لینک‌های قابلیت دسترسی

پنجشنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۷:۴۴ - ۸ دسامبر ۲۰۱۶

جمهوري اسلامي و الگوي اقتصادي چين


(rm) صدا |
مهدي خلجي (راديو فردا): در رابطه با انتخابات مجلس هفتم و چشم انداز پيروزي جناح معروف به محافظه کار جمهوري اسلامي، بحث بر سر پيروي از «الگوي اقتصادي چين» در محافل سياسي تهران بالا گرفته است. جمهوري اسلامي و الگوي اقتصادي چين، عنوان گفتاري است از فريدون خاوند. فريدون خاوند (راديو فردا، پاريس): شبح «الگوي چين» بيش از پيش بر کشمکش ميان دو جناح معروف به محافظه کار و اصلاح طلب جمهوري اسلامي سنگيني ميکند. موضوع از اين قرار است : شماري از نظريه پردازان وابسته به طيف محافظه کار بر اين باورند که مي توان نظام سياسي متکي بر سرکوب و انحصار را در خدمت تأمين رشد پر شتاب اقتصادي به کار گرفت، همانگونه که وارثان مائوتسه تونگ حزب واحد او را حفظ کردند و در همان حال با تداوم نرخ رشد دو رقمي، چين را به کارخانه ي جهان مبدل ساختند. حاصل آنکه از اين ديدگاه، مي توان بدون تن سپردن به نوسازي ساختار هاي سياسي و متزلزل کردن بنيان هاي نظام بر آمده از انقلاب، ولايت مطلقه ي فقيه را با پويايي اقتصادي آسيايي آشتي داد و در همان حال، همانند چيني ها، با قدرت هاي بزرگ به سازش رسيد. در مقايسه ميان ايران و چين بسياري عوامل ناديده گرفته ميشوند از جمله تفاوت ميان ساختار هاي قدرت، بنيان هاي فرهنگي، ابعاد جمعيتي و جغرافيايي و فضاي منطقه اي دو کشور. نظامي سخت فرسايش يافته، با تکيه بر ساختار هاي بازار سنتي و اقتصاد نفتي، بي بهره از پشتيباني بخش وسيعي از نيرو هاي زنده ي کشور و در محاصره اقتصاد هاي واپس مانده ي قفقاز و آسياي مرکزي و خاورميانه، چگونه ميخواهد از تجربه بزرگترين غول جمعيتي زمين در قلب پويا ترين منطقه ي اقتصادي جهان پيروي کند؟ آيا قدرت هاي بزرگ جهان براي برخورداري از امتياز هاي اقتصادي در ايران، سرکوب سياسي و مذهبي را در جمهوري اسلامي ناديده خواهند گرفت؟ روزنامه ي فرانسوي «لوموند» در آخرين شماره ي خود به نقل از يک ديپلمات غربي مقيم تهران مي نويسد که چين براي اروپايي ها و آمريکايي ها بازاري وسيع است و به همين سبب آنها نمي توانند چندان بر مسائل حقوق بشر در اين کشور پافشاري کنند. در عوض، به گفته ي همان ديپلمات غربي، بازار ايران نه بسيار بزرگ است و نه چندان قابل دستيابي و اقتصاد اين کشور راکد است جز در بخش نفت. در نتيجه، به گفته ي ديپلمات مقيم تهران، غربي ها مي توانند بر وضعيت حقوق بشر و ديگر مسايل حساس در ايران انگشت بگذارند، بي آنکه از پيآمد هاي اقتصادي آن نگران باشند. شماري از نظريه پردازان وابسته به طيف محافظه کار بر آنند که مي توان نظام سياسي متکي بر سرکوب و انحصار ولايت مطلقه فقيه را با پويايي اقتصادي آسيايي آشتي داد و در همان حال، همانند چيني ها، با قدرت هاي بزرگ به سازش رسيد. در مقايسه ميان ايران و چين تفاوت ميان ساختار هاي قدرت، بنيان هاي فرهنگي، ابعاد جمعيتي و جغرافيايي و فضاي منطقه اي دو کشور ناديده گرفته ميشوند. روزنامه لوموند در آخرين شماره خود به نقل از يک ديپلمات غربي مقيم تهران مي نويسد که چين براي اروپايي ها و آمريکايي ها بازاري وسيع است و به همين سبب آنها نمي توانند چندان بر مسائل حقوق بشر در اين کشور پافشاري کنند. در عوض، بازار ايران نه بسيار بزرگ است و نه چندان قابل دستيابي و اقتصاد اين کشور راکد است جز در بخش نفت.
XS
SM
MD
LG