لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۳:۵۲ - ۴ دسامبر ۲۰۱۶

نقش آزادي مطبوعات در پيشرفت جامعه و رسيدن به دمکراسي، از ديد يک روزنامه نگار


(rm) صدا |
علي سجادي (راديوفردا): بنا به گزارش سازمان گزارشگران بدون مرز، ايران همچنان مقام بزرگترين زندان روزنامه نگاران در خاورميانه را دارد. اين گزارش ضمن اشاره به مرگ خانم زهرا کاظمي، خبرنگار عکاس کانادايي ايراني تبار، سعيد مرتضوي، دادستان عمومي و انقلاب تهران را که ده ها روزنامه را توقيف و ده ها روزنامه نگار را راهي زندان کرده است، بزرگترين سانسورچي جمهوري اسلامي معرفي کرده، و رهبر جمهوري اسلامي را به اتفاق 37 رهبر ديگر جهان، از دشمنان آزادي مطبوعات خوانده است. پريچهر فرزام، ضمن گزارشي از مباني آزادي بيان و مطبوعات در کشورهاي اروپايي و آمريکا، در گفتگويي با جعفر مدني، از روزنامه نگاران با سابقه ايران، به اين موضوع پرداخته است. پريچهر فرزام (راديوفردا): در ماده نوزدهم منشور حقوق بشر آمده است: آزادي بيان و عقايد، يکي از حقوق اساسي هر انساني است، و از اهميتي اساسي برخوردار است. علاوه بر آن کنوانسيون آمريکا درباره حقوق بشر، کنوانسيون اروپايي در حمايت از حقوق بشر و آزادي هاي اساسي، منشور حقوق بشر و مردم آفريقا، و همچنين معاهده بين المللي حقوق مدني و سياسي، آزادي بيان را محترم مي شمارند. مجمع عمومي سازمان ملل متحد در چهاردهم دسامبر سال 1946 ميلادي، آزادي اطلاعات و رسانه ها را که يکي از حقوق نخستين در منشور حقوق بشر است، در قطعنامه اي آورده است. همه ساله جهان روز سوم ماه مي را که ويژه آزادي مطبوعات است گرامي مي دارد، که همين روز را فرصتي مي شمارد تا مردم را از نقض حق آزادي بيان در کشورهاي مختلف آگاه کند، و خاطر نشان سازد که بسياري از روزنامه نگاران شجاع و با شهامت، براي رساندن اخبار روزانه به مردم خود، يا زنداني شده يا به قتل رسيده اند. آزادي مطبوعات يکي از مهمترين و اساسي ترين اجزاي سازنده يک جامعه دمکراتيک است، که پيشنياز توسعه اقتصادي و رفاه اجتماعي است. در سالگرد روز جهاني آزادي مطبوعات، در گفتگويي با آقاي جعفر مدني، از روزنامه نگاران باسابقه، که در سال هاي اخير فعاليت هاي خود را بر دفاع از حقوق بشر و آزادي هاي مدني و اجتماعي متمرکز کرده است، به موضوع آزادي مطبوعات پرداختم، و از ايشان پرسيدم که به نظر شما، مطبوعات که از آن به عنوان رکن چهارم دمکراسي ياد مي شود، چه نقشي در پيشبرد جامعه ايفا مي کنند؟ آقاي مدني گفت: جعفر مدني (روزنامه نگار): در کشورهايي که آزادي انديشه و بيان داشته باشند، و مطبوعات آزاد باشند، در اين روز، روز سوم ماه مي، به عنوان روز جهاني مطبوعات جشن گرفته مي شود. اما در ايران امروز، نه روزنامه نگاران و نه مردم، دليلي براي جشن گرفتن ندارند، که سهل است، فرا رسيدن اين روز خود يادآور اسارت مطبوعات و اسارت آزادي در ايران مي شود، و سبب مي شود که مطبوعاتي ها و مردم، روشنتر ببينند که بين کشورهايي که مطبوعات در آنجا آزادي دارند، با ايران که در آن آزادي مطبوعات زير فشار پليس هست، چه فاصله ژرفي وجود دارد، و از اين يادآوري البته رنج بيشتري مي برند. در مورد اينکه فرموديد مطبوعات رکن چهارم دمکراسي هستند، در کشورهايي که به دمکراسي رسيده اند، مطبوعات نقش بسيار مهمي در حفظ و حراست نهادهاي دمکراتيک و جلوگيري از سوء استفاده صاحبان قدرت دارند. ولي در کشورهايي که هنوز زير سلطه ديکتاتوري هستند، روزنامه نگاران و انسان هاي آزاده، براي رسيدن به آزادي و دمکراسي، از جان خودشان، از عمر خودشان مايه مي گذارند، که از اين نوع روزنامه نگاران آزاد، خوشبختانه در ايران امروز شمارشان روز افزون است. و همانطور که شاهد هستيم، اين روزنامه نگاران مدتها است که دارند هزينه آزادي خواهي خود را با زندان و شکنجه و محروميت هاي فراوان مي پردازند. پ.ف.: پس واقعا آزادي مطبوعات با پيشرفت جامعه رابطه مستقيم دارد، همينطور است؟ جعفر مدني: همينطور است. از حدود 340 سال پيش که نخستين روزنامه، يعني يک نشريه روزانه در اروپا منتشر شد، اين واقعيت نشان داده شده که آزادي مطبوعات و پيشرفت جامعه، لازم و ملزوم هم هستند، و در مرحله اي از پيشرفت، جامعه احساس کرد که ضرورت انتشار يک روزنامه وجود دارد، و انتشار روزنامه هم که شروع در واقع نخستين مرحله کار خبر رساني روزانه به دست مردم بود، سبب شد که مردم براي نخستين بار، به طور مداوم در جريان وقايعي که در شهر و جهان اطراف آنها اتفاق مي افتاد و مي گذشت، قرار بگيرند، که خود اين موجب شد که آگاهي مردم از اين طريق بيشتر شود، و خود بيشتر شدن آگاهي سبب شد که علاقه و امکان مشارکت مردم در اداره امور جامعه پيدا شود، و اين مقدمه پيشرفت هاي بزرگتر بعدي بود که اين مشارکت مردم، امروز ابعاد عظيم جهاني گرفته است. پ.ف.: در شرايط فعلي سياسي ايران، شما موانع آزادي مطبوعات، و در نتيجه پيشرفت آن را چگونه مي بينيد؟ جعفر مدني: پيشرفت کار روزنامه ها در گذشته و امروز، و امروز که مي دانيم راديو و تلويزيون و اينترنت هم اضافه شده است، در همه جا با ميزان آزادي، آزادي سياسي و اجتماعي ارتباط مستقيم دارد، و اينها روي هم تاثير متقابل دارند. يعني هر يک از آنها به پيشرفت ديگري کمک مي کند، و در نتيجه، بستگي به اين دارد که در کشور، چقدر آزادي وجود داشته باشد، چه سياسي و چه اجتماعي. رژيم هاي ديکتاتوري البته از پيشرفت کار آزاد مطبوعات وحشت دارند، چرا که اين رژيم ها در واقع از بي اطلاعي و ناآگاهي مردم است که تغذيه مي کنند، و دوام آنها در واقع در بي خبري مردم است. و به اين ترتيب، مطبوعات اگر آزاد باشند، اقشار هر چه بيشتري از مردم را از فساد سياسي و مالي که امروز مي دانيم در ايران برقرار است و به نام مافياي سياسي و مالي مشهور است، آگاه مي شوند از طريق آزادي مطبوعات، و در نتيجه شبيه آن کاري که مي دانيم اکبر گنجي کرد، و امروز پنج سال است که در زندان دارد هزينه آن را مي پردازد. در ايران جلوي آزادي مطبوعات را مي گيرند، چرا که اين حکومت در ماهيت خود، آزادي را نمي تواتد بپذيرد، ولي در هر حال سانسور مطبوعات و جلوگيري از انتشار خبر، دواي درد اين حکومت نيست. حداکثر يک داروي مسکن است، و بنا به يک گفته مشهور، جمع شدن خبرهاي منتشر نشده، يا خبرهاي سانسور شده، مانند سيلابي است که بخواهند جلوي آن را بگيرند، اما تنها کاري که مي کنند، به آن سيلاب يک قدرت بنيانکن مي دهند. بنا به گزارش سازمان گزارشگران بدون مرز، ايران همچنان مقام بزرگترين زندان روزنامه نگاران در خاورميانه را دارد. آزادي مطبوعات يکي از مهمترين و اساسي ترين اجزاي سازنده يک جامعه دمکراتيک است، که پيشنياز توسعه اقتصادي و رفاه اجتماعي است. در سالگرد روز جهاني آزادي مطبوعات، جعفر مدني، از روزنامه نگاران باسابقه، که در سال هاي اخير فعاليت هاي خود را بر دفاع از حقوق بشر و آزادي هاي مدني و اجتماعي متمرکز کرده است، در مصاحبه با راديوفردا مي گويد که در کشورهايي که به دمکراسي رسيده اند، مطبوعات نقش بسيار مهمي در حفظ و حراست نهادهاي دمکراتيک و جلوگيري از سوء استفاده صاحبان قدرت دارند، ولي در کشورهايي که هنوز زير سلطه ديکتاتوري هستند، روزنامه نگاران و انسان هاي آزاده، براي رسيدن به آزادي و دمکراسي، از جان خودشان، از عمر خودشان مايه مي گذارند، که از اين نوع روزنامه نگاران آزاد، خوشبختانه در ايران امروز شمارشان روز افزون است.
XS
SM
MD
LG