لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۹:۰۴ - ۳ دسامبر ۲۰۱۶

با توجه به شيوه ناقص آمارگيري در ايران، کاهش فاصله فقرا و ثروتمندان درست نيست: يک کارشناس اقتصادي


(rm) صدا | [ 4:00 mins ]
به گفته يکي از معاونان وزارت رفاه و تامين اجتماعي، در سال هاي گذشته فاصله بين فقرا و ثروتمندان در ايران کاهش پيدا کرده است. معاون سياستگذاري و برنامه ريزي اين وزارتخانه مي گويد که در حال حاضر در ايران يک ميليون نفر زير خط فقر شديد قرار دارند. دکتر فريبرز رئيس دانا، کارشناس اقتصادي، در مصاحبه با راديوفردا مي گويد که با توجه به شيوه ناقص آمارگيري در ايران براي تعيين خط فقر، کاهش فاصله فقرا و ثروتمندان درست نيست. وي مي گويد که هر چه زمان مي گذرد لايه هاي اجتماعي آنقدر دور از دسترس مي شود که در دهک يکم هم جا نمي گيرند، يعني وسعت و شمار اينها و سهم آنها در کل جمعيت بيشتر مي شود. وي جنبه عيني اين مساله را پاکدشت ورامين، يا اکبرآباد، جاده ساوه، يا مناطق حاشيه اي بندر عباس بيان مي کند. فرين عاصمي (راديوفردا): به گفته يکي از معاونان وزارت رفاه و تامين اجتماعي، در سال هاي گذشته فاصله بين فقرا و ثروتمندان در ايران کاهش پيدا کرده است. معاون سياستگذاري و برنامه ريزي اين وزارتخانه مي گويد که در حال حاضر در ايران يک ميليون نفر زير خط فقر شديد قرار دارند، اما دکتر فريبرز رئيس دانا، کارشناس اقتصادي، در گفتگويي با فريدون زرنگار، با اشاره به شيوه ناقص آمارگيري در ايران براي تعيين خط فقر، کاهش فاصله فقرا و ثروتمندان را درست نمي داند. فريبرز رئيس دانا (کارشناس اقتصادي): قبل از هر چيز بگويم که روش هاي آماري اين اندازه گيري مورد تاييد من نيست. هر چه زمان مي گذرد لايه هاي اجتماعي آنقدر دور از دسترس هستند که در دهک يکم هم جا نمي گيرند، يعني وسعت و شمار اينها و سهم آنها در کل جمعيت بيشتر مي شود. براي اينکه جنبه عيني پيدا کند عرض من، شما را مي توانم ارجاع دهم به پاکدشت ورامين، يا اکبرآباد، يا جاده ساوه، يا مناطق حاشيه اي بندر عباس. فريدون زرنگار (راديوفردا): يعني شما مي گوييد که بخشي از جامعه زير پوشش آماري قرار نمي گيرد. فريبرز رئيس دانا: نه، متاسفانه زير پوشش آماري نيستند، چون دسترسي به آنها مشکل است. منتها تنها دليل من اين نيست. بحث ديگر بر مي گردد به دهک هاي بالا، بالاتر از دهک دهم، کساني که اصلا آمارگير را به در منزل خود راه نمي دهند، کسي سر از کار آنها در نمي آورد، ثروت هاي آنها بيرون است، و اساسا هزينه ها بيان کننده درآمد آنها نيست. بنابراين به لحاظ آماري اين موضوع مشکل دارد. اما به لحاظ تحليلي هم همين طور است. يعني مجموعه سياست هاي اقتصادي – اجتماعي که پيش گرفته شده است، اصلا سياست هاي معطوف به بازتوزيع درآمد نبوده است. يارانه ها و قيمت هاي ثابت رشدي نکرده است. نسبت به جمعيت، سرانه يارانه ها کارآمد نشده است. سياست تامين اجتماعي گسترده نشده است. ف.ز.: يعني استفاده کننده کنندگان از يارانه ها که معمولا کساني هستند که نسبت به اقشار ديگر در يک موقعيت بهتري قرار دارند؟ چون يارانه ها که هدفمند نيست که بشود به آن اقشاري که آسيب پذير هستند دسترسي پيدا کرد؟ فريبرز رئيس دانا: خوب اين بخش از نظر شما درست است، يعني لايه هايي هستند که نادرست از يارانه ها استفاده مي کنند. خوب اگر چنين باشد و روز به روز بر اين وضعيت افزوده باشد، بايد نسبت لايه هاي بالايي به لايه هايي پاييني درآمد آنها بيشتر نشان بدهد، نه اينکه پايين تر نشان داده شود. مضافا بر اينکه به هر حال، اين را هم من مايل هستم توضيح دهم، که اينطور هم نيست که تنها يارانه ها اينچنين عمل کند. به هر حال بخش عمده اي از يارانه ها در خدمت اقشار پاييني هم قرار مي گيرد. اگر آن نبود وضع از اين هم که هست بدتر مي شد. به اين ترتيب من مي خواهم خدمت شما عرض کنم که در مجموع من گمان مي کنم توزيع درآمد ناعادلانه تر و فقر نسبي مطلق هر دو فزاينده تر شده است. ف.ز.: يعني چه خط فقر مطلق؟ در آمارگيري هاي جهاني مطرح مي شود که کساني که قدرت خريد آنها يک دلار بيشتر نيست زير خط فقر شديد قرار دارند. فريبرز رئيس دانا: آن زير خط فقر شديد است البته، نظرتان درست است. يعني جزو فقيران هستند. اما خط فقر مطلق تا حدي سازگار است با اين معيار، يعني روزي مثلا هزار تومان پول، ماهي 30 هزار تومان به ازاي هر فرد. يک خانوار چهار نفره مي شود 120 هزار تومان. حالا به خصوص در جاهايي که قيمت مسکن ارزان است. يک کم سازگار است، اما به هر جهت معني دقيق تر و نه کمي که اقتصاددانان کميت گرا با آن کار مي کنند، معني دقيق تر و معنادارتر آن اين است که خط فقر مطلق جايي است که اگر درآمد مردم از آن سطح پايين تر بيايد، به طور جدي در معرض خطر جسمي و روحي معطوف به نابودي هستند، در حالي که خط فقر نسبي همانطوري که از آن معلوم است نابودي و به خطر افتادن و مخاطره جاني در بر ندارد، بلکه محروميت هاي غير قابل قبول، به ويژه با معيارهاي متوسط اجتماعي دارد.
XS
SM
MD
LG