لینک‌های قابلیت دسترسی

پنجشنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۵ تهران ۲۰:۱۳ - ۸ دسامبر ۲۰۱۶

پيشرفت تحصيلي دختران: افزايش شاگرد اول هاي دختر در ايران، از ديد يك كارشناس تربيتي


(rm) صدا |
نازي عظيما (راديوفردا) : مجله كورينته ناسيونال، چاپ پاريس، در شماره اين هفته خود كه روز پنجشنبه منتشر شد، مقاله اي دارد با عنوان شاگرداول هاي دختر در ايران. اين مقاله نوشته دكتر سعيد پيوندي، جامعه شناس و استاد دانشگاه در پاريس است. مقاله به پيشرفت هاي چشمگير زنان و دختران ايران در آموزش و تحصيل، چه در دوران پيش از دانشگاه و چه پس از آن پرداخته است. درباره اين مقاله با دكتر سعيد پيوندي گفتگويي كرده ام و از او مي پرسم كه با توجه به محدوديتهايي كه جمهوري اسلامي از همان آغاز در زمينه هاي گوناگون براي زنان و دختران بوجود آورد، از آموزش و تحصيل گرفته تا كار و ازدواج و ديگر امور فردي و اجتماعي، اين پيشرفت چشمگير زنان در زمينه آموزش، چگونه تعبير مي شود. دكتر سعيد پيوندي (كارشناس آموزش عالي، پاريس): نكته را كه اول بايد توضيح بدهم، اين است كه جمهوري اسلامي هيچ وقت با آموزش دختران از ابتدا مخالفت نكرده بود، برخلاف طالبان يا رژيمهاي بنيادگرا، بلكه خواسته بود يك نوع الگوي زن اسلامي را جا بي اندازد، يعني زني كه هم مدرسه مي رود و هم محدود است و در واقع اكتفا مي كند به همين مدرسه رفتن و يك آموزش محدود. اما دختران ايران از وضعيتي كه پيش آمده بود در جهت پيشرفت وضعيت خودشان به طور عمده استفاده كردند، من فكر مي كنم كه بايد دوتا تحليل كرد اين موفقيت بسيار اساسي مساله آموزشي دختران را. يكي از آن بر مي گردد به خانواده هاي متوسط و مدرن شهري كه پيشتر هم دخترانشان را به مدرسه مي فرستادند، خوب اينها ادامه دادند و در واقع در امر تحصيلي اين دختران هيچ اختلالي بوجود نيامد بعد از انقلاب. آن تغييري كه به نظر من ايجاد شده و يكي از دلايل اين پيشرفت هم حساب مي شود، اين است كه خانواده هاي سنتي كه قبلا بچه هايشان را به خاطر اينكه معلمان مرد بودند يا مدرسه اسلامي نبود به مدرسه نمي فرستادند، اينها از اسلامي شدن مدارس يا از مختلط نبودن محيطهاي زن و مرد بيشترين استفاده را كردند اين دختران براي اينكه بتوانند حضورشان را در خارج از خانه و در مدرسه توجيه كنند و همين باعث شد كه پيشرفت آموزشي دختران، تبديل بشود به يك پديده بزرگ اجتماعي براي اينكه براي دختران برخلاف پسران، حضور در مدرسه و پيشرفت آموزشي، يك معناي اجتماعي خيلي اساسي هم دارد، يعني آنها از مدرسه به عنوان بهانه اي براي خروج از خانه، براي توجيه خودشان نزد پدر و مادر، براي داشتن آزاديهاي بيشتر، براي برخورداري از احترام بيشتر در خانواده استفاده مي كنند، چيزي كه در مورد پسران صادق نيست. ن . ع : آقاي پيوندي، نتايج اين پيشرفت زنان در جامعه چه خواهد بود؟ دكتر سعيد پيوندي: پيشرفت آموزشي چشمگير دختران در دهه گذشته، بايد اولا به عنوان يك پديده اجتماعي در ايران تلقي شود، چون نتايج و پيامدهاي اساسي آن بر روي روابط اجتماعي، بازار كار و موقعيت زن در جامعه و در خانواده، خيلي خيلي مهم و در حقيقت تعيين كننده هستند براي آينده ايران. مي دانيد كه از نظر جمعيتي، تمام شاخصهاي اصلي جمعيت ايران در دهه گذشته دچار يك تغيير اساسي شدند در جهت بهبود وضعيت زنان در جامعه ما. يعني شاخصهاي بالابري كاهش پيدا كرده به شدت، يك مثال كوچك براي شما بزنم، ما در سال 1364 و 5، حدود دو و نيم ميليون بچه در ايران متولد مي شد كه حالا با وجود اينكه جمعيت ايران خيلي بيشتر شده، ولي تعداد بچه هاي متولد شده هر سال به يك ميليون و صد هزارتا كاهش پيدا كرده. در نتيجه بعد خانواده كوچكتر شده، دخترها ديرتر ازدواج مي كنند، دخترهاي ازدواج نكرده و مجرد در سنين بالاتر از 20 سال، تبديل شدند به يك گروههاي اجتماعي جديدي كه در ايران گذشته حضور نداشتند و از طرف ديگر دخترهايي كه از آموزشهاي عالي برخوردار شدند، داراي مطالبات اجتماعي خيلي زيادتري هستند و بالاخره بايد به بازار كار ايران اشاره كنيم كه ما در اوايل انقلاب شاهد اين بوديم كه حدود يك سوم نيروي كاري زنان ايران در اوايل انقلاب به صورت بازخريد خدمات يا بازنشستگي زودرس از بازار كار ايران اخراج شدند توسط حكومت جديد، الان به جاي آن زنان كارگر و كارمند و منشي، زنان ايران به صورت مهندس و كارشناس و متخصص دارند برمي گردند به كارخانه ها و در واقع بازار كار ايران با يك هجوم زنانه اي روبرو است، زنان متخصصي كه مي توانند جاي مردها را بگيرند و اين هم با توجه به ساختارهاي خيلي مردانه بازار كار ايران يك تغيير خيلي عمده است و بالاخره در ايران امروز يك نيروي انساني زن متخصص درست شده كه در هيچ زماني در تاريخ ايران نظير نداشته. ن . ع : آقاي پيوندي، پيشرفتهاي زنان در زمينه تحصيلات، مسلما تغييراتي در شيوه زندگيشان و در جايگاهشان در جامعه بوجود خواهد آورد كه درست بر خلاف خواست و توقعات جمهوري اسلامي و اصول مذهبي در جامعه مذهبي خواهد بود. جمهوري اسلامي در قبال اين پيشرفتهاي زنان چه روشها و تدابيري در پيش مي گيرد يا در پيش گرفته؟ دكتر سعيد پيوندي: بخش محافظه كار حكومت در كنار حتي بخشهايي از اصلاح طلبان، از چند سال پيش نگراني خودشان را از وضعيت پيش آمده پنهان نمي كنند و آموزش را دليل اين تغييرات مي دانند، براي اينكه به هر حال آموزش نقش درواقع رها كننده زن را در جامعه ايران دارد بازي مي كند. اينها خواستار اين هستند كه به بهانه هاي اقتصادي، يعني مي گويند از آنجايي كه زنان اگر تحصيلات عالي مي كنند و نمي توانند به بازار كار بروند و اين نوعي هدر دادن منابع كمياب آموزش عالي ايران است، تحميل كنند يك سري محدوديتها را و حتي يك سري قوانيني را تصويب كنند كه جلوي قبول شدن دختران را در دانشگاهها بگيرند و طرحي كه اخيرا هم وزارت بهداشت مطرح كرده بود براي محدود كردن دختران، از جمله اين طرحها است. مجله كورينته ناسيونال، چاپ پاريس، در شماره اين هفته خود كه روز پنجشنبه منتشر شد، مقاله اي دارد با عنوان شاگرداول هاي دختر در ايران از دكتر سعيد پيوندي كه در آن به عواقب پيشرفت تحصيلي دختران درايران پرداخته است. دكتر سعيد پيوندي در مصاحبه با راديوفردا مي گويد بعد از انقلاب، علاوه بر خانواده هاي متوسط و مرفه شهري، خانواده هاي سنتي نيز دختران خود را به مدارس و دانشگاه ها فرستادند. پيشرفت آموزشي چشمگير دختران در دهه گذشته، نتايج و پيامدهاي اساسي بر روي روابط اجتماعي، بازار كار و موقعيت زن در جامعه و در خانواده داشته است و بازار كار ايران با يك هجوم زنانه روبرو است. بخش محافظه كار حكومت در كنار حتي بخشهايي از اصلاح طلبان، خواستار اين هستند كه به بهانه هاي اقتصادي، يك سري محدوديتها رابراي قبول شدن دختران را در دانشگاهها برقرار سازند.
XS
SM
MD
LG