لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۹:۱۱ - ۳ دسامبر ۲۰۱۶

یک دانشمند ایرانی، جایزه آکادمی ملی علوم آمریکا، بنیاد ملی علوم آمریکا و مجله ساینس را به خود اختصاص داد


(rm) صدا | [ 5:58 mins ]
دکتر عماد تاج خورشید، دانشمند ایرانی، جایزه آکادمی ملی علوم آمریکا، بنیاد ملی علوم آمریکا و مجله ساینس را به خود اختصاص داد. کشف این دانشمند ایرانی که مکانیسم عبور و مرور آب از سلولهای موجودات زنده را، از طریق سوپر کامپیوتر شبیه سازی کرده، علم دارو سازی و شیمی را دچار تحول جدی کرده است و چشم انداز درمان بسیاری از بیماری های گوناگون را روشن تر کرده است. دکتر عماد تاج خورشید، در مصاحبه با رادیو فردا می گوید: اعتقاد دارم که کارهایی که توسط ما و سایر محققان دیگر انجام می شود، باید بصورتی ارائه شود که برای کل جامعه بخصوص دانشجویان و دانش آموزان قابل فهم و قابل استفاده باشد و من فکر می کنم این تصویر، مثال بسیار خوبی از این ایده هست. فاطمه امان (رادیو فردا): معمای صدها ساله چگونگی عبور و مرور آب و مواد دیگر از دیواره سلولهای موجودات زنده که بنای زندگی موجودات زنده است، توسط گروهی از پژوهشگران دانشگاه ایلی نوی در اُربانا شامپین University of Illinois at Urbana-Champaign، حل شد. دکتر عماد تاج خورشید پژوهشگر ایرانی موسسه بک در ایلی نوی، این پیچیده ترین فرآیند زیست شناسی را از طریق شبیه سازی کامپیوتری به نمایش گذاشت و نشان داد که حرکت ویژه مولکولهای آب است که باعث عبور مولکول ها ی آب از دیواره سلولی می شود. کارشناسان می گویند این کشف، علم بیولوژی و داروسازی را دستخوش تحولی جدی خواهد کرد. شبیه سازی کامپیوتری از کانال آب در دیواره سلولها، برای این دانشمند ایرانی جایزه مشترک آکادمی ملی علوم آمریکا، بنیاد ملی علوم آمریکا و مجله علمی ساینس را به ارمغان آورده است. دکتر عماد تاج خورشید در باره این تصویر کامپیوتری می گوید: این تصویر که برنده جایزه شده، اساسا راجع به کانال هایی در جدار سلولهای موجودات زنده است به نام آکوا پورین Aquaporin نقش اصلی این کانال ها، تسریع و تسهیل عبور آب از جدار سلولهاست چون همانطور که می دانید، جدار سلولها، عمدتا از چربی ساخته شده و آب براحتی نمی تواند عبور کند. منتها اعضایی در بدن انسان و سایر موجودات زنده و سایر سلولها وجود دارند که باید بسرعت آب را بین محیط داخل سلول و خارج آن انتقال بدهند و تبادل سریع آب داشته باشند. در این سلولها ما احتیاج داریم به یک مکانیسم ویژه ای که تسریع کند عبور آب را. این کانال ها در موجودات زنده، این نقش را بازی می کنند... ف.ا: یک مثال بزنید از موارد حضور این کانال های آب در سلولهای موجودات زنده. دکترعماد تاج خورشید: یکی از مثال های مهم در کلیه های انسان است . روزانه حدود 200 لیتر آب در یک انسان بالغ از طریق این کانال ها از ادرار منتقل می شود به خون و این عمل خیلی مهم است در تغلیظ ادرار. ما حتی یک بیماری داریم به اسم دیابت بی مزه که بعضی از انواع این دیابت بی مزه بدلیل اینکه اختلال در عمل این کانال های آب اتفاق می افتد. این کانال ها در چشم، در سیستم عصبی مرکزی یا هر ارگان دیگری که احتیاج دارد توازن و بالانس خیلی ظریفی را از آب در آن ارگان حفظ کند، شناخته شده اند. در چشم، ما می دانیم که اختلال ساختمانی این کانال ها منجر به نوع خاصی از بیماری آب مروارید می شود... ف.ا: کاری که شما کردید... دکتر عماد تاج خورشید: کاری که ما کردیم این بود که چون حدود دو سه سال گذشته ساختمان این کانال ها مشخص شده بود، ما با این ساختمان، شبیه سازی کامپیوتری انجام دادیم و توانستیم نشان بدهیم که چطور مولکولهای آب از یک سو وارد این کانال می شوند و از انتهای دیگر خارج می شوند. در حین این مطالعاتی که انجام دادیم توانستیم واقعا خصوصیتات ساختمان این کانال و خصوصیات ویژه ای را در مورد انتقال آب به تصویر بکشیم و شبیه سازی بکنیم و بفهمیم. ف. ا: شما با کمیته نوبل کارهای مشترکی کردید. می دانم که برنده جایزه نوبل شیمی سال 2003، با شما یک مقدار کار مشترک تحقیقی می کند. لطفا در این زمینه توضیح بدهید. دکترعماد تاج خورشید: بله جایزه نوبل شیمی سال 2003 مشترکا به آقای مک کینون (Roderick MacKinnon) و پیتر آگره Peter Agre داده شد. ایشان (پیتر آگره) همکاری نزدیک با ما داشتند چون ایشان کاشف این کانال ها بودند و در تعیین ساختمان این کانال ها هم نقش داشتند. طبیعتا ما چون شبیه سازی کامپیوتری را روی این کانال ها می کردیم، با هم مشترکا کار می کردیم. کماکان ما با هم کار مشترک داریم و ممکن است در سال آینده، با هم یک مقاله مشترک داشته باشیم. ف.ا: خوب بد نیست بگوییم آقای اَگرِ جزو دانشمندان و برندگان جایزه نوبل بود که به سیاست های محدود کردن کار و محدودیت ورود پژوهشگران خارجی به آمریکا اعتراض کرده بود. دکترعماد تاج خورشید: بله ایشان فوق العاده انسان دوست داشتنی و افتاده و خوبی هستند. ف.ا: اما برگردیم به تصویر شبیه سازی کامپیوتری شما از کانال آبی که در سلولهای موجودات زنده وجوددارد. گفته می شود علت بردن جایزه این بوده که پیچیده ترین سیستم بیولوژیکی رو شما به ساده ترین و قابل فهم ترین وجهی بیان کردید. دکترعماد تاج خورشید: من با یکی از داوران مسابقه صحبت می کردم. یکی از دلایلی که این تصویر را به عنوان برنده اعلام کردند با آنکه حول و حوش صد تصویر ارائه شده بود ( و من شنیدم تصاویر خیلی خیلی تماشایی از رشته هایی مثل ستاره شناسی و علوم تجربی بسیار بسیار جالب ارائه شده بود)، آنها تصویر های ما را انتخاب کردند به عنوان برنده، زیرا فکر می کردند اطلاعات بسیار زیادی در مورد عملکرد ساختمان این کانال در این تصویر گنجانده شده و تنوع اطلاعات علمی که در این شکل گنجانده شده بود، دلیل اصلی بود که این تصویر توانست مقام اول را کسب کند. من هم خیلی خوشحالم و خیلی مفتخرم که توانستم موفقیتی کسب کنم چون خوب جایزه با پرستیژی است، اما دلیل اصلی که من راجع به این موفقیت خیلی خوشحالم، این هست که شخصا اعتقاد دارم که کارهایی که توسط ما و سایر محققان دیگر انجام می شود، باید بصورتی ارائه شود که برای کل جامعه بخصوص دانشجویان و دانش آموزان قابل فهم و قابل استفاده باشد و من فکر می کنم این تصویر، مثال بسیار خوبی از این ایده هست. دکتر عماد تاج خورشید، برنده جایزه مشترک آکادمی ملی علوم آمریکا، بنیاد ملی علوم آنمریکا و مجله علمی ساینس است.
XS
SM
MD
LG