لینک‌های قابلیت دسترسی

یکشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۵ تهران ۰۰:۰۹ - ۱۱ دسامبر ۲۰۱۶

گزارش ويژه: سخنان ديپلمات سابق آمريکا در تهران در کنفرانس روابط ايران و آمريکا، از ديد يک صاحبنظر


(rm) صدا |
مريم احمدي (راديو فردا): مركز وودرو ويلسن Woodrow Wilson در شهر واشنگتن روز دوشنبه ميزبان كنفرانسي بود درباره امكان برقراري رابطه ميان ايالات متحده و ايران. سخنران اين كنفرانس آقاي ويليام گرين از ديپلماتهاي آمريكايي بود كه سالها در ايران خدمت كرده و اخيرا از سفري به ايران باز گشته است. در گزارش ويژه امشب پريچهر فرزام ضمن نقل اظهارات آقاي ميلر گفتگويي نيز انجام داده است با يك ديپلمات سابق ايران. مهرداد خوانساري كه ظاهرا معتقد است روي سخن ويليام گرين دولت آمريكا است، نه ايران. آقاي ميلر كه خواهان برقراري مجدد رابطه ميان دو كشور است، مي گويد برقراري رابطه بايد بر اساس منافع مشترك دو طرف باشد. وي مي گويد: پريچهر فرزام (راديو فردا): «من گزارش سفر خود را به ايران نخواهد داد، زيرا مي خواهم راجع به علاقه ام براي از سرگيري روابط رسمي با ايران صحبت كنم. در سفر اخيرم به ايران مردم آنهايي را كه من شانس ديدارشان را داشتم و در حقيقت تعدادي از آنها را نيز ملاقات كردم، همگي همين عقيده را داشتند كه روابط بين دو كشور بايستي از سر گرفته شود». ويليام گرين ميلر، يك ديپلمات آمريكايي است كه سالها در ايران خدمت كرده است. وي كه در كنفرانس امكانات بهبودي روابط با ايران سخنران اصلي است، مي گويد: مردم ايران آمريكاييها را دوست دارند، هر دو كشور منافع مشترك دارند، مساله افغانستان، عراق، القاعده و آوارگان مسائلي است كه رو در روي هر دو كشور آمريكا و ايران قرار دارد، اما البته اختلاف نظرها و عدم تفاهمها نيز زياد است. آمريكا از يك سو ايران را به حمايت از تروريسم محكوم مي كند، به حمايت از گروههاي حماس و حزب الله و همچنين دخالت در روند صلح خاورميانه. ايران از سوي ديگر آمريكا را به موجه نبودن به حمايت از اسرائيليها متهم مي كند و حمايت از عراق در جنگ ايران و عراق. آقاي ميلر مي گويد با وجود موارد اختلاف بين دو كشور تجديد روابط نيز داراي منافعي است. در حقيقت منافع تجديد رابطه آمريكا و ايران، بر تجديد نكردن آن فزوني دارد. مساله ديگر مساله گسترش سلاحهاي اتمي است. در اين رابطه مانند اين است كه ما آمريكاييها دستهاي خود را بسته ايم، زيرا با ايران مذاكرات رسمي نداريم. اتفاقاتي كه در داخل ايران جريان دارد، گسترده، مهم و پيچيده است. سفير اسبق آمريكا در اوكراين كه به تازگي از سومين سفر خود به ايران بعد از انقلاب به واشنگتن بازگشته است، مي گويد ايران در فرصتهاي گوناگون گفته كه حاضر است در مورد مساله عراق كمك كند. وي مي گويد: براي شروع گفتگو جهت تجديد رابطه سوئيس مي تواند به ما كمك كند، كوفي عنان مي تواند به ما كمك كند و همه اينها در جهت گفتگوي تمدنها مي تواند صورت پذيرد. يكي از حاضران در جلسه، ديپلمات سابق ايران، آقاي مهرداد خوانساري بود. آقاي خوانساري در گفتگويي با راديو فردا پيرامون سخنان آقاي ميلر درباره برقراري رابطه ميان آمريكا و ايران گفت: مهرداد خوانساري (ديپلمات سابق ايران، واشنگتن): ايشان اشاره به علاقه مندي مردم ايراني به برقراري روابط مجدد با آمريكا مي كردند، فارغ از اين كه مردم علي الاصول خواستار تداوم شرايط موجود نيستند و اينكه نمي خواهند كه نفوذ آمريكا تبديل به اهرمي براي ادامه حكومت و شرايط موجود در ايران باشيم. ولي به هر حال ايشان اشاره مي كردند كه مسائل فوق العاده مهمي ميان دو كشور امروز هست، از قبيل مساله عراق، افغانستان و پروژه ها و برنامه هاي هسته اي ايران كه اين نياز به گفتگوي مستقيم دارد، از اين لحاظ ايشان صحبت از اين مي كردند كه نياز به بازسازي روابط ميان ايران و آمريكا واقعا يك لازمه زمان است و تجديد روابط سياسي هم همچنين. مساله مهم كه ايشان البته سر سخن آقاي ميلر در اصل به دولت خودش در آمريكا و مقامات مسئول در واشنگتن بود، ولي متاسفانه اينطور به نظر مي آمد كه ايشان به آن طرف قضيه آنطور كه بايد و شايد توجه نمي كردند، به خصوص نقش و اراده رهبر جمهوري اسلامي و طرفداران او كه با اين مسائل هميشه مخالفت كردند و از خودشان اراده اي نشان ندادند كه بخواهند در زمينه هايي كه آقاي ميلر صحبت مي كند، قدمي بردارد. پ . ف : ايشان اشاره كردند به چندين مورد از جمله اينكه ايران يك شريك خيلي مهم يا يك عامل مهمي در مساله حضور آمريكا در عراق است و خود عراق و عراق بعد از صدام. مهرداد خوانساري: ايشان صحبت از منافع مشترك ايران و آمريكا در عراق كردند، ولي اين مساله را به طور كامل باز نكردند. درست است كه هم آمريكا و هم ايران كه امروز به گفته ايشان به هر حال براي مدت بسيار طولاني بايد در همجواري همديگر زيست كنند، داراي منافعي در عراق هستند، ولي منافع ايران در عراق، به كلي با آنچه كه منافع آمريكا در عراق است، متفاوت است و تا زماني كه زمينه هاي مشتركي براي پيروي از يك سياست مشترك حداقل در ارتباط با ايجاد نظم و ثبات در منطقه ميان دو كشور نباشد، گفتگو معني پيدا نمي كند، البته آمريكا استقبال كرده از كمكهايي كه ايران آمادگي دادنش را به آمريكا داشته، ولي از سوي ديگر براي آمريكا مسجل است كه در بسياري از ناآراميهايي هم كه در عراق بوده، احتمالا جمهوري اسلامي داراي نقشي بوده. لذا تا اين مسائل روشن نشوند، اين مقوله نمي تواند پيش برود. اساسا من تصور نمي كنم كه هيچ كسي كه در كنفرانس امروز حضور داشت، با بازسازي روابط ميان ايران و آمريكا مخالف باشد يا خواستار اين نباشد كه به اصطلاح روابط سياسي مستقر شوند. مساله اين است كه چگونه و به چه قيمت و آيا دولت آمريكا مي تواند با بي توجهي به تمام نكاتي كه هميشه مطرح كرده، دست به يك چنين سياستي بزند و اين يك تعبير غلطي را به مردم ايران و هيات حاكمه در ايران ندهد. پ . ف : اما سخنران جلسه و مامور سياسي سابق آمريكا در تهران بازهم بر گفتگوي تمدنها و تجديد روابط تكيه مي كند و مي گويد: دو واقعيت مهم در پيش روي قرار دارد. نخستين واقعيت خصومت دوجانبه اي است كه در يك موضع رسمي جاي گرفته است و دومين قسمت از دو واقعيت مهم اثر گفتگوي تمدنها است. وي مي گويد: براي اينكه به مساله نيازهاي واقع گرايانه آمريكا و ايران بپردازيم، بايد گفت كه اكنون ايالات متحده همسايه ايران است و همسايه اي است بسيار قدرتمند و به نظر مي رسد كه براي مدتي زياد حضوري قدرتمند در منطقه داشته باشد. هم در عراق و هم در افغانستان و به عنوان مثال ايران در افغانستان نقشي كمك دهنده داشته است. از آقاي خوانساري پرسيدم كه چرا آقاي ميلر به نقض حقوق بشر در ايران كه مرتبا در 25 سال اخير در گزارشهاي سازمانهاي مدافع حقوق بشر آمده و هر سال هم در گزارش وزارت امور خارجه آمريكا مي آيد، كمترين اشاره اي نكردند. مهرداد خوانساري گفت: مهرداد خوانساري: به نظر من آقاي ميلر به منظور پيشبرد بحث خودش يعني ارائه منطق خودش اشاره به نكاتي مي كند كه دولت ايران را جلب مي كند كه بخواهد نزديك بشود و خب اگر صحبت از حقوق بشر بشود، بديهي است كه اين نكته اي است كه دولت ايران را از آن برنامه اي كه ايشان و دوستانشان ارائه مي دهند، دور مي كند، ولي مساله حقوق بشر يك امر بسيار مهمي است، به طور مثال همين امروز در شرايط كنوني كه خانم عبادي هم در آمريكا هستند، اين مساله قدري پررنگ تر شده و اين چيزي نيست كه نخواهند در يك روابط دوجانبه به آن اشاره شود. روابط سياسي دليل بر اين نيست كه راجع به مسائل موجود صحبت نشود. ايراد به اظهارات آقاي ميلر اين مي تواند باشد كه روابط سياسي بايد باشد، ولي در روابط سياسي بايد مسائل عمده از جمله تروريسم، از جمله نقض حقوق بشر، اينها مطرح بشود و يك نگرش واقع بينانه اي به مشكلات ميان دو كشور بشود. پ . ف : آقاي ميلر در سخنراني خود چند بار به موضوع گفتگوي تمدنها كه چند سال پيش توسط رئيس جمهوري ايران در سازمان ملل عنوان شد اشاره كرد و ضمنا آن را مقدمه اي به عنوان وسيله اي براي گفتگو پيرامون برقراري رابطه ميان دو كشور دانست. از آقاي خوانساري در اين مورد پرسيدم. مهرداد خوانساري: مساله اي كه توسط رئيس جمهوري اسلامي عنوان شد، خب مساله اي است كه مي تواند زمينه را هموار كند،‌ اگر طرفين جدي باشند، براي اينكه با يك نگرش ديگري به بحرانهاي موجود ميان روابط ايران و آمريكا به طور مثال آدم بخواهد قدم بردارد، ولي حقيقت امر اين است كه مساله گفتگوي تمدنها الان ديگر در آجندا (Agenda) سياسي دولت ايران اصلا قرار ندارد. خود رئيس جمهوري ايران ديگر الان به اين مقوله اشاره نمي كند و اين مقوله ديگر نتوانسته آن هدفهايي را كه در آن زمان داشته به جز يك سري مسائل تبليغاتي به هدف ديگري برسد و در شرايط داخل آقاي ميلر به هيچ عنوان به عدم محبوبيت نظام و بحران مشروعيتي كه امروز نظام با آن مواجه است، توجه نكردند و به خصوص اين كه هر نوع حرف نسنجيده توسط سياستمداران غربي، اين باعث تخريب روحيه هم ميهنان ما در ايران مي شود و اين كه آنها هرگونه نزديکي (Approach) را به عنوان يك نوع اهرم براي ادامه حكومتي كه غير محبوب است و غير مشروع است، قلمداد مي كنند و اين به نظر من يكي از مشكلاتي بود كه آقاي ميلر در صحبتهايش نتوانست به آن درست اشاره كند. مركز وودرو ويلسن Woodrow Wilson در شهر واشنگتن روز دوشنبه ميزبان كنفرانسي بود درباره امكان برقراري رابطه ميان آمريکا و ايران. سخنران اين كنفرانس آقاي ويليام گرين ميلر، از ديپلماتهاي آمريكايي بود كه سالها در ايران خدمت كرده و اخيرا از سفري به ايران باز گشته است. آقاي ميلر گفت که مردم ايران آمريكاييها را دوست دارند، هر دو كشور منافع مشترك دارند، مساله افغانستان، عراق، القاعده و آوارگان مسائلي است كه رو در روي هر دو كشور آمريكا و ايران قرار دارد، اما البته اختلاف نظرها و عدم تفاهمها نيز زياد است. مهرداد خوانساري، ديپلمات سابق ايران، در مصاحبه با راديوفردا مي گويد که آقاي ميلر علاقه مندي مردم ايران به برقراري روابط با آمريكا را يادآوري کرد، اما مردم علي الاصول خواستار تداوم شرايط موجود نيستند و اينكه نمي خواهند كه نفوذ آمريكا تبديل به اهرمي براي ادامه حكومت و شرايط موجود در ايران باشد. وي مي افزايد که آقاي ميلر به نقش و اراده رهبر جمهوري اسلامي و طرفداران او كه رابطه با آمرياکا مخالفت هستند اشاره اي نکرد.
XS
SM
MD
LG