لینک‌های قابلیت دسترسی

پنجشنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۵ تهران ۰۱:۵۶ - ۸ دسامبر ۲۰۱۶

گزارش ويژه راديوفردا: ايدز و ويروس HIV


(rm) صدا |
علي سجادي (راديوفردا): بيش از 40 ميليون نفر در سراسر جهان به بيماري ايدز و ويروس HIV، عامل اين بيماري، مبتلا هستند. اگر براي کنترل اين بيماري راه حلي پيدا نشود، تا سال 2010، اين رقم به 75 ميليون نفر خواهد رسيد. بي شک فقر، اعتياد، کمبود دارو، و نبود آموزش کافي در مورد راه هاي گسترش اين بيماري، از عوامل مهم گسترش سرسام آور آن است. اما به گفته کارشناسان، مساله انکار ايدز به علت مسائل فرهنگي و شرمساري که انسان ها به علت ابتلاء به آن احساس مي کنند، و سرانجام سکوتي که دولت ها در مورد آن دارند، شايد اصلي ترين علت بحران کنوني ايدز در سراسر جهان باشد. به گزارش ويژه راديوفردا در اين زمينه توجه فرماييد که توسط فاطمه امان فراهم آمده است. فاطمه امان (راديوفردا): اصولا چه چيزي ويروس اچ.آي.وي و بيماري ايدز را از بيماري هاي عفوني ديگر متمايز مي کند؟ چه مسئله اي باعث مي شود تا مبتلايان به ويروس اچ.آي.وي مولد بيماري ايدز، از بيماري خود شرمگين باشند، و گاه آنقدر بيماري را مخفي کنند و از دريافت کمک هاي پزشکي خودداري کنند تا جان خود را از دست بدهند. اينکه براي ايدز درمان قطعي وجود ندارد، نبايد عامل اصلي نگرش ويژه در مورد آن باشد، بسياري از انواع سرطان ها و براي بسياري از بيماري هاي عفوني ديگر مانند بيماري ويروسي هپاتيت سي نيز درماني وجود ندارد. شايد بتوان گفت اگر آموزش هاي لازم به افراد جامعه، به ويژه آنها که در معرض ابتلا به ويروس هستند، داده شده بود، بي شک اين بيماري امروز اينگونه به بحران جهاني تبديل نمي شد تا رئيس سازمان بهداشت جهاني آنرا به فاجعه اي طبيعي مانند زمين لرزه و سيل تشبيه کند و کوفي عنان دبير کل سازمان ملل متحد، آنرا به اندازه تروريسم جهاني خطرناک بداند. مسئله مشترک همه کشورهاي جهان، هم سکوت در مقابل اچ. آي. وي و بيماري ايدز و هم انکار آن بوده است. جالب اينجا است که بيشترين تعداد مبتلايان در آمريکا، متعلق به دهه 80 ميلادي بود، زماني که چون بيشتر مبتلايان به ايدز را همجنسگرايان تشکيل مي دادند، اين بيماري، بيماري همجنسگرايان شناخته مي شد. تنها زماني اين بيماري زير کنترل درآمد که آگاهي عمومي در مورد آن افزايش يافت. درست نقطه مقابل اين، آفريقاي جنوبي بود که رهبر آن تا همين اواخر از پذيرش اينکه ويروس اچ.آي.وي عامل بيماري ايدز است، خودداري مي کرد و دولت اجازه نمي داد داروهاي بيماري ايدز را که شرکتهاي دارويي در اختيار اين شرکت ها قرار مي دهند، به دست بيماران برسد و اصولا در مقابل اين بيماري سکوت مي کرد. اما اصولا ويروس اچ.آي.وي، چه زماني پيدا شد و اين ويروس چکونه به انسان منتقل شد؟ مسعود ملک (راديوفردا): ادوارد هوپر؛ خبرنگار بريتانيايي، در کتاب خود زير عنوان رودخانه مي نويسد: ويروس اچ آي. وي، از حيوان به انسان منتقل شده و اين انتقال در اواخر دهه 1950 ميلادي صورت گرفته است. به گفته آقاي هوپر، در اين سال براي توليد واکسن خوراکي فلج اطفال از ارگانهاي بدن 400 شامپانزه آلوده به نوع حيواني ويروس اچ. اي. وي. استفاده شده بود. اگر اين نظريه درست باشد، بايد بتوان در واکسن فلج اطفال، ردي از ويروس اچ. آي. وي و يا ماده ژنتيکي ( دي. ان. اي) شامپانزه يافت، اما آزمايش هاي متعدد، وجود آن را نشان نداده است. آنچه که به منشا اين ويروس مربوط مي شود اين است که اگر هم ريشه ويروس اچ. آي. وي از آفريقا بوده باشد، انتقال ويروس از ميمون به انسان، مي بايستي در دهه 1940 ميلادي صورت گرفته باشد. زيرا دنبال کردن رد اولين موارد ويروس اچ. آي. وي در انسان، به اين دوران بازمي گردد. و نه تا پيش ازآن که برده داري و تجارت برده از آفريقا به اروپا و آمريکا، رواج گسترده اي داشت. ف.ا.: اين بيماري در آمريکا براي اولين بار در اوايل دهه 1980 ميلادي در ميان همجنس گرايان پيدا شد.اما در همان زمان در آفريقا نيز عده زيادي به اين بيماري مبتلا شدند. چندي بعد مشخص شد که هر دوي اين بيماريها يکي هستند. در سال 1982، نام ايدز براي اين بيماري انتخاب شد. بهروز نيکذات (راديوفردا): در حدود 28 ميليون نفر در سراسر جهان بر اثر ابتلا به ايدز، جان خود را از دست داده اند. ايدز تنها در سال 2002، بيش از 3 ميليون نفر قرباني گرفت. دکتر لي ووک، دبير کل سازمان بهداشت جهاني، از کشورهاي جهان مي خواهد تا به ايدز مانند فجايعي نظير سيل و زمين لرزه برخورد کنند. آقاي ووک چندي پيش در يک کنفرانس مطبوعاتي گفت: بايد راهي جست که تعداد نوزاداني را که با ايدز متولد مي شوند و ميزان فزاينده کودکان يتيم مبتلا به ايدز، کاهش داده شود. بايد به مسئله مهم تبعيض عليه مبتلا يان به ويروس اچ. آي. وي و ايدز پرداخت و راهي پيدا کرد تا به کساني که در معرض خطر ابتلا به اين بيماري هستند، آگاهي داده شود و دسترسي آنها به داروهاي ايدز آسان تر گردد. ف.ا.: در حال حاضر بيشتر مبتلا يان به ايدز از کشور آفريقاي جنوبي هستند. در حدود 5 ميليون نفر از جمعيت 45 ميليون نفري اين کشور به بيماري ايدز و ويروس اچ. آي. وي مبتلا هستند. اما به گزارش سازمان ملل متحد، تعداد مبتلا يان به ايدز در اروپاي شرقي و آسياي ميانه، بيش از هر جاي ديگر کره زمين در حال گشترش است. روسيه بالا ترين رقم مبتلايان به ايدز را در اروپاي شرقي دارد. انتظار مي رود تا پنج سال آينده در حدود 5 ميليون نفر در روسيه به اچ. آي. وي آلوده شده باشند. جمهوري اوکراين نيز از جمله کشورهايي ست که رقم رسمي اعلام شده مبتلا يان به ايدز آن، بسيار کمتر از رقم واقعي مبتلايان است. اين کشور جزو کشورهاي اروپاي شرقي ست که بشدت از بيماري ايد تاثير پذيرفته است. مريم احمدي (راديوفردا): در غرب آفريقا، نيجريه بيش از ساير کشورها، از اپيدمي ايدز ضربه خورده است. بر پايه برآوردهاي جديد، در نيجره در حدود سه ميليون و 800 هزار نفر به ويروس ايدز مبتلا هستند. بيشتر مبتلايان به اين بيماري و ويروس عامل آن در کشور نفت خيز نيجريه، بين 20 تا 24 سال سن دارند. به گفته وزير بهداشت نيجريه، ابتلاي اين گروه سني به ويروس و بيماري، ضربه بزرگي به رشد اقتصادي صنايع نفت اين کشور زده است. اما در کشورهاي ديگر آفريقا نيز اپيدمي ايدز در حال گسترش است. به علت از دست رفتن نيروي کار جوان بر اثر ابتلا به ايدز، اقتصاد شکننده اين کشورها، به شدت آسيب ديده است. فقر، نبود آگاهي در مورد روش هاي پيشگيري از ابتلا به بيماري هاي آميزشي، از عوامل مهم گسترش ايدز در کشورهاي فقير است، اما جنگ هاي داخلي نيز و اثرهاي آن از جمله تجاوزات جنسي گسترده و برنامه ريزي شده، به يک عامل مهم در شيوع بيماري تبديل شد. يکي از کشورهايي که در آن بيماري ايدز با سرعت سرسام آوري در حال گسترش است، کشور هندوستان است. تنها در سال 2003، 610 هزار نفر در اين کشور به بيماري ايدز مبتلا شده اند و بدين ترتيب تعداد کل بيماران ايدز در هند، به 4 ميليون نفر رسيد. با اين رقم، هندوستان از نظر تعداد مبتلا يان به ايدز، مقام دوم را در جهان کسب کرده است. ف.ا.: از تعداد مبتلا يان به ويروس اچ. آي. وي و ايدز در ايران، رقم درستي در دست نيست، اما به گفته محمد مهدي گويا رئيس اداره امور بيماري هاي خاص وزارت بهداشت ايران، براي جلوگيري از افزايش انتقال بيماري ايدز قرار است گروه هاي مختلف، در زمينه روابط جنسي بي خطر آموزش ببينند. در سالهاي اخير، توليد گسترده کاندم در ايران که ابتدا با قصد جلوگيري از انفجار جمعيت صورت گرفت، در کنترل انفجاري جمعيت موفقيت آميز بوده، اما در مورد استفاده از کاندم در جلوگيري از ابتلا به بيماري هاي آميزشي، به اندازه کافي تبليغ نشده است. علي سجادي (راديوفردا): تعداد مبتلايان به ايدز در ايران بسرعت در حال گسترش است. چندي پيش سيد حسن علم الهدايي معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي، نسبت به رشد چشمگير بيماري ايدز و ويروس مولد آن در ايران هشدار داد. آقاي علم الهدايي، تعداد مبتلايان به ايدز را در حدود سي هزار نفر برآورد کرد. اين در حاليست که بر اساس آمار رسمي منتشر شده از سوي وزارت بهداشت، تعداد افراد آلوده به ويروس ايدز در ايران، نزديک به 6 هزار نفر است. سراج الدين وحيدي مهرجردي نماينده مردم ميبد و تفت، چندي پيش درزمينه گسترش ايدز در ايران گفت: در ايران از همان ابتدا اعلام شد که اين بيماري سوغات غرب است و تنها کساني که دچار ناهنجارهاي رفتاري در رابطه با مسايل جنسي هستند، دچار اين بيماري مي شوند. بنابراين ناخودآگاه باعث شديم که يک باور غلط فرهنگي در جامعه ايجاد شود. چندي پيش خبرگزاري مهر اعلام کرد که صد هزار نفر در معرض ابتلا به ويروس اچ. آي. وي و بيماري ايدز هستند. شايعترين گروه سني که در ايران به اچ. آي. وي و ايدز مبتلا مي شوند، 25 تا 34 است. بر پايه آمار رسمي دولت، اين تعداد هم اکنون به هزار و 788 نفر مي رسد و تا به حال بيشترين تعداد مرگ بر اثر ابتلا به ايدز، در ميان گروه سني 30 تا 39 سال اتفاق است. تحقيقات جديد نشان مي دهد که آموزش در مورد بيماري ايدز در ايران نارسا و ناکافي ست. يک نظر خواهي از جوانان ايراني چندي پيش نشان داد که بسياري از جوان ها گمان مي کنند ايدز تنها معتادان و همجنس گرايان را مبتلا مي کند، يا حتي نبود آگاهي در مورد اين بيماري به حدي است که بسياري از جوانان گمان مي کنند، ابتلا به ويروس اچ.آي.وي، را مي توان از قيافه اشخاص تشخيص داد. ف.ا.: در اينجا بد نيست به اختلاف ميان کليساي کاتوليک و جامعه علمي بر سر استفاده از راه هاي جلوگيري از ابتلا به ويروس اچ.آي.وي اشاره کنيم. انکار ايدز، و پيامد هاي اين انکار: مهديه جاويد (راديوفردا): فعالان مبارزه با ايدز، بسياري از مسئولان عمومي و حتي برخي از افراد کليساي کاتوليک، به مخالفت واتيکان با مصرف کاندم اعتراض کردند. کليساي کاتوليک مخالف هر گونه روش جلوگيري از بارداري است و به همين علت با مصرف کاندم هم مخالف است. با وجود اينکه کاندم، تنها، وسيله وسيله جلوگيري از بارداري نيست و مي تواند وسيله اي بهداشتي براي جلوگيري از انتقال بيماري هاي آميزشي نيز باشد، واتيکان همچنان به مخالفت خود با کاندم ادامه مي دهد. تا جايي که رئيس سازمان بين امللي پزشکان بدون مرز، در واکنش به موضع گيري واتيکان در رد کاندم گفت، کليساي کاتوليک با حمايت نکردن از مصرف کاندم براي جلوگيري از ابتلا به ايدز، به عاملي براي گسترش اين بيماري کشنده تبديل شده است. ف.ا.: آيا اصولا مورد موفقي هم براي کنترل بيماري ايدز وجود داشته است؟ بله. کشور اوگاندا که نزديک به 40 درصد جمعيت آن به ويروس اچ.آي.وي و بيماري ايدز مبتلا بودند، و اقتصاد آن از ايدز ضربه سنگيني خورد. اما اوگاندا از معدود کشورهاي جهان است که نسبتا زود به اقدامهاي دفاعي در مقابل گسترش آن دست زد. اوگاندا يکي از کشورهاي جنوب صحرا در آفريقاست. در اين کشور نيز مانند بسياري از کشورهاي آفريقايي، ايدز بيش از يک ميليون و 500 هزار کودک يتيم بر جا گذاشت. اين کشور تا چند سال پيش، يکي از کمترين حد متوسط سن را داشت. اما موضوع از چه قرار است؟ امير آرمين (راديوفردا): در اوگاندا با بالا گرفتن بحران ايدز ، يک برنامه گسترده در سطح ملي به منظور افزايش آگاهي عمومي در مورد اين بيماري آغاز شد. تعهد سياسي دولتمردان و در وهله اول، يووري موسوني، رئيس جمهوري کشور، رهبران ديني، سازمانهاي غيرانتفاعي و همه بخشهاي اقتصادي جامعه دست به دست هم دادند تا جلو رشد فزاينده ايدز را بگيرند. آموزش جنسي سالم بطور گسترده اي در همه مدارس واز راديو جريان داشت. در اين برنامه ها نوجوانان تشويق مي شدند روابط جنسي خود را هر چه ديرتر آغاز کنند. از سال 1990 استفاده از کاندوم که يا با بهاي ارزان و يا حتي رايگان در اختيار مردم قرار مي گرفت، از 7 درصد به 50 درصد در روستاها و 85 درصد در شهرها رسيد. بر خلاف تصور موجود، افزايش آگاهي در مورد ايدز و پخش کاندم، سن آغاز اولين رابطه جنسي را در ميان نوجوانان به نحو چشمگيري افزايش داد. استفاده از کاندم، به جز ايدز، ميزان بسياري از بيماري هاي آميزشي ديگر را هم کاهش داد. بدين ترتيب سياست درست براي پيشگيري و کنترل ايدز در کشوري که تلفات انساني و اجتماعي آن يکي از شديدترين ها در جهان بود، توانست نمونه موفق کنترل اين بيماري باشد. ف.ا.: تلاش هاي گسترده اي در مراکز تحقيقي در سراسر دنيا براي توليد واکسن ايدز تا کنون ناموفق مانده است. اما شايد همانگونه که کارشناسان مي گويند، پيشگيري از ابتلا به اين بيماري در وهله اول، آگاهي در مورد اين بيماري، سلاحي موثر تر از واکسن آن باشد. دراين رابطه بايد از مطالعه تحقيقي که اين هفته نتيجه آن در مجله علمي ساينس چاپ شد نام برد. بر پايه اين مطالعه تحقيقي که در اوگاندا انجام شده، از نظر آماري، پيشگيري از ابتلا به بيماري و دانستن اينکه اچ.آي.وي چگونه به انسان منتقل مي شود، با اثر يک واکسن موثر ، برابري مي کند. بيش از 40 ميليون نفر در سراسر جهان به بيماري ايدز و ويروس HIV، عامل اين بيماري مبتلا هستند. اگر براي کنترل اين بيماري راه حلي پيدا نشود، تا سال 2010، اين رقم به 75 ميليون نفر خواهد رسيد. بي شک فقر، اعتياد، کمبود دارو، و نبود آموزش کافي در مورد راه هاي گسترش اين بيماري، از عوامل مهم گسترش سرسام آور آن است. اما به گفته کارشناسان، مساله انکار ايدز به علت مسائل فرهنگي و شرمساري که انسان ها به علت ابتلاء به آن احساس مي کنند، و سکوتي که دولت ها در مورد آن دارند، شايد اصلي ترين علت بحران کنوني ايدز در سراسر جهان باشد. گزارش ويژه امشب راديوفردا به بررسي بيماري ايدز، تاريخچه پيدايش و گسترش اين بيماري مهلک و نيز تلاش‌هاي انجام گرفته براي مهار آن مي‌پردازد.
XS
SM
MD
LG