لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
دوشنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۴:۰۹ - ۵ دسامبر ۲۰۱۶

چگونه روسیه و آذربایجان اروپا را تضعیف می‌کنند


عده‌ای از مقام‌های روسی نزدیک به ولادیمیر پوتین متهم به کسب درآمد از راه‌های غیرقانونی‌اند

عده‌ای از مقام‌های روسی نزدیک به ولادیمیر پوتین متهم به کسب درآمد از راه‌های غیرقانونی‌اند

مرکز پژوهشی «کارنگی» در آمریکا قبل از پرداختن به فساد مالی و اداری گسترده در سیستم‌های سیاسی حاکم بر دو کشور آذربایجان و روسیه به گزارشی اشاره می‌کند که هفته پیش توسط «اتحادیه بین‌المللی روزنامه‌نگاران تحقیقی» منتشر شده است.

این نهاد که از مراجع معتبر مبارزه با فساد مالی است در گزارش خود اطلاعات ارزنده‌ای را در مورد روش‌های فرار مالیاتی ثروتمندان در سراسر جهان منتشر کرده است.

در بخشی از این گزارش به روش‌ها و جزئیات فرار مالیاتی افراد صاحب نفوذ و مقام‌های حکومتی در روسیه و آذربایجان اشاره شده است. این اسناد نشان می‌دهد که حکومت‌های این دو کشور طی سال‌های سال یک سیستم فاسد غیرشفاف و به شدت کنترل شده را بنا کرده‌اند که هیچ گونه کنترل مستقل مالی یا قانونی بر آن اعمال نمی‌شود.

اما رهبران روسیه و آذربایجان غیر از مسئله فساد مالی در حکومت‌های خود نقاط مشترک دیگری نیز دارند. هر دو آنها با تشدید کنترل خود بر جامعه فعالیت نهادهای مدنی و غیردولتی را به شدت محدود می‌کنند و در عین حال در مقابل سازمان امنیت و همکاری اروپا که یکی از وظایف اصلی آن نظارت بر انتخابات در کشورهای اروپایی است موضعی به شدت انتقادی و غیر دوستانه دارند.

در عین حال هر دو کشور توسعه اقتصاد خود را بر صدور انرژی بنا کرده و امیدوارند که کشورهای غربی که در حوزه انرژی این دو کشور سرمایه‌گذاری کرده‌اند از نقض حقوق بشر و سایر اقدامات سرکوب‌گرانه آنها به خاطر نیاز به منابع انرژی چشم‌پوشی کنند.

این موضوع را می‌توان در عملکرد این دو حکومت در شورای اروپا دید. شورای اروپا یک نهاد سیاسی خارج از ساختار اتحادیه اروپاست که کشورهای سابق بلوک شرق در آغاز استقلال خود به‌شدت علاقه داشتند به آن بپیوندند. عضویت در این نهاد تجسم پای‌بندی به معیارهای دموکراتیک در حکومت تلقی می‌شد.

اما روسیه و آذربایجان از زمان پیوستن خود به این نهاد در سال ۱۹۹۶ و ۲۰۰۱ تمام تلاش خود را به کار برده تا از اقدامات این نهاد که به نوعی در جهت انتقاد از روش‌های غیردموکراتیک آن دو کشور بوده جلوگیری کنند. برخی از کشورهای غربی عضو این شورا نیز از آنها حمایت کرده‌اند و یکی از گزارش‌گران آلمانی این نهاد می‌گوید که از وضعیت موجود منزجر است.

کریستف اشتراسر، نماینده پارلمان آلمان از حزب سوسیال دموکرات و گزارش‌گر شورای اروپا، می‌گوید که دولت آذربایجان نمایندگان اروپایی عضو این نهاد را که از حکومت آن کشور حمایت می‌کنند برای گذراندن تعطیلاتی پرتجمل به آذربایجان دعوت می‌کنند و هیچ ابایی از این کار ندارند.

در عین حال گروه‌های لابی یا مدافعان شرکت‌های غربی که در آذربایجان سرمایه‌گذاری و تجارت دارند ریاست شورای اروپا را به شدت تحت فشار قرار می‌دهند.

نمایندگان و گزارش‌گران شورای اروپا با وجود درخواست‌های مکرر تاکنون نتوانسته‌اند از زندان‌های آذربایجان بازدید کنند.

آقای اشتراسر می‌گوید که چنین وضعیتی در یک کشور عضو شورای اروپا باعث بی‌اعتباری این نهاد و در ‌‌نهایت تضعیف کل اروپا خواهد شد.

این سیاستمدار آلمانی اذعان دارد که در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا، از جمله جمهوری چک، رومانی، بلغارستان و اسلواکی نیز نمونه‌های نگران‌کننده‌ای از فساد مالی و اداری یا نقض حقوق بشر وجود دارد، اما به گفته وی ابعاد هیچ یک از این‌ها به اندازه اقدامات غیردموکراتیک در روسیه و آذربایجان نیست.

آقای اشتراسر و بسیاری از نهادهای مدنی و مدافع حقوق بشر در اروپا معتقدند که برای مجبور کردن حکومت‌های روسیه و آذربایجان به تبعیت از موازین اروپایی و تعهدات خود باید آن کشور‌ها را مجازات کرد. ولی ظاهرا تاکنون اکثریت کشورهای عضو شورای اروپا یا کشورهای صاحب نفوذ اتحادیه اروپا حاضر نشده‌اند چنین اقداماتی را بپذیرند.

اعمال فشار از سوی جوامع دموکراتیک و مجبور کردن حکومت‌هایی نظیر روسیه و آذربایجان به اجرای تعهدات خود می‌تواند بر روند توسعه دموکراسی و تثبیت نهادهای مدنی در داخل آن کشور‌ها تاثیر فراوانی داشته باشد و بدون تردید موجب تقویت اعتراضات مدنی و تشدید فعالیت منتقدان و ناراضیان خواهد شد.

وقت آن رسیده است که قلب دموکراتیک اروپا با قاطعیت و به شکل علنی حکومت‌هایی نظیر آذربایجان یا روسیه را تحت فشار قرار دهد، در غیر این صورت روش‌های مرسوم در آن کشور‌ها نه تنها باعث تضعیف اروپا خواهد شد، بلکه ممکن است به‌مرور تمام ارزش‌های مثبت و دموکراتیک آن را نابود کند.
XS
SM
MD
LG