خود دفاع می کنند درمانده هستند. محمود هاشمی شاهرودی رئیس قوه قضاییه هم این هفته گفت: هیچ کس اجازه ندارد مشروعیت مبارزه حق طلبانه مردم عراق را به زیر سئوال ببرد. حال سئوال مطرح شده این است که آیا سفر خبرساز ابراهیم جعفری، معاون رئیس جمهوری عراق به ایران در این هفته می تواند به رفع تنش میان تهران و بغداد و بهبود مناسبات دوجانبه بی انجامد؟ داوود هرمیداس باوند استاد روابط بین الملل در تهران در این مورد به رادیو فردا گفت: داوود هرمیداس باوند: یک خصوصيت اسکيزوفرنيک، يعنی يک دوگانگی و تضاد بنیادی در نظام جمهوری اسلامی ایران وجود دارد و حتی در مقاطعی هم ممکن است ایران با عراق همکاری هم بکند، شورای انتقالی را اتحادیه عرب به رسمیت نشناخت، ایران به رسمیت شناخت، ولی درست در قبال این، یک موضع دیگری است که خنثی کننده است از جمله صدا و سیما سخنگوی جریاناتی می شود که بار اتهام را بر دوش می کشد. اين مشکلی است که در سياست خارجی ايران هست و در مساله افغانستان هم وجود داشته، بيش از ديگران ايران برای سرنگونی رژيم طالبان همکاری کرد اما در آن واحد صداوسيما سخنگوی طالبان و طالبانيسم شد. نهايتا نه تنها دستاوردی نداشت، بلکه ايران در محور شرارت پديدار شد. يعنی فرصتها هم تبديل به تهديد شد. بر خلاف داوود هرمیداس باوند، که قائل به وجود تفاوت ماهوی ميان موضعگيری اين هفته رئيس جمهوری ايران و مواضع و عملکرد ديگر چهره ها و نهادهای جناح منتقد دولت است، مهدی مظفری، استاد علوم سیاسی و روابط بین الملل در دانشگاه آرهوس دانمارک تفاوت چندانی در این موضع گیریهای مختلف نمی بیند. مهدی مظفری: این اولین بار نیست که سران جمهوری اسلامی گفته های متناقض درباره یک امری بیان می کنند و بخصوص در مورد سياست خارجی. البته آقای خاتمی هم طوری که اظهارنظر کرده اند، انکار نکرده که ایران در امور عراق دخالت می کند، بلکه دخالت تحریک آمیز ندارد. آنچه که وقایع نشان می دهد این است که جمهوری اسلامی نه تنها در عراق دخالت دارد، بلکه خواستار تغییر آرایش نیروها در عراق است و جمهوری اسلامی نمی تواند دخالت نداشته باشد، برای آنکه آنچه که در عراق در حال انجام است، به نحوی با نظام جمهوری اسلامی تماس دارد. آنچه که ثابت شده این است که صحبتهای آقای خاتمی با توجه به موقعیت ایشان چندان تاثیری در سیاست خارجی ایران ندارد. ا . م . ک : اما به نظر داود هرميداس باوند، ديگر همسايه های عراق هم کوشش دارند حوادث سياسی عراق را به نفع خود سمت و سو دهند. و آنچه بيشتر بايد به آن توجه کرد، آن است که مواضع دوگانه تهران باعث شده است، ايران و شيعيان نسبت به ماههای اول بعد از سقوط حکومت صدام حسين در موقعيت ضعيف تری قرار گيرند. داود هرميداس باوند: ترکيه، سوريه، عربستان سعودی، هرکدام به دلايلی نسبت به جريان عراق حساس هستند. منجمله ايران بدون ترديد. اکثر اين کشورها نسبت به جريانهای داخلی عراق توجه داشته اند. همانطور که می بينيم اتحاديه عرب، شورای انتقالی را تاييد نکرد و به حکومت موقت عراق هم بخصوص عربستان، يا کشورهای ديگر، نظراتی داشتند و همه آنها دخالتهايی در عراق دارند ولی سعی می کنند به نحوی اين دخالتها باشد که گزکی به دست ديگران ندهند. از طرفی هم عربستان سعودی و ديگران تلاش می کنند که ايران جايگاه نفوذ ويژه در عراق نداشته باشد. اين نکته را هم می دانيم که ترکيه، سوريه، اردن، کويت و عربستان به هيچوجه نمی خواهند شيعيان جايگاه مسلطی در عراق داشته باشند. نتيجه اين جريانها به دو شکل پديدار شده: يکی اينکه شيعيان که عملا اکثريت را دارند، می بايست در هر نظامی جايگاه مسلط را داشته باشند، به حاشيه رانده می شوند و نهادهای قبلی يکی پس از ديگری احيا می شود. و در اين هياهو هر نظامی که با مشکلات روبه رو می شود سعی می کند سپر بلا پيدا بکند و چون ايران بيش از ديگران پرهياهو بوده، قسمت اعظم تقاصير مشکلات به سوی ايران سوق داده شده و اظهار نظر برخی از افراد و نهادها هم مؤيد اين ادعا می شود. ا. م. ک: با توجه به اينکه سياست خارجی ايران در گذشته، خارج از وزارت خارجه و قوه مجريه و عموما در شورای عالی امنيت ملی ايران گرفته می شود، برآيند موضعگيری های اين هفته در ايران، به سرمايه گذاری بر روی کدام نيروی داخلی عراق منجر خواهد شد. مهدی مظفری می گويد: نتيجه هرچه باشد، موضعگيری اين هفته محمد خاتمی تعيين کننده سياست خارجی تهران در قبال بغداد نخواهد بود. مهدی مظفری: اين هم دنباله آن سنت پراکنده گويی و متناقض گويی سران جمهوری اسلامی است که بعضی معتقدند اين شيوه را تعمدا انجام می دهند، برای اينکه حالت ابهامی ايجاد شود، بعضی هم معتقد هستند که اينگونه تناقض گويی ها اصولا در بطن اين نظام است. آنچه که متقن و ثابت شده است، اين است که صحبتهای آقای خاتمی باتوجه به موضع و وزنه ايشان چندان تاثيری در سياست خارجی ايران ندارد چون ايشان نه قدرتی دارد و نه مقام و پرستيژی که بتواند اين صحبتها را جهت بدهد و يا بشوند وزنی بر اين صحبتها حمل کرد. ا. م. ک: در پایان این هفته، اظهارات کمال خرازی در کنفرانسی خبری در مانیل جلب توجه رسانه های بین المللی را کرد. وی از دیگر کشورها و جامعه جهانی خواست، با اعمال فشار بر اسرائیل شرایط پیوستن اسرائیل به پیمان منع گسترش سلاحهای هسته ای را فراهم کند. وزيرخارجه ايران اسرائيل را متهم کرد که به گفته او زرادخانه ای عظيم از سلاح های اتمی گردآورده است که سبب ايجاد حس ناامنی در منطقه شده است و ايران خواستار خاورميانه ای عاری از سلاح هسته ای است زيرا به گفته خرازی سلاح اتمی امنيت به بار نمی آورد. داوود هرمیداس باوند می گوید: مواضعی که کمال خرازی وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران این هفته در سفر خود به مانیل در برابر اسرائیل گرفت، شبیه تلاشهای بی نتیجه سران نظام شاهنشاهی ایران، پیش از انقلاب در این زمینه است و نتیجه آن اکنون در گروی چگونگی شیوه بهره برداری از آن در پی ریزی مناسبات با اسرائیل از سویی و در حل مساله هسته ای ایران از سوی دیگر است. مهدی مظفری : به نظر من اسرائیل هم باید جزو این پیمان باشد و اصولا خاورمیانه باید از هرگونه سلاح کشتارجمعی پاک شود، اما این مساله تکالیف و تعهدات جمهوری اسلامی را در قبال آژانس بین المللی ملغی نمی کند. ا . م . ک : این هفته همچنین، هفته واکنش فعالان مدافع حقوق زنان و نمایندگان زن اصلاحگرای مجلس ششم به حذف عبارت برقراری عدالت جنسیتی از طرح جامع توانمندسازی و حمایت از حقوق زنان بود. فاطمه حقیقت جو، نماینده اصلاحگرای مجلس ششم در این باره به رادیو فردا گفت: متاسفانه پس از حذف این واژه در برنامه چهارم توسط مجلس هفتم، به نظر من یک ضربه جدی به مطالبات جامعه زنان وارد شده و تحقق مطالبات زنان زمان بیشتری را از این پس می طلبد که این برگرفته از نگرش مجلس هفتم به زنان است و تاسفبارتر از آن این است که حتی نمایندگان زن مجلس هم حساسیت لازم را از خودشان بروز ندادند. فاطمه راکعی، نماینده زن دیگر مجلس ششم نیز به رادیو فردا گفت: من خواندم که گزینه های دیگری را گذاشتند مانده در ارتباط با مسائل زنان مثل توانمندی و برخی آیتم های دیگر را، ولی عدالت، اصل همه اینها است و وقتی این را حذف می کنند، جا می ماند برای خیلی از خشونتها، تبعیضها و خیلی از مسائلی که نقض می شود. در همین باره، نظر شیرین عبادی، برنده جایزه صلح نوبل، حقوقدان، مدافع برابری حقوق زن و مرد در ایران و از موسسان کانون مدافعان حقوق بشر در ایران را می پرسم. شیرین عبادی: دولت ایران، علیرغم تعهداتی که برای اجرای حقوق بشر هنگام الحاق به میثاق بین المللی مدنی سیاسی و میثاق بین المللی حقوق اقتصادی اجتماعی داده است، هیچگاه عملا درصدد رفع تبعیض علیه زنان بر نیامده است. هنگام تدوین برنامه پنج ساله، برنامه نویسان درصدد برآمدند که برقراری عدالت جنسیتی را جزو اهداف پنج ساله قلمداد کنند، هرچند که یک چنین جمله ای در حقیقت تعارف بیش نیست، زیرا می بایستی اجرایی بشود و قوانین اجرایی اجرای آن را امکان پذیر بکند، ولیکن گنجاندن این، در برنامه پنج ساله نشان از حداقل یک مساله داشت که حکومت ایران قبول دارد که عدالت جنسیتی بایستی برقرار بشود، اما متاسفانه بعد از تصویب این برنامه در مجلس ششم، شورای نگهبان به این دلیل که این جمله ابهام دارد، از تصویب آن خودداری کرد و برای رفع ابهام آن را برگرداند به مجلس که در این موقع مجلس هفتم سر کار آمده بود و در مجلس هفتم، متاسفانه به جای رفع ابهام، که البته به نظر من ابهامی هم نداشت، این را حذف کرد و من به عنوان یک زن، تاسف بیشترم این است که هیچ یک از خانم هایی که در مجلس بودند، نمایندگان زن ما، به این مساله اعتراض نکردند و گویا عده ای معتقدند که عدالت جنسیتی برای ایران نامناسب است و ما زنان همواره بایستی در تبعیض ناروا به سر ببریم. سکوت آنها به معنای تایید حذف عدالت جنسیتی در برنامه پنج ساله است. حذف این عبارت، یک بار دیگر تاکید بر این دارد که طرز تفکر در بین عده ای از افراد، در مجلس یا در شورای نگهبان یا در قوه مجریه، بر این است که زن و مرد نمی توانند حقوق برابر داشته باشند و همینجا است که من از دولت ایران، چه در رژیم سابق و چه الان این سئوال را می کردم و می کنم: پس چرا به میثاقهای بین المللی حقوق بشر پیوستید و متعهد اجرای آن شدید. برنامه پنج ساله، برنامه ای است که باید اجرایی بشود. بودن یک چنین جمله ای در برنامه ریزی پنج ساله آینده به زنان اجازه می داد که در پی اجرایی کردن این قسمت بربیایند و از دولت و مجلس بخواهند که ساز و کارهای قانونی لازم رابرای اجرایی کردن این قسمت، یعنی توسعه عدالت جنسیتی فراهم کند، والا به تنهایی، بودن یا نبودن این جمله، هیچ تاثیری ظاهری و فوری نداشت. آنچه که مهم است، زنان فرهیخته ایران به تبعیض ناروایی که در حق آنان اعمال می شود معترض هستند و مطالباتی در زمینه احقاق حقوق خودشان دارند. من بر این اعتقادم که زنان ایران علیرغم تمام قوانینی که تصویب شده یا در آینده بشود، از مطالبات خودشان دست بر نخواهند داشت. فعالیت های من هم همان است که در قبل هم شروع شده بود و ادامه همان است، یعنی بردن اینگونه مسائل به میان مردم، آموزش حقوق بشر به مردم و نشان دادن این که حقوق بشر در چه نقاطی صدمه می خورد و راه حل چیست. اما در این هفته بیش از هر خبر دیگری، خبر پیروزی حسین رضازاده قویترین مرد ایران و جهان در کسب اولین مدال طلای ایران در رشته وزنه برداری در المپیک 2004 آتن بود که شادی ایرانیان را برانگیخت. صدای حسين رضازاده: خيلی خدا را شکر می کنم که برای دومين بار در المپيک مدال طلا گرفتم. اولين نفری هستم در ايران که دو مدال طلای المپيک را دارم. واقعا اين پيروزی، لطف و کمک خداوند بود. بکتاش خمسه پور: موفقيت حسين رضازاده در بازی‌های المپيک موجی از شادمانی را در مردم ايران برانگيخت. در تهران، بسياری از مردم دقايقی پس از آنکه رضازاده در رقابت‌های وزنه‌برداری مافوق‌سنگين‌وزين، نخستين مدال طلای ايران را در بازی‌های المپيک 2004 آتن به دست آورد و سپس رکورد جهانی خود را جابه‌جا کرد، به خيابان‌ها ريختند و با به صدا درآوردن بوق خودروهايشان اين پيروزی را جشن گرفتند. در شهر اردبيل، زادگاه حسين رضازاده نيز شمار کثيری از مردم در برابر خانه پدر و مادر وی گرد آمدند و با تماشای زنده جريان پيروزی رضازاده در بازی‌های المپيک روی پرده بزرگ به جشن و شادمانی پرداختند. حسين رضازاده شامگاه چهارشنبه با بلند کردن 210 کيلوگرم در حرکت يک ضرب و 5/263 کيلوگرم در حرکت دوضرب و حدنصاب مجموع 5/473 کيلوگرم، افزون به کسب دومين طلای المپيک خود، رکورد جهان و المپيک را در حرکت دوضرب و مجموع که از آن خودش بود شکست، و آن را يک کيلوگرم بهبود بخشيد. اما در پی موفقيت حسين رضازاده در بازيهای المپيک، نيرومندترين مرد جهان در يک کنفرانس خبری در آتن گفت که آمده بود که در اين مسابقات بزرگ به قولی داده بود عمل کند و دل مردم ايران را شاد کند. رضازاده در ابتدای کنفرانس مطبوعاتی خود اظهار داشت که وی می دانست به چه مسابقاتی گام می گذارد و با آمادگی کامل و نيروی تمام در آتن حضور يافت. رضازاده کسب طلای المپيک را برای خود و مردم ايران بسيار بااهميت و ارزشمند خواند. وی در ادامه گفت که طی ماههای گذشته تمرينات فشرده ای را برای قهرمانی در المپيک پشت سرنهاده بود و حتی می توانست به رکوردی بيشتر از آنچه در المپيک آتن ثبت کرد دست يابد اما آنچه که برايش اهميت داشت کسب طلای المپيک بود. نيرومندترين مرد جهان در پايان اين کنفرانس خبری اعلام کرد: در آينده بازهم رکورد جهان را خواهد شکست.
XS
SM
MD
LG