لینک‌های قابلیت دسترسی

شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۵ تهران ۲۲:۲۸ - ۱۰ دسامبر ۲۰۱۶

چشم انداز بهبود روابط امريكا و جمهوري اسلامي: ديپلماسي زلزله


(rm) صدا |
با گذشت 6 روز از وقوع زلزله بم ، سازمان هاي جهاني از زاويه ديگري به اين حادثه مي نگرند. اينکه با وجود ارسال کمک هاي مستقيم ايالات متحده آمريکا و پذيرش اين محموله ها از سوي ايران آيا مي توان چشم اندازي براي بهبود روابط اين دو کشور که يکديگر را شيطان بزرگ و محور شرارت مي نامند در نظر گرفت؟ تحليلگران مسائل جهاني معتقدند اکنون که يخ رابطه ايران و آمريکا پس از 23 سال قطع رابطه سياسي و با وقوع زلزله بم ذوب شود ديپلماسي زلزله رخ داده است ؟ نيما تمدن(راديو فردا) : اصطلاح ديپلماسي زلزله نخستين بار پس از وقوع زلزله سال 1999 در ترکيه و ايجاد رابطه ميان اين کشور و يونان شکل گرفت . با وقوع آن زلزله در تابستان 4 سال پيش، که 14 هزار کشته بر جاي گذاشت دولت و ملت يونان به ياري مصيبت زدگان شمال ترکيه شتافتند و اين سرآغازي شد بر گرم شدن روابط سياسي دو کشور همسايه که بارها با تضادهاي قوميتي و روابط تيره سياسي يکديگر را تحمل مي کردند. اکنون و با وقوع زلزله بم که رئيس جمهوري ايران شمار تلفات آن را تا امروز دست کم 40 هزار تن اعلام کرده ناظران مسائل جهاني مي گويد آيا ممکن است ديپلماسي زلزله بار ديگر به کار آيد و به اين طريق مسئولان جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده آمريکا را به پاي ميز مذاکره بنشاند؟ مطرح کنندگان چنين نظريهاي معتقدند در صورت اين اتفاق زلزله بزرگي در عالم سياست رخ مي دهد براي اثبات خوشبيني شان به وقوع اين رخداد مي گويند ايران طي چند ماه اخير گام هاي مثبت و دلگرم کننده اي برداشته است. همکاري با نيروهاي ائتلاف به سرپرستي آمريکا در عراق، اجازه بازرسي هاي سرزده از تاسيسات هسته اي که همواره يکي از دغدغه هاي ايالات متحده بوده است. گشودن باب گفتگو با کشورهاي عرب ميانه رو همچون اردن و مصر که از صلح فلسطين و اسرائيل حمايت مي کنند و در نهايت پذيرش چند فروند محموله حاوي کمک هاي انساني و کارشناسان و متخصصان آمريکايي که به ياري زلزله زدگان بم شتافته بودند. علاوه بر اينها ريچارد آرميتج از معاونان وزارت خارجه آمريکا پس از وقوع زمين لرزه 6.3 ريشتري در شهر بم نزديک به يک ساعت با محمد جواد ظريف نماينده جمهوري اسلامي در سازمان ملل متحد بر سر چگونگي ارسال کمک هاي انسان دوستانه آمريکا گفتگوي تلفني کرد. آن هم در زماني که آقاي ظريف نه در نيويورک محل دفتر سازمان ملل بلکه در تهران اقامت داشت. با اين حال محمد خاتمي رئيس جمهوري اسلامي شب گذشته در کرمان و در واکنش به تفسير هاي سياسي رسانه ها که طي چند روز اخير روابط ديپلماسي ايران و آمريکا را بر اساس مدل ديپلماسي زلزله رو به بهبود پيش بيني کرده اند گفت صداي محمد خاتمي رئيس جمهوري اسلامي: اگر واقعا" حالا بخاطر حادثه بم يا هر حادثه ديگري ما شاهد تغيير رفتار و گفتار آمريکايي ها باشيم و از اشتباهات بزرگي که کردند و زيان هايي به خودشان و همه دنيا زده اند، از جمله اش نحوه اشغال عراق و ادامه آن است که دود آن به چشم خودشان رفته اگر اين اشتباهات درس گرفته باشند و بخواهند تغيير رفتار دهند نسبت به جهان و همه کشورهاي ديگر از جمله ايران و در عمل ما ببينيم که واقعا رفتار مثبتي از خود نشان مي دهند چنانکه تاکنون نداده اند، آن يک وضع تازه اي پيش مي آيد که طبيعتا" ما با هيچ کس جنگ و دشمني نداريم اما از منافع خودمان، از امنيت خودمان و از تماميت ارضي خودمان با همه وجود دفاع مي کنيم. ن. ت: اين اظهارات آقاي خاتمي در حالي بود که عطش خبرنگاران در کنفرانس خبري کرمان براي دستيابي به گفتار تازه اي از سوي رئيس جمهوري ايران فرو ننشست. خبرنگار آسوشيتد پرس از وي پرسيد: صداي خبرنگار آسوشيتد پرس: با توجه به پيچيدگي روابط ايران و آمريکا آيا ارسال کمک ها از طرف آمريکا را به عنوان اقدامي مثبت در گشايش روابط شما ارزيابي مي کنيد يا خير و آمريکا چه اقدامات عملي بايد بکند تا شما به عنوان تغيير گفتار و رفتار آمريکا بپذيريد؟ صداي سيد محمد خاتمي رئيس جمهوري اسلامي : در حوادث اينجوري که پيش مي آيد معمولا" دولت ها يک اشکالات و اختلافاتي که با هم دارند را لحاظ نمي کنند و اين واقعا" يک شرط مساله انساني است که در حوادث قبلي هم چنين چيزي بود و ما هم کمک انسان دوستانه و تلاش براي خدمت به انسان هايي که آسيب ديده اند را نبايد رد کنيم و رد هم نمي کنيم. ولي اينها ربطي به مسائل سياسي في مابين ندارد و اينها ريشه هاي عميقتر دارد. ن. ت: آقاي خاتمي اگرچه پذيرش کمک هاي ارسالي ايالات متحده به زلزله زدگان را اقدامي انساندوستانه و خارج از چارچوب مسائل سياسي ارزيابي کرد اما تحليلگران مي گويند با توجه به اينکه مسئولان جمهوري اسلامي حدود 13 سال قبل کمک هاي بشردوستانه آمريکا براي زلزله زدگان شمال ايران را نپذيرفته اند حال مي توان نتيجه گرفت که رويکرد ايران به مسائل جهاني و از جمله برقراري رابطه با آمريکا تغيير کرده و بايد بر اساس ديپلماسي زلزله اتفاقي در سطح روابط اين دو کشور روي دهد. تحليلگران مسائل جهاني معتقدند در صورتي که يخ رابطه ايران و آمريکا پس از 23 سال قطع رابطه سياسي و با وقوع زلزله بم ذوب شود، زلزله اي در ديپلماسي رخ داده است. اصطلاح «ديپلماسي زلزله» نخستين بار پس از وقوع زلزله سال 1999 در ترکيه و ايجاد رابطه ميان اين کشور و يونان شکل گرفت . مطرح کنندگان چنين نظريه اي مي گويند ايران طي چند ماه اخير گام هاي مثبت و دلگرم کننده اي برداشته است. اما محمد خاتمي، رئيس جمهوري اسلامي اظهار داشت: اگر امريكايي هاواقعا بخواهند تغيير رفتار دهند طبيعتا ما با هيچ کس جنگ و دشمني نداريم اما از منافع خودمان دفاع مي کنيم. تحليلگران مي گويند با توجه به اينکه مسئولان جمهوري اسلامي حدود 13 سال قبل کمک هاي بشردوستانه آمريکا براي زلزله زدگان شمال ايران را نپذيرفته اند، پذيرش كمك ها براي زلزله زدگان بم مي تواند نشاني از تغيير رويكرد ايران باشد.
XS
SM
MD
LG