لینک‌های قابلیت دسترسی

چهارشنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۴:۴۴ - ۷ دسامبر ۲۰۱۶

پيآمد اوجگيري بهاي نفت و تاثير آن بر سياست هاي اقتصادي جمهوري اسلامي


(rm) صدا |
در ايران نيز همانند ديگر کشور هاي نفت خيز، اوجگيري بهاي نفت و افزايش چشمگير در آمد هاي ارزي مي تواند بر سياستگزاري اقتصادي و جهتگيري هاي آتي آن تأثير بگذارد. گفتاري را در همين زمينه از فريدون خاوند مي شنويم. فريدون خاوند (راديوفردا، پاريس): محمد خاتمي در دو سال نخست دور اول رياست جمهوري خود با رکود شديد بازار نفت و قحطي دلار هاي ارزي روبرو شد. فراموش نکنيم که در آغاز سال 1999 ميلادي بهاي نفت پيرامون بشکه اي ده دلار نوسان مي کرد و معتبر ترين رسانه هاي اقتصادي فرو افتادن بهاي اين کالا را تا سطح بشکه اي پنج دلار غير ممکن نمي دانستند. امروز که محمد خاتمي يکسال آخر دومين دوره رياست جمهوري اش را سپري مي کند، بهاي نفت پس از حدود پنج سال رونق نسبي به بالاي بشکه اي چهل دلار رسيده و همان رسانه ها، اين بار، اوجگيري آنرا تا سطح بشکه اي پنجاه دلار بعيد نمي دانند. البته بازار جهاني نفت تاکنون بسياري از پيش بيني ها را بر هم زده، ولي در شرايط کنوني، با در نظر گرفتن بسياري از متغير ها، به نظر مي رسد که دولت خاتمي مي تواند به دريافت حدود سي ميليارد دلار در آمد نفتي تا پايان سال 1383، اميدوار باشد. در شرايطي چنين مساعد، مي توان براي سياستگزاري اقتصادي ايران دو سناريو پيش بيني کرد، خوشبينانه و بدبينانه : در سناريوي خوشبينانه، با درس گرفتن از گذشته، رونق بازار نفت فرصتي گذرا به حساب ميآيد، دستگاه اجرايي در برابر هزينه کردن دلار هاي نفتي مقاومت مي کند، بخش مهمي از در آمد حاصل از اين محل را براي روز مبادا به حساب ذخيره ارزي مي ريزد و اصلاحات ساختاري براي پايه ريزي اقتصاد فرانفتي، به محور اصلي سياستگزاري اقتصادي بدل مي شود. و اما در سناريوي بدبينانه، اوجگيري در آمد هاي نفتي راه را بر اصلاحات مي بندد، هزينه هاي دولتي بيشتر مي شود و وابستگي بودجه به در آمد هاي نفتي افزايش مي يابد، واردات اوج مي گيرد و حتي حساب جاري کشور منفي مي شود و جنگ ميان جناح ها بر سر تصاحب رانت نفتي رو به شدت مي گذارد. بر پايه شواهد موجود، ايران در حال حاضر سناريوي بدبينانه را تجربه مي کند. روزنامه «دنياي اقتصاد» چاپ تهران در سر مقاله يکي از آخرين شماره هاي خود اقتصاد ايران را به ماشيني تشبيه مي کند که «در سرازيري افزايش در آمد هاي ارزي عقلانيت از کف مي دهد» و در اين شرايط سياستمداران کشور، همانند گنجشک ها، «با جيک جيک مستان، روز هاي سخت را فراموش مي کنند.» محمد خاتمي در دو سال نخست دور اول رياست جمهوري خود با رکود شديد بازار نفت و قحطي دلار هاي ارزي روبرو شد. در آغاز سال 1999 ميلادي بهاي نفت پيرامون بشکه اي ده دلار نوسان ميکرد. امروز که محمد خاتمي يکسال آخر دومين دوره رياست جمهوري اش را سپري ميکند، بهاي نفت پس از حدود پنج سال رونق نسبي به بالاي بشکه اي چهل دلار رسيده. در شرايطي چنين مساعد، مي توان براي سياستگزاري اقتصادي ايران دو سناريو پيش بيني کرد، خوشبينانه و بدبينانه: در سناريوي خوشبينانه، اصلاحات ساختاري براي پايه ريزي اقتصاد فرانفتي، به محور اصلي سياستگزاري اقتصادي بدل ميشود. در سناريوي بدبينانه، اوجگيري در آمد هاي نفتي راه را بر اصلاحات مي بندد. بر پايه شواهد موجود، ايران در حال حاضر سناريوي بدبينانه را تجربه مي کند.
XS
SM
MD
LG