لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۵ تهران ۰۸:۲۸ - ۳ دسامبر ۲۰۱۶

ايران در اين هفته: ديپلماسي جمهوري اسلامي زير فشار


(rm) صدا |
فريدون زرنگار (راديو فردا): در هفته اي كه آخرين ساعات آنرا پشت سر ميگذاريم، ايران شاهد ادامه تنشهايي در رابطه خود با دنياي خارج بود. نزديك به سه هفته پس از مرگ زهرا كاظمي، خبرنگار عكاس كانادايي ايراني تبار، ديپلماسي خارجي جمهوري اسلامي همچنان زير فشار پس موجهاي اين واقعه قرار دارد. كوشش ديپلماسي جمهوري اسلامي در طرح واقعه مرگ يك نوجوان ايراني در كانادا به دست پليس اين كشور، براي كاهش فشارهاي ناشي از مرگ زهرا كاظمي هم راه به جايي نبرد و نتوانست نتيجه دلخواه جمهوري اسلامي را در پي داشته باشد. بويژه آنكه پدر نوجوان مقتول، سياسي كردن جريان قتل پسرش را رد كرد و گفت به رسيدگي عادلانه از سوي سيستم قضايي كانادا، اطمينان دارد. از سوي ديگر با بازداشت پنج ماموري كه گفته مي شود در جريان مرگ زهرا كاظمي احتمالا دست داشته اند، پرونده مرگ زهرا كاظمي وارد مرحله تازه اي شد. هنوز مقامات جمهوري اسلامي، هويت بازداشت شدگان و وابستگي تشكيلاتي اين ماموران را اعلام نكرده اند. اين درحالي است كه در گزارش كميته تحقيقي رئيس جمهوري اسلامي، علت مرگ زهرا كاظمي، خونريزي مغزي بر اثر اصابت ضربه به سر وي اعلام شده است، بدون اينكه اين گزارش روشن كند اين ضربه از قصد بر سر او وارد شده يا بر حسب تصادف بوده است. اما گذشته از پيامدهايي كه مرگ زهرا كاظمي براي جمهوري اسلامي در صحنه بين المللي به دنبال داشت، اين واقعه به تنشهاي موجود بين اصلاح طلبان و محافظه كاران، هرچه بيشتر دامن زد. قاضي مرتضوي، دادستان تهران، از حضور در كميسيون اصل نود مجلس براي اداي توضيح امتناع ورزيد و اين كميسيون پرونده مرگ زهرا كاظمي را بدون حضور وزير اطلاعات و دادستان تهران، بررسي كرد. داوود سليماني، نماينده تهران در مجلس شوراي اسلامي، در نطق پيش از دستور خود روز سه شنبه، علت زير فشار بودن ايران را از سوي نهادهاي بين المللي و كشورهاي جهان، عملكرد اقتدارگرايان دانست و به ادامه اين وضع هشدار داد. (صداي داوود سليماني نماينده تهران در مجلس): نميتوان براي خارج از مرزها شعار دموكراسي داد و حق تعيين سرنوشت براي مردم عراق و افغانستان و فلسطين تاكيد كرد، ولي مردم و نمايندگان را دور زد و راي آنها را نديده گرفت. چرا پرونده هايي نظير آرژانتين دوباره مطرح ميشود؟ چرا ژاپن بايد نسبت به مشاركت در طرح ميدان آزادگان، پا پس بكشد؟ چرا بايد دولت كانادا به اين موضع برسد و به راستي به چه دليل اتحاديه اروپا چنين بيانيه اي صادر ميكند؟ آيا جريان ميکونوس به وضع بدتري تجديد نميشود؟ بيفزاييد گزارشهايي را كه در باره نقض حقوق بشر بر اساس چه عملكرد جريانات مسئول و غير مسئول در كشور تهيه ميشود؟ ف . ز : اما مهدي كروبي، رئيس مجلس شوراي اسلامي روز چهارشنبه، يكروز پس از هشدارهاي داوود سليماني، با مقايسه اختيارات رهبر جمهوري اسلامي با اختيارات روساي جمهوري در ديگر كشورها گفت: ما تنها طرفدار اصلاحات در چهارچوب قوانين اساسي هستيم. (صداي مهدي كروبي، رئيس مجلس شوراي اسلامي): امروز در كدام كشور است كه روساي اول، روساي جمهور، مقامات اول نظام، داراي اختيارات وسيع نباشند؟ حتي در كشورهاي به اصطلاح دموكراسي، آيا اختيارات يك رئيس جمهور يا رئيس حكومت، از اختيارات ولي فقيه ما كمتر است؟ حتي در برخي موارد شايد اختيارات گسترده تري هم وجود داشته باشد. با صراحت ميگويم، ما با اصلاحاتي همراه هستيم كه در چهارچوب قانون اساسي باشد والسلام. ف . ز : احمد سلامتيان، تحليلگر مسائل سياسي و نماينده پيشين مجلس شوراي اسلامي، در مورد مقايسه رهبر جمهوري اسلامي با روساي ديگر كشورها به راديو فردا گفت قرائت از قانون اساسي در هر كجاي دنيا، بيش از هرچيز در ارتباط با تناسب قواي اجتماعي است كه گروههاي اجتماعي را قادر به قرائت مورد نظر خود از آن ميكند. احمد سلامتيان: قرائت از هر متن قانون اساسي در هركجاي دنيا، بيش از آنچه كه مربوط به متن باشد، مربوط به تناسب اجتماعي و تناسب قواي مبارزاتي است كه آن قرائت را از آن انجام ميدهد. فراموش نكنيم كه اوليا حضرت ملكه انگلستان، هنوز بنابر قانون و سنت انگلستان، سمت ولايت فقيه در كشور انگلستان دارند و رئيس كليساي آنگليكن هم هستند، اما چون در تناسب قواي ديگري زندگي ميكنند، در آن تناسب قواي ديگر، هرگز نه خود ايشان و نه نخست وزيرانشان نميتوانند به سمت ايشان به عنوان رئيس كليساي آنگليكن، استنادي كنند و فراموش نكنيم باز كه در بسياري از جمهوري هاي مختلفي كه در دنيا وجود داشته، رئيس جمهورهايش بنابر تناسب قوا آمدند آن نظامها را موروثي كردند. متن هر قانوني در گروي تناسب قواي اجتماعي و سياسي است. ف . ز : در اوايل هفته گذشته، سفر محمد خاتمي، رئيس جمهوري اسلامي براي سفر به بلژيك براي دريافت دكتراي افتخاري از دانشگاه «لي يژ» لغو شد. در حاليكه رسما علت لغو اين سفر اعلام نشد، ديپلماتهاي اتحاديه اروپا، علت لغو سفر رئيس جمهوري اسلامي به بلژيك را عدم رسمي مقامات اين اتحاديه براي ديدار با آقاي خاتمي ذكر كردند. ف . ز : در هفته اي كه پشت سر ميگذاريم، فشار بر ايران براي امضاي پروتكل الحاقي قرارداد منع گسترش سلاحهاي هسته اي، همچنان ادامه يافت. درحالي كه قرار است دو گروه از كارشناسان حقوقي و فني آژانس بين المللي انرژي هسته اي، هفته آينده به ايران بروند، فرانسه از ايران خواست بدون قيد و شرط، پروتكل الحاقي را امضا كند. جرج بوش، رئيس جمهوري آمريكا نيز بار ديگر اعلام كرد آمريكا اجازه نخواهد داد ايران به سلاحهاي هسته اي دست يابد. وي در عين حال ابراز اميدواري كرد با كمك اروپا و روسيه، موضوع برنامه اتمي ايران، از طريق مسالمت آميز حل شود. اما اين تنها دولتهاي خارجي نبودند كه خواهان امضاي پروتكل الحاقي قرارداد منع گسترش سلاحهاي اتمي از سوي ايران شدند، بلكه نماينده ايران در آژانس بين المللي انرژي هسته اي هم از دولت خود خواست اين پروتكل را امضا كند. در بحبوحه شدت يافتن فشارهاي بين المللي بر ايران، استعفاي سخنگوي سازمان انرژي اتمي جمهوري اسلامي، حيرت ناظران اوضاع ايران را برانگيخت. خليل موسوي هيچگونه توضيحي براي توجيه كناره گيري خود از مقام خود نداد، اما استعفاي مصطفي معين، وزير علوم در كابينه خاتمي، بار ديگر توجه ناظران را به اوضاع ناآرام دانشگاهي ايران و بازداشت دانشجويان در پي اعتراضات اخير، جلب كرد. گفته ميشود استعفاي وزير علوم، در پي رد لايحه تغيير ساختار اين وزارتخانه از سوي شوراي نگهبان بوده است. دكتر سعيد پيوندي، كارشناس آموزش و پرورش و استاد دانشگاه در پاريس، درباره علل استعفاي آقاي معين به راديو فردا ميگويد: سعيد پيوندي : سه تا دليل مهم وجود دارد براي استعفاي وزير علوم، دليل اولش، رد لايحه معروف تجديد ساختار وزارت علوم بود كه پس از سالها بحث در وزارت علوم و دولت به مجلس رفت و پس از ماهها بحث در مجلس به شوراي نگهبان رفت و شوراي نگهبان با دلايل كاملا غير قابل فهم آنرا رد كرد. نكته دوم مسئله اي است كه از چند سال پيش وزير علوم دائم به آن اشاره كرده، ولي هيچ وقت به طور جدي به آن پرداخته نشده. وزير علوم ميگويد كه حدود 14 نهاد و دستگاه در كار وزارت علوم دخالت ميكنند، يعني از نيروهاي انتظامي، از دفتر ولايت فقيه، از نماينده اين يا آن مرجع، اينها همه در كار وزارت علوم و در كار دانشگاهها دخالت ميكنند و امكان مديريت واقعا بدون دردسر دانشگاهها و موسساتي كه زير نظر وزارت هستند، عملا از بين رفته. نكته آخري كه كاسه صبر وزير علوم را لبريز كرده، دستگيري هاي اخير دانشگاه و حوادثي است كه در حوادث كوي دانشگاه و ناآرامي هاي ماههاي گذشته رخ داد. ميدانيد كه دهها دانشجو يا ربوده شدند، يا دستگير شدند، بدون اينكه كسي از آنها خبر داشته باشد، بدون اينكه آنها بتوانند وكيل داشته باشند و بدون اينكه خانواده هايشان بدانند اينها در كجا حتي زنداني هستند. ف . ز: و اما حضور اعضاي ارشد اعضاي القاعده در ايران، از ديگر مسائلي بود كه در هفته گذشته همچنان در سطح جهاني و ايران مطرح بود. به گفته ناظران، امضاي موافقتنامه همكاري بر ضد اعضاي القاعده بين ايران و عربستان سعودي، از نگرانيهاي آمريكا در برابر خطر عمليات تروريستي اين سازمان، خواهد كاست. روز چهارشنبه گذشته، مجلس شوراي اسلامي، براي بار ديگر لايحه الحاق ايران به كنوانسيون بين المللي، محو همه اشكال تبعيض از زنان را تصويب كرد. بررسي جوانب گوناگون اين لايحه و اهميت تصويب آن، موضوع بحث امشب راديو فردا است. پي آمدهاي مرگ مشكوك زهرا كاظمي، عكاس ايراني كانادايي و كشته شدن كيوان تابش، جوان ايراني ساكن كانادا در جريان يك تعقيب بوسيله پليس و ادعاي جمهوري اسلامي در مورد اين تصادف، بارديگر ديپلماسي جمهوري اسلامي را زير فشار و در بوته آزمايش گذاشت. از سوي ديگر عدم تمكين قاضي مرتضوي به حضور در كميسيون اصل 90 مجلس شوراي اسلامي و اداي توضيحات به تنش هاي ميان اصلاح طلبان و محافظه كاران دامن زد. احمد سلامتيان، تحليل گر مسايل سياسي در پاريس و دكتر سعيد پيوندي كارشناس آموزش و پرورش و استاد دانشگاه در پاريس به بررسي پي آمدهاي رويدادهاي اين هفته در ايران مي پردازند.
XS
SM
MD
LG