لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
دوشنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۵ تهران ۰۰:۰۵ - ۵ دسامبر ۲۰۱۶

تحمل ناپذیری در برخورد با دگراندیشان در تاریخ ایران، از دید یک جامعه شناس


(rm) صدا | [ 4:46 mins ]
تازه ترين نمونه های برخورد با دگراندیشان، بازداشت شماري از کشيشان کليساي رباني در کرج بود که در 19 شهريور اتفاق افتاد. دکتر مسعود نقره کار، جامعه شناس و محقق مقیم آمریکا، مولف کتاب «تاریخ جنبش روشنفکری ایران» که تالیف اثر تحقیق جدیدی در باره برخورد تحمل ناپذیری در برخورد با دگراندیشان در تاریخ ایران، درمصاحبه با رادیوفردا می گوید از قتل عام مزدکیان به دستور انوشیروان تا قتل عام مردم تبریز به دستور شاه اسماعیل، قتل عام شیخیان و بابیان در دوران قاجار و کشتار دگراندیشان در دوران پهلوی و جمهوری اسلامی، از نمونه هائی هستند که او در تحقیق تاریخی خود مورد بررسی قرار داده است. وی می نویسند برخورد با اقلیت های مذهبی در دوران جمهوری اسلامی نسبت به گذشته وخیم تر شده است. وی می گوید جلد اول تحقیق او حاوي نامه ها، وصيت نامه ها و برخي اسنادي است که از قربانيان دگرانديشي کشي و دگر رفتاري کشي در حکومت جمهوري اسلامي است. بهمن باستانی (رادیوفردا): برخورد با به اصطلاح دگرانديشان در ايران، بار ديگر به يکي از موضوعهاي مورد نگراني مجامع حقوقي بين‌المللي تبديل شده. تازه ترين نمونه اي که سازمان جنبش مسيحيان ايران آن را در شمار برخورد با دگرانديشان ارزيابي کرده، بازداشت شماري از کشيشان کليساي رباني در کرج بود که در 19 شهريور اتفاق افتاد و همچنان يکي از بازداشت شدگان آن روز مفقود الاثر است. دکتر مسعود نقره کار پژوهشگر و نويسنده مقيم آمريکا که پيش‌تر کتاب پنج جلدي «تاريخ جنبش روشنفکري در ايران» را تالیف کرد، موضوع پژوهش کنوني خود را بر عدم تحمل دگرانديشان در تاريخ ايران اختصاص داده است. پژوهش مفصلي که نتايج آن به صورت چند مجلد منتشر مي‌شود. دکتر نقره‌کار مي‌گويد پيگرد اخير کشيشان مسيحيت رباني که خاطره شماري از کشيشان در سالهاي گذشته را باز تازه کرد بايد در شمار عدم تحمل دگر انديشان در تاريخ ايران و تلاش براي يکسان سازي آدمها به طور کلي دانست. دکتر مسعود نقره‌کار: ببينيد اصلا عدم تحمل و کشتار دگرانديشان و دگررفتاران متاسفانه از بزرگترين ويژگيهاي حکومت اسلامي است. البته اين ويژگي از ويژگيهاي تاريخ سياسي و فرهنگي ماست. براي نمونه در رابطه با مسيحيان آنچه که شاپور دوم بر مسيحيان ري و همدان و اصفهان و خوزستان روا داشت که به همان خاطر ذوالاکتاف هم لقب گرفت، يا قتل عام مزدکيان در دوران انوشيروان دادگر يا بعد از اسلام قتل عام مردم تبريز به فرمان شاه اسماعيل که اهل تسنن بودند، و يا قتل عام شيخيان و بابيان به فرمان سلاطين قاجار و بعدتر هم کشتار دگرانديشان سياسي در دوران پهلوي و در دوره جمهوري اسلامي هم کشتار اقليتهاي مذهبي بويژه بابيان و آزار و اذيت ساير اقليتها و هم کشتار دگرانديشان سياسي که نمونه اش جنايت بزرگ سال 67 است. ب. ب.: البته آقاي دکتر نقره‌کار، چون شما اشاره کرديد به دوره پهلوي من عرض مي‌کنم، اگر بشود مقايسه اي کرد در همين زمينه اي که شما داريد صحبت مي‌کنيد، در زمان پهلوي زندان و بعد شکنجه و آن گزارشهايي که سازمانهاي دفاع از حقوق بشر بين‌المللي مطرح مي‌کردند کمتر قتل بود، اعدام بود، کشتار بود. نمونه هايي البته بود. اما مطلقا قابل قياس با دوره بعد از انقلاب نبوده است. دکتر مسعود نقره‌کار: من کاملا موافقم با شما. در دوره پهلوي اقليتهاي مذهبي وضعيت کاملا بهتري داشتند. بيشتر در دوران پهلوي دگرانديشي سياسي را بايد گفت که مورد فشار و آزار و اذيت و حتي شکنجه و کشتار بود. در سال 54 که 9 زنداني در زندانهاي کشتار شدند، نمونه است. ب.ب.: در اين دوره بررسي تاريخي – تحليلي که شما از دوره هخامنشيان تا امروز کرده ايد، روي همين موضوع برخورد با دگرانديشان، آيا مي‌شود يک تصوير کلي و جامع و کوتاهي بدهيد که در چه دوره اي عدم تحمل دگرانديشان به خشن ترين صورت يعني قتل و کشتار بيش از ديگر دوره ها منجر شده؟ دکتر مسعود نقره کار: شايد يکي همان دوره امير مبارزالدين که در واقع مي‌دانيد که چه ها کرد و بعد صفويان که شايد يکي از بدترين دوران مي‌شود گفت که اقليتهاي مذهبي و دگرانديشان سياسي و حتي خوديها چه کردند، و دوره قاجار به راستي آنچه که با شيخيان و بابيان و حتي مخالفان خانوادگي خود، مي‌دانيد که چقدر کور کردن چشم، برادر کشي و پدر کشي، چيزهايي که در دوران قاجار نمونه وار است. دو دوره خيلي هولناک بود. البته جدا از مغول و ترکان که من البته قاطي نمي کنم با اين مساله. يکي دوره صفوي و يکي دوره قاجار، بويژه با اقليتهاي مذهبي. ب.ب: نخستين جلد اين حاصل پژوهشهاي شما حاوي چه چيزهاييست؟ دکتر مسعود نقره کار: بيشتر جدا از همين بررسي تاريخي، جلد اول شايد بشود گفت استخوانبندي اش حاوي نامه ها، وصيت نامه ها و برخي اسنادي است که از قربانيان دگرانديشي کشي و دگر رفتاري کشي در حکومت جمهوري اسلامي است. ب.ب: و بيشتر متعلق به کشته شدگان سياسي است يا مذهبي، اقليتهاي مذهبي – ديني؟ دکتر مسعود نقره کار: هر دوي اينهاست. البته چون تعداد کشته شدگان دگرانديشي سياسي بيشتر است. ما دسترسي داشتيم به نامه ها و وصيت نامه هاي آنها. ولي از اقليتهاي مذهبي بابيان، مسيحي و همين طور زرتشتيان و ساير اقليتهاي مذهبي در جامعه ما هم سر نخ نامه ها و وصيت نامه ها و اسنادي هست که در جلد اول آورده مي‌شود.
XS
SM
MD
LG