لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
دوشنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۵ تهران ۰۶:۰۰ - ۵ دسامبر ۲۰۱۶

استقبال منتقدان و تماشاگران از نمایش «9 بخش از تمنا» یک خانم نویسنده و هنرپیشه عراقی تبار نیویورکی در باره زنان عراق


(rm) صدا | [ 4:23 mins ]
خانم هدر رفو Heather Raffo هنرپيشه و نويسنده آمريکائي عراقي، در نمايش تکنفره‌ «نه بخش از تمنا Nine Parts of Desire» که در نيويورک اجرا مي‌شود، تحولات عراق را از ديدگاه زنان عراقي بررسي مي‌کند. تماشاگران و منتقدان اين نمايش را که فرصتي براي آشنائي با ديدگاه‌هاي مردم عراق در باره سقوط صدام حسين و پيامد آن فراهم مي‌کند، ستايش کرده‌اند. بهنام ناطقي (راديوفردا، نيويورک): شکنجه و مرگ زير حکومت وحشت صدام حسين، سرگرداني و ترديد در پيامد آن، و مرگ در اثر وحشت کوري که شورشيان عراقي با بمب‌هاي دست‌ساز خود در شهرهاي عراق آفريده‌اند، در نمايش «نه بخش از تمنا» Nine Parts of Desire تجلي پيدا مي‌کنند. اين نمايش، که نويسنده آن، هنرپيشه عراقي – آمريکائي مقيم نيويورک، خانم هدر رافو Heather Raffo بر صحنه Manhattan Ensemble Theater به تنهائي اجرا مي‌کند، به صداي زنان عراقي در جهان خارج تبديل شده است و نه تنها تئاتردوستان شهر، بلکه عراقي‌ها، عرب‌ها و ديگر مهاجران خاورميانه در نيويورک را نيز به سوي خود مي‌کشد به طوري که بليط‌هاي آن تقريبا ناياب است. این نمایش سال گذشته ماه ها در لندن بر صحنه بود. خانم رفو، با چيره‌دستي خيره‌کننده‌اي در طول نمايش نه تنها نقش عوض مي‌کند بلکه با عوض کردن هر نقش، ضرباهنگ نمايش را تغيير مي‌دهد و با عرضه ترکيبي از هوشمندي، زيرکي، طنز و لابه، طيف گسترده‌اي از زنان عراقي را در برابر تماشاگران آمريکائي تصوير مي‌کند. از زنان شيعه مذهبي و سنتي گرفته تا زنان مدرن و امروزي شهري، از زناني که خانواده‌هاي آنها در اثر جنايت‌هاي کور رژيم وحشت صدام از هم پاشيده است، تا آنها که به خاطر همکاري با نظام وحشت صدام حسين، شخصيت و انسانيت خود را از دست رفته مي‌بينند. هر 9 زني که او تصوير مي‌کند به نوعي قرباني نظامي هستند که به قول يکي از شخصت‌هاي او، تنها با ظلم کردن به نزديکان مي‌توانست روي پاي خود بماند. در سراسر نمايش، بازتاب خشونت دنياي مذکر بر جهان مونث را مي‌بينيم، و اينکه جهاني وحشي، از مردان حيواناتي درنده خوي مي‌سازد که با زنان خود خشونت روا مي‌دارند، يا آنها را ترک مي‌کنند. مرگ يا نقص عضو مرد خانواده، نوعي ظلم به همسر و بچه‌هاي او تصوير مي‌شود. يکي از شخصيت‌هاي نمايش، يک خانم دکتر عراقي است که شوهر او يک پاي خود را در جنگ از دست داده است. خانم رفو از زبان اين خانم دکتر عراقي مي‌گويد: «اين مرد حکم اعدام من است.» خانم رفو، که سالهاست در عراق نبوده، براي دستمايه نمايش خود «نه بخش از تمنا» از ده‌ها مصاحبه‌اي استفاده مي‌کند که طي 11 سال در چهار قاره مختلف جهان با زنان عراقي هموطن خود انجام داده است، و براي اين کار از موقعيت استثنائي خودش استفاده مي‌کند که به عنوان يک عراقي آمريکا، عمر خود را در مرز ميان دو فرهنگ گذرانده است. آقاي جان لار John Lahr منتقد تئاتر مجله معتبر New Yorker که نقد مفصل و ستايش آميزي در باره اين نمايش نگاشته است، دو فرهنگي که خانم هدر رفو، نويسنده نمايشنامه «نه بخش از تمنا» به آنها اشاره مي‌کند، يکي را فرهنگي مي‌داند که خود را صاحب روايت تاريخ مي‌بيند و ديگر را فرهنگي مي‌بيند که تاريخ خود را نابود شده مي‌بيند. خانم «هدر رفو» نام نمايش خود را از کتاب فوق‌العاده‌اي در باره زنان خاورميانه برگرفته است از خبرنگار وال استريت جورنال، خانم جرالدين بروکز که هرچند نزديک به 9 سال است از انتشار آن مي‌گذرد همچنان يکي از کتاب‌هاي کليدي در باره زنان در جهان اسلام و خاورميانه است. اسم نمايش و اسم آن کتاب، «نه بخش از تمنا»، برگرفته است از جمله‌اي است از علي ‌بن ابو ‌طالب، امام اول شيعيان، که از قرار گفته است خداوند، تمنا را در ده بخش آفريد، و 9 بخش آن را به زن و يک بخش آ را به مرد داد. از ميان جنايات وفجايعي که در اين نمايش از زبان شخصيت‌هاي آن مي‌شنويم، شايد دردناک‌ترين از آن زني باشد به نام ليلا، که به خاطر همکاري با رژيم صدام، وجدان و احساسات خود را باخته است. اين زن تصوير همکاران خود باخته رژيم‌هاي وحشي است. از زبان او، خانم هدر رفو، در باره آينده آمريکائي‌ها در عراق مي‌گويد: «ما شما را به چيزي آن قدر باستاني بسته‌ايم که آن را نمي‌بينيد، ما شما را به اين کوير زنجير کرده‌ايم.»
XS
SM
MD
LG