لینک‌های قابلیت دسترسی

جمعه ۱۹ آذر ۱۳۹۵ تهران ۲۳:۴۵ - ۹ دسامبر ۲۰۱۶

شناسايي مقام‌هاي آذري، عراقي، تاجيکي و ازبکي از سوي يونسکو به عنوان ميراث فرهنگي بشريت


(rm) صدا |
امير آرمين (راديوفردا): گسترش روزافزون تلويوزيون و اينترنت و سرعت فزاينده روند جهاني شدن، بسياري از سنت هاي بومي را که ميراث فرهنگي تلقي مي شوند، در خطر نابودي قرار داده است. يونسکو، سازمان علمي، تربيتي و فرهنگي ملل متحد، 28 سنت فرهنگي را در زمره ميراث هاي فرهنگي شفاهي و ناملموس بشريت قرار داده است. از جمله سنت هاي منطقه بالکان و قطعات موسيقي آذري، تاجيکي، ازبکي يا عراقي. آندره‌آ بويل Andrea Boyle، خبرنگار راديو اروپاي آزاد، راديوآزادي، در اين زمينه گزارشي تهيه کرده که مريم احمدي برگردان چکيده آن را به فارسي به آگاهي مي رساند. مريم احمدي (راديوفردا): هياتي از کارشناسان و اساتيد، از ميان 56 مورد، 28 مورد را به عنوان ميراث شفاهي و معنوي فرهنگي انتخاب کردند. سزار مورنو Cesar Moreno از بخش ميراث‌هاي فرهنگي يونسکو مي گويد: سزار مورنو: فکر اعلام، تاکيد بر شکل هاي خاص بيان فرهنگي است که از برجستگي خاصي برخوردار هستند، و به نوع خاصي از توجه نياز دارند که بتوان آنها را به نسل هاي آينده منتقل کرد. در فهرست، جشنواره هايي مثل روز مرگ، جشن تعطيلي مکزيکي، رقص، باله سلطنتي کامبوج، نمايش و اجراي سنت هاي موسيقي گوناگون گنجانده شده است. موسيقي مقامي آذربايجان را يونسکو سازمان داد. مقام، يک دستگاه موسيقي است، با برخورداري از ساختاري عالي که حتي هنوز هم در حد بالايي بديهه سرايي است. بر خلاف ساير شکل هاي موسيقي، نگارش مقام در شکل مشخص نيست. استادان موسيقي، شاگردان را به شيوه بديهه نوازي آموزش مي دهند. مقام شامل آواز خواني و نواختن کمانچه است. سازي با صدايي شبيه ويولن و نواختن تار که صدايي شبيه به عود دارد. (قطعه‌اي از نواختن تار) م.ا.: صداي تار راميزقلي اف را مي شنيديد. اجراء و ضبط مقام در آذربايجان، بسيار متداول است، اما يونسکو مي گويد: فشارهاي ايدئولوژيکي و بازرگاني، مي تواند اين ميراث را به صورت رپرتواري که از روي نت نواخته مي شود، در آورد و اين خطري جدي براي ماهيت اين نوع موسيقي است که نوعي بداهه نوازي است. آينده شاه مقام، موسيقي سنتي تاجيک و ازبک نيز، آينده اي مشابه است. شاه مقام، که معني آن شش بيتي است، نوعي ادبيات موسيقايي تلقي مي شود. نشانه گذاري هاي استاندارد موسيقايي، تنها، چهارچوب شاه مقام را ضبط مي کند که به بيش از هزار سال پيش باز مي گردد. (قطعه‌اي از يک شاه مقام) براي آموزش شاه مقام، همچون مقام، به مربيان بسيار ماهر و ويژه نياز است. از دهه 1970، شمار زيادي از بهترين نوازندگان شاه مقام، از تاجيکستان و ازبکستان به ايالات متحده يا اسرائيل مهاجرت کردند. طيب شهيدي، نوازنده سرشناس شاه مقام، مي گويد: طيب شهيدي: از نظر يونسکو، البته دستگيري لازم کردند، براي آهنگسازان و هنرمندان. البته اين روزها اگر يونسکو دستگيري کند، بهتر مي شد. م.ا..: يونسکو شاهکارهاي مقام عراق را هم که به مقام هاي يافت شده در ازبکستان و تاجيکستان، يا مقام در دستگاه ايراني در ايران شباهت دارد، جزء ميراث فرهنگي بشريت شناخته است. گوش مي کنيم به قطعه اي از مقام با اجراي منير بشير. (قطعه مقام با اجراي منير بشير) يونسکو، سازمان علمي، تربيتي و فرهنگي ملل متحد، 28 سنت فرهنگي را در زمره ميراث هاي فرهنگي شفاهي و ناملموس بشريت قرار داده است. از جمله سنت هاي منطقه بالکان و قطعات موسيقي آذري، تاجيکي، ازبکي يا عراقي. سزار مورنو Cesar Moreno از بخش ميراث‌هاي فرهنگي يونسکو مي گويد که موسيقي مقامي آذربايجان دستگاهي موسيقي است با برخورداري از ساختاري عالي که در حد بالايي بديهه سرايي دارد . فشارهاي ايدئولوژيکي و بازرگاني، مي تواند اين ميراث را به صورت رپرتواري که از روي نت نواخته مي شود، در آورد و آينده شاه مقام، موسيقي سنتي تاجيک و ازبک نيز، آينده اي مشابه است. يونسکو شاهکارهاي مقام عراق را هم که به مقام هاي يافت شده در ازبکستان و تاجيکستان، يا مقام در دستگاه ايراني در ايران شباهت دارد، جزء ميراث فرهنگي بشريت شناخته است.
XS
SM
MD
LG