لینک‌های قابلیت دسترسی

پنجشنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۹:۴۲ - ۸ دسامبر ۲۰۱۶

اتكاي اقتصاد ايران به نفت، از ديد يك استاد اقتصاد دانشگاه در كاليفرنيا


(rm) صدا |
دكتر پتكين بصير، استاد اقتصاد دانشگاه ايالتي كاليفرنيا در رشته اقتصاد، در يك سخنراني در كانون سخن لس آنجلس شركت كرد، در باره وضع اقتصادي ايران در رابطه با جهان، با راديو فردا گفتگوئي انجام داد. فيروزه خطيبي (راديوفردا): خواهش مي كنم توضيح بدهيد كه اقتصاد كنوني ايران در چه شرايط و وضعيتي قرار دارد و چگونه مي تواند جهاني شود؟ دكتر پتكين بصير (استاد اقتصاد دانشگاه ايالتي كاليفرنيا، لس آنجلس): خيلي سئوال خوبي است. ببينيد اقتصاد كنوني ايران همانطور كه در عرض 40 سال و بيشتر اخير بوده است، هميشه مربوط به نفت بود. اگر قيمت نفت در دنيا بالا برود، درآمد ايران بالاتر مي رود و در نتيجه دولت پول بيشتري مي تواند خرج كند و همينطور كه امروز مي بينيم دولت ايران در حدود 16 ميليارد دلار به بخش هاي مختلف مملكت دارد سوبسيد مي دهد از بودجه دولت. ولي وقتي قيمت نفت پائين بيايد همانطور كه چهارسال پيش قيمت نفت نصف قيمت امروز بود، و ده سال طول كشيد اين موضوع، در آمد ايران بسيار كم بود و بالنتيجه، حتي بودجه دولت را نمي توانست تامين كند. پس حرف بنده اين است كه بايد يك نوع اقتصادي براي ايران برنامه ريزي بشود، كه چگونه فقط به نفت وگاز پايبند نباشد. كشورهائي مثل عربستان سعودي كه كشور اول نفت در دنيا هستند، صد ميليارد دلار پول نقد داشتند، امروز 200 ميليارد دلار به بانكهاي دنيا بدهكار هستند. پس ما كه از عربستان سعودي بسيار صادرات نفتي مان كمتر است و جمعيت مان خيلي بيشتر از عربستان سعودي است، بايد از اين راه عبرت بگيريم كه راه عربستان سعودي را نرويم. راه كشورهمسايه، حتي تركيه و پاكستان را نرويم. به خاطر اينكه در اين چند سال اقتصاد آنها هم پائين تر آمده. روسيه يكي از توليد كنندگان بزرگ نفت دنيا است. مي دانيم كه اقتصادش باز هم چيزي در حدود 50 درصد آمار نشان مي دهد كه تنزل كرده است اقتصاد و در آمد مردم. پس چه اقتصادي را ما بايد در نظر بگيريم. دانشگاه هاي ما بايد در اين باره بحث كنند، حتما. اين ربط مستقيم به اقتصاد جهاني دارد كه نقش ايران در اين اقتصاد جهاني چيست و آيا مي خواهد جزو اين اقتصاد جهاني بشود و مثل كشور فنلاند بسيار بسيار جلو برود و مثل كشور چين بسيار جلو برود؟ مثل هند در اين چهار پنج سال اخير كه خيلي جلو رفته است، جلو تر برود؟ مثل كشور مكزيك كه بازهم براي 70 سال در جا مي زد و عقب مي رفت و در عرض 5 سال اخير برگشته، و صادرات غير نفتي خود را چندين برابر كرده وامروز حداقل از يك كشور درجه سه جهان سوم، تبديل شده است به جهان دوم. پس ما بايد از اين موضوع ها درس بگيريم براي آينده ايران. ف. خ.: پس ممكن است بفرمائيد كه عملي شدن اين شيوه از چه راهي امكان پذير است؟ پتكين بصير: همانطور كه مي بينم در تاريخ ايران فقط ما دو سال و نيم داشتيم كه در زمان زمامداري دكتر مصدق در ايران صادرات غيرنفتي ما به چهاربرابر رسيد در عرض همان دوسال و نيم و تكاپوي كامل همه واردات ما را داد. الان هم اين طرز فكر بايد از نو در ايران مطرح بشود كه ما چه نوع صادراتي را بكنيم كه بيشترين درآمد را براي مملكت ما داشته باشدو مثل كشور فنلاند كه تلفن هاي دستي را تخصص پيدا كردند، ما هم در يك سري صنايع تخصص پيدا كنيم و خدمات اين ها را به جهانيان بدهيم و در مقابلش عرض بتوانيم بگيريم. نه فقط نفت، نفت اين اشكالات را پيش مي آورد كه در عرض 40 الي 50 سال اخير با آنها روبرو بوده ايم. دكتر پتكين بصير، استاد اقتصاد دانشگاه ايالتي كاليفرنيا در رشته اقتصاد، در يك سخنراني در كانون سخن لس آنجلس شركت كرد، در مصاحبه با راديوفردا مي گويد اقتصاد ايران بايد از حالت تك محصولي خارج شود و اتكاي خود به نفت كاهش دهد. وي توصيه مي كند كه ايران مانند فنلاند كه در صنعت تلفن هاي همراه پيشرفت كرده است، در رشته اي متخصص شود و صادرات غير نفتي خود را افزايش دهد.
XS
SM
MD
LG