لینک‌های قابلیت دسترسی

یکشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۱:۵۲ - ۱۱ دسامبر ۲۰۱۶

در سالروز «دوم خرداد» صاحبنظران از شكست جنبش سخن مي گويند: عمادالدين باقي، سعيد ليلاز، حميدرضا ترقي، شاهين فاطمي و نياز سليمي


(rm) صدا |
مريم احمدي (راديو فردا): امروز دوم خرداد هفتمين سال رياست جمهوري محمد خاتمي آغاز مي شود. در اين روز با راي انبوه مردم ايران جنبشي آغاز شد که در تاريخ سياسي ايران معاصر به جنبش اصلاحات دوم خرداد موسوم شده است. صاحب نظران، دولتمردان و تحليلگران سياسي که به اين مناسبت اظهار نظر کرده اند، اکثرا معتقدند که جنبش دوم خرداد شکست خورده است. عماد الدين باقي روزنامه نگار، در يك سخنراني در سالگرد دفتر تحكيم وحدت، گفت که اگر مردم به شورش روي آورند، نتيجه پيمان شکني مسئولان است. سعيد ليلاز، روزنامه نگار و کارشناس مسايل سياسي در گفتگو با كامليا انتخابي فرد از راديو فردا، درباره علت سکوت و خاموشي رسانه ها در سالگرد دوم خرداد مي گويد: مردم شش سال نمي توانند در صحنه بمانند. آنها خسته شده و به پادگانها رفته اند. دعواي فعلي دعوي جناحي است. چون از لحاظ اجتماعي جنگ تمام شده است. وي معتقد است که جناحهاي سياسي اينک به نقطه تعيين کننده اي رسيده اند. و رسيدن به اين نقطه به معناي استعفاي نمايندگان مجلس يا آقاي خاتمي است. وي مي گويد چاره اي جز انتخاب يکي از اين دوراه وجود ندارد. مرگ و خودکشي هر دو يک راه است. حميد رضا ترقي نماينده سابق مجلس پنجم و عضو جمعيت موتلفه در گفتگو با كاملياانتخابي فرد، از راديو فردا گفت که خبري درباره سالگرد پرطمطراق دوم خرداد نمي شنويم. چون دوم خرداد در 9 اسفند تشييع جنازه شد و انتخابات احزاب، چهلم آن بود. محسن نژاد از فعالان سياسي مقيم کاليفرنيا، کارنامه دستاوردها و شکستهاي دوم خرداد؛ فرازها و فرودها، پيروزيها و ناکاميهاي اين جنبش را در گفتگو با امير آرمين چنين بازگو کرد: محسن نژاد: جنبش دوم خرداد به نظر من ادامه انقلاب بود با اين تفاوت که اگر انقلاب نمايشگر قوه قهريه مردم بود، جنبش دوم خرداد بيانگر هوشمندي مردم در به کارگيري از ابزارهايي بود که انقلاب در اختيار آنها گذاشته است. مهمترين آنها حق انتخاب بود. اما همان طور که انقلاب فراگير 22 بهمن با به قدرت رسيدن ماهيت تازه به قدرت رسيدگان، به شکست انجاميد، جنبش دوم خرداد هم به دليل ضعف رهبري دچار شکست شد. طبيعي است که تفاوت خيلي اساسي بود بين شعارهاي مردم در جهت دموکراسي و آزادي و شعارهاي رهبران در قدرت اين جنبش منجمله آقاي خاتمي که صحبت از قانونيت مي کرد. و اين بحث مفصلي است که بگوييم قانونيت آيا دقيقا به معني دموکراسي است در چارچوب ولايت فقيه يا نه؟ اما از اين که بگذريم دست آورد دوم خرداد مهمترينش اين بود که اولا مردم با به کار بردن ابزارهاي علني مثل حق انتخاب و غيره توانستند جنبش را در کليت خودش منظورم بيشتر ولايت فقيه است، به عقب نشيني وادارند. و اين که توانستند با استفاده از اين ابزارها، صداي خودشان را به صورت واحدي به گوش سردمداران برسانند. و اگر بگوييم که شکستي بود اين بود که مردم به جاي اين که ابزارهاي خودشان را، اجتماعات خودشان را، تشکيلات دروني خودشان را تقويت کنند، بيشتر به عنوان جمعيتي بي شکل تبديل شدند به ابزارهايي که قدرتمداران توانستند از آن استفاده کنند. جنبش دانشجويي به نظر من نمونه بارزي از اين جنبش است که تا زماني که دنبال آقاي خاتمي راه افتادند و تلاش کردند که جنبش اصلاح طلبان را راديکال بکنند، و در جهت آزاديخواهي سوقشان بدهند به جايي نرسيدند ولي به محض اين که خودشان را جدا کردند و سعي کردند که به طور مستقل عمل بکنند، حتي باعث شدند که جنبش اصلاح طلبان هم راديکالتر شود. م.ا.: دکتر شاهين فاطمي استاد دانشگاه در پاريس در مصاحبه با راديو فردا معتقد به شکست کامل دوم خرداد است: دکتر شاهين فاطمي (رئيس دانشكده اقتصاد، دانشگاه آمريكائي پاريس): «دوم خرداد با شکست کامل روبرو شده و آقاي خاتمي نتوانستند حتي بخش کوچکي از انتظاراتي را که مردم داشتند برآورده کند. جاي بسيار تاسف است که ميليونها ايراني که به ايشان راي دادند امروز که به گذشته نگاه مي کنند به حداقل انتظاراتشان دست نيافتند. اين قصور را تاريخ در مورد آقاي خاتمي فراموش نخواهد کرد. البته بودند کساني که از همان روز مي دانستند که جمهوري اسلامي اصلاح پذير نيست. و آقاي خاتمي هم حداقل کاري که مي توانستند انجام دهند در ديني که به مردم ايران داشتند، ذکر آشکار همين نکته بود که اين نظام قابل تغيير و ترميم نيست و از بنياد و بر اساس ديکتاتوري مذهبي است و تناقض آشکار دارد با هر نوع سيستم دموکراتيک.» دکتر فاطمي در پاسخ به اين سئوال همايون مجد که آقاي خاتمي نخواست و يا نتوانست به وعده هاي خود عمل کند؟ مي گويد قضاوت درمورد نيت افراد درست نيست بلکه بايد نتيجه عمل را ديد. آقاي خاتمي در مورد قانونمندي صحبت کرده بود درحاليکه بيشترين بي قانونيها در زمان رياست جمهوري او صورت گرفت: دکتر شاهين فاطمي: «اين همه روزنامه بستن، اين همه زندان کردن، اين همه ناپديد شدن، تمام اينها در دوران تصدي ايشان بوده. بنا بر اين قولي را که ايشان دادند بايد مي آمدند و از ملت ايران پس مي گرفتند و مي گفتند من آن اختياراتي را که گمان مي کردم قانون اساسي به من مي دهد ندارم و قوه قضائيه دست يک عده افراد بي مسئوليت و انتقامجو افتاده که از آن به عنوان حربه پليسي استفاده مي کنند، براي نابود کردن مخالفان سياسي خودشان. اين حداقل اقراري بود که آقاي خاتمي مي توانست در پيشگاه ملت ايران بکند. ولي متاسفانه هنوز که هنوز است قولي که ايشان داد که اگر من نتوانم موفق بشوم دلايل عدم موفقيت خودم را با مردم ايران در ميان مي گذارم، همه ما منتظر آن روز هستيم که ايشان اين شهامت اخلاقي را نشان دهند که واقعيات را با ملت درميان بگذارد. اين ديني است که آقاي خاتمي به ملت ايران دارد که يک روزي واقعيت را اظهار کند.» خانم نياز سليمي از فعالان حقوق بشر در تورنتو کانادا مي گويد: نياز سليمي: جنبش دوم خرداد از مدتها قبل از نفس افتاده بود. اما اصلاح طلبان زماني که قدرت داشتند گامهاي بلندي در جهت برنامه هاي اصلاحي برداشتند. خانم سليمي دليل از نفس افتادن جنبش اصلاحات را ساده و روشن مي داند: نياز سليمي: شما وقتي في الواقع درخواستهاي دموکراتيک و حقوقي افراد را مايليد به يک شکلي در چارچوب قوانين اسلامي بگنجانيد اين تناقض پيش مي آيد.اين مشکل پيش مي آيد چون در آن چارچوب حقوق بسياري از اقشار افراد، فعالان سياسي، گروهها، زنان، بسياري از آزاديهاي اجتماعي و سياسي خود به خود مردود است، خود به خودحذف شده است. ولي اين که اين جنبش دو خرداد چه کرد و اين اصلاحطلبها چه کردند، مايلم که منصف باشم و بگويم که من گمان مي کنم که اصلاح طلبها در دوره اي نفوذ داشتند و در دوره اي که هنوز فعال بودند و در راس فعاليت اجتماعي سياسي در ايران قرار داشتند، خدمتهاي بسيار بزرگي کردند. من گمان مي کنم ما آژادي مطبوعات به اين شکل را دقيقا مديون روزنامه نگاران به قولي دوم خردادي هستيم . کلمه دوم خرداد چتري بود که زير آن بسياري آن فعالان، سياسيون، روشنفکران فعاليت کردند در يک دوره به خاطراين که راس اين جنبش يک فرد مذهبي بود و مصونيت هايي را مي توانست براي کساني که دنبال ايشان حرکت مي کردند، تامين بکند، در اين دوره افراد بسياري تحت نام اصلاح طلبان و دو خردادي خدمتهاي بسيار بزرگي کردند. که اين خدمتها به نظر من تاثيرش بسيار بسيارديرپا تر از خود تاريخچه دو خرداد يا آن افراد مشخص خواهد بود.» امروز سالروز دوم خرداد هفتمين سال انتخاب حجت الاسلام محمد خاتمي به رياست جمهوري است. در اين روز با راي انبوه مردم ايران جنبشي آغاز شد که در تاريخ سياسي ايران معاصر به جنبش اصلاحات دوم خرداد موسوم شده است. صاحب نظران، دولتمردان و تحليلگران سياسي که به اين مناسبت اظهار نظر کرده اند، اکثرا معتقدند که جنبش دوم خرداد شکست خورده است. عمادالدين باقي، روزنامه نگار در تهران، سعيد ليلاز، روزنامه نگار و كارشناس مسايل سياسي، حميدرضا ترقي، نماينده سابق مجلس شوراي اسلامي و عضو جمعيت موتلفه اسلامي، محسن نژاد، فعال سياسي در كاليفرنيا، دكتر شاهين فاطمي، فعال سياسي و استاد دانشگاه آمريكائي پاريس و نيازسليمي فعال حقوق بشر در تورانتو در مصاحبه با راديوفردا در باره شكست جنبش دوم خرداد اظهارنظر مي كنند.
XS
SM
MD
LG