لینک‌های قابلیت دسترسی

یکشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۲:۲۷ - ۱۱ دسامبر ۲۰۱۶

تلسکوپ «هابل» جای خود را به «جیمز وِب» ۹ میلیاردی می‌دهد


یکی از عکس‌هایی که تلسکوپ هابل گرفته است.

یکی از عکس‌هایی که تلسکوپ هابل گرفته است.

سازمان ملی هوافضای ایالات متحده آمریکا، ناسا، اعلام کرد که تلسکوپ جدید فوق پیشرفته خود را اواخر سال ۲۰۱۸ راه‌اندازی خواهد کرد، قرار است این تلسکوپ رصد تصاویر مربوط به تاریخ پیدایش هستی را پیگیری کند.

به نوشته وب‌سایت «اسپیس»، ناسا تلسکوپ جدید خود را «جیمز وِب» نام‌گذاری کرده و هزینه ساخت و راه‌اندازی آن را ۸.۸ میلیارد دلار اعلام کرده است.

پیش از این، تلسکوپ فضایی هابل با قدرت رصد بالای خود موفق شده بود حدود ۶۰ کهکشان دوردست و کم‌سو را در اعماق کیهان کشف کند. در پژوهشی جداگانه، رصد‌های تلسکوپ فضایی اسپیتزِر نیز به محققان کمک کرد است که توده چهار عدد از درخشان‌ترین کهکشان‌های اولیه را به طور دقیق موقعیت‌یابی کنند.

به گفته «ناسا»، قرار است تلسکوپ «جیمز وِب» ادامه‌دهنده راهی باشد که توسط «هابل» و «اسپیتزِر» آغاز شد.

در همین حال وب‌سایت «فرنچ تریبیون» نیز در گزارشی مشابه از تأیید بودجه جایگزینی تلسکوپ فضایی هابل با مدل جدیدتر خبر داده است، سامانه رصد فضایی قدرتمندی که گفته می‌شود «۱۰۰ برابر» قوی‌تر از سَلَف خود خواهد بود.

به نوشته این سایت، کنگره ایالات متحده آمریکا تولید و راه‌اندازی تلسکوپ جدید «جیمز وِب» را اولویت نخست سازمان «ناسا» معین کرده است.

در همین حال، اَمبِر اِشتراگن، از فیزیکدانان فضایی ناسا، در گفت‌وگو با «فرنچ تریبیون» تأیید کرده است که «تلسکوپ [جیمز] وِب حدود یک میلیون مایل (۱۶۰۹۳۴۴ کیلومتر) از زمین دور خواهد شد».

مشاهده نادیده‌ها

به نوشته سایت «اسپیس»، تصاویر به دست آمده از تلسکوپ هابل برای نخستین بار چهره اعماق دوردست آن سوی کیهان را در برابر بشر به نمایش گذاشت، تصاویری از کوچک‌ترین و کم‌نورترین کهکشان‌هایی که بشر پیش از این موفق به دیدن آنها نشده بود.

تلسکوپ فضایی هابل موفق شد با استفاده از پرتو فرابنفش مناطق ستاره‌زا را شناسایی کرده و به همین شیوه ۵۸ کهکشان کوچک و «جوان» را کشف کند. یادآوری این نکته ضروری است که «جوان» در دنیای کهکشان‌ها صفتی نِسبی است، چرا که پیدایش جهان هستی و مه‌بانگ (بیگ‌بنگ) زمانی حدود ۱۳٫۵ میلیارد سال پیش اتفاق افتاد و کهکشان‌های «جوان» حدود چهار میلیارد سال بعد از آن تاریخ به وجود آمدند.

در فضایی که محل زندگی ما را در برگرفته، کهکشان‌های کوچک‌تر، و البته کم‌نورتر، حدود ۱۰۰ مرتبه پرشمارتر از کهکشان‌های بزرگ بوده و تنها چند هزار سال نوری پهنا دارند، که در مقیاس یک کهکشان رقم بزرگی نیست. این دسته کهکشان‌ها در عین حال حدود ۱۰۰ برابر کم‌نورتر از دیگر کهکشان‌هایی هستند که پیش از این کشف شده بودند.

اکثر کهکشان‌های مراحل نخستین حیات کیهان هم اینک مدت‌های مدید است که درخشانی اولیه خود را از دست داده‌اند و تصاویری که به چشم ما می‌رسد در حقیقت تصاویر این مجموعه‌ها در زمان‌هایی بسیار دور است.

برایان سیانا، از دانشگاه کالیفرنیا، در بیانیه‌ای درباره پژوهش‌های در دست این نهاد آموزشی برای یافتن کهکشان‌های جدید نوشت: «همیشه این نگرانی وجود دارد که بشریت تنها موفق شده درخشان‌ترین کهکشان‌ها را رصد کرده و بیابد. در حالی که کهکشان‌های پُرنور تنها جزئی کوچک از این عرصه را تشکیل می‌دهند.»

این پژوهشگر در ادامه افزود: «اینک ما کهکشان‌های نادیده را یافته‌ایم، و واقعاً اطمینان داریم که باقی این عرصه را نیز خواهیم دید.»

یافته‌های جدید ستاره‌شناسان روز هفتم ژانویه، ۱۷ دی‌ماه، در جریان نشست شماره ۲۲۳ انجمن ستاره‌شناسی آمریکا در واشینگتن ارائه شد.

در جریان کشفیات جدید همچنین اعلام شد که این نخستین باری است که دانشمندان موفق شده‌اند اجرامی را از چنین فواصل زیادی اندازه‌گیری کنند. پاسکال اوش، از دانشگاه کالیفرنیا دستاورد اخیر را «نشانه‌ای روشن از هم‌افزایی بین [دو تلسکوپ] هابل و اسپیتزِر» توصیف کرد.

اما آغاز به کار تلسکوپ «جیمز وِب» در نهایت به این معنا خواهد بود که رصد کهکشان‌های دیرین در جهان پیرامون ما با قدرت بیشتری ادامه خواهد یافت و بشریت به زودی خواهد توانست فراتر از قالب‌های رایج برای نخستین بار تصاویری از ژرفنای زمان‌هایی بسیار دیرین و مکان‌هایی در دورترین کرانه‌های کیهان را به تماشا بنشیند.

نمایش نظرات

XS
SM
MD
LG