لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
دوشنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۴:۲۸ - ۵ دسامبر ۲۰۱۶
«برت استيفنز» در روزنامه «وال استريت جورنال» در مطلبی به بهانه موضع گيری های نوام چامسکی در مورد عمليات کشتن اسامه بن لادن، به نقد ديدگاههای اين متفکر آمريکايی پرداخته و نتيجه می گيرد که نوام چامسکی با حملات شديد به اقدامات و سياست خارجی دولت آمريکا عملا در موضع دفاع از اسامه بن لادن قرار می گيرد.

اين روزنامه آمريکايی يادآوری می کند که نوام چامسکی عمليات شکار اسامه بن لادن را به عنوان «ترور سياسی» يک «فرد غير مسلح» که دخالت او در حملات يازده سپتامبر ثابت نشده است، تقبيح می کند. شايد به همين خاطر بود که اسامه بن لادن در پيام ها و سخنرانی های خود به کرات جملات نوام چامسکی و يا جيمی کارتر رييس جمهور اسبق آمريکا در نقد سياست های اين کشور را نقل می کرد.

نگاهی به ديدگاه ها و موضع گيری برخی از متفکران می تواند علاوه بر آشنايی با آنچه که آنان در باره جامعه انسانی و جهان پيرامون خود می انديشند، ما را با واقعيت ديدگاه های اين افراد و پيامدهای آن نيز آشنا کند.

به عنوان مثال در سال ۱۹۴۶ به دستور دولت فرانسه که بخشی از نيروهای متفقين بودند « مارتين هايدگر» که بدون ترديد در آن زمان مهمترين فيلسوف قرن بيستم تلقی می شد، به مدت پنج سال از تدريس محروم شد. دليل آن جانبداری وی از حزب نازی آلمان بود.

تحليلگر « وال استريت جورنال» می افزايد شايد برای فردی که به آدولف هيتلر مشروعيت فلسفی می بخشيد بايد مجازات شديدتری در نظر گرفته می شد.

البته نوام چامسکی مارتين هايدگر نيست. مطالعات آقای چامسکی در زبانشناسی يا فرضيه های تطبيقی، در مقابل مقام هايدگر در فلسفه سياسی رنگ می بازد. در عين حال آقای چامسکی برخلاف هايدگر هيچگاه ساير انديشمندان را مورد آزار قرار نداده است.

برت استيفنز می افزايد اما وقتی که کار به توجيه اعمال هيولاهايی مثل هيتلر و امثال آن می رسد، اين دو متفکر شباهت های فراوانی دارند. از جمله افراد و گروههايی که آقای چامسکی اعمال آنها را توجيه کرده است می توان به «رابرت فاورسيون» منکر نسل کشی يهوديان، خمرهای سرخ در کامبوج و گروه حزب الله لبنان اشاره کرد.

برت استيفنز گفت که در اين موارد پروفسور چامسکی عبای تندروهای خشونت طلب را بر تن می کند و اين عبا بر او برازنده است. به عنوان مثال آقای چامسکی در مورد عمليات کشتن بن لادن می گويد:« اگر هلی کوپتر کماندوهای عراقی در محل زندگی جورج بوش به زمين نشسته، او را کشته و جسدش را در آب های اقيانوس اطلس دفن می کردند ما چه واکنشی نشان می داديم. و جنايات جورج بوش بسيار بيشتر از اسامه بن لادن بوده است.»

وی می افزايد که به اعتقاد برخی از کارشناسان در دوران معاصر مخالفت خوانی با هر کاری که دولت هايی نظير آمريکا انجام می دهند به يک نوع محصول تجاری بدل شده است. در غرب حداقل بازار طرح و انتشار ايده های متفاوت چنان باز است که يک چنين ديدگاههای تندروانه ای به خشونت نمی انجامد.

کما اينکه فردی با ديدگاه های نظير آقای چامسکی از دهها دانشکده معتبر در آمريکا و ساير کشورهای غربی مقام های علمی افتخاری دريافت کرده است.
اما همين مخالف خوانی ها و ايده های تکراری و کسالت آور در خارج از جوامع غربی هنوز می توانند خطرناک باشند. به عنوان مثال اسامه بن لادن در تبليغات و سخنرانی های خود بارها به حملات انتقادی و تند نوام چامسکی در مورد سياست خارجی آمريکا تکيه می کرد.

برت استيفنز می گويد به نظر می رسد که اسامه بن لادن واقعا به جملات نوام چامسکی اعتقاد داشت. هر کسی که آرزوی رهبری و فيلسوف بودن را در سر دارد ابتدا از تقليد کسانی که به فيلسوف بودن شهرت دارند شروع می کند. مسلما آقای چامسکی در عرصه الهيات نمی توانست تاثيری روی بن لادن داشته باشد ولی وی يک نظام و ساختار انتقادی و ستيزه جويانه عليه آمريکا را به وی ارائه می داد.

جايگاه علمی و اعتبار دانشگاهی نوام چامسکی باعث شده و باعث خواهد شد که سخنان و موضع گيری های وی در جهان خارج اهميت بيشتری پيدا کند.

وال استريت جورنال در پايان می نويسد اکنون بن لادن کشته شده ولی در سراسر جهان عرب کتابفروشی ها مملو از آثار نوام چامسکی هستند. مطالبی که يک نسل ديگر از جوانان کشورهای منطقه را با ايده های ضد آمريکايی تحت تاثير قرار خواهد داد.

در سال ۱۹۴۶ غرب که از اعتماد به نفس و قدرت فراوانی برخوردار بود مارتين هايدگر را به خاطر حمايت از نازی های آلمان پنج سال از تدريس محروم ساخت. امروزه هيچکس به اين فکر نمی کند که نوام چامسکی را از هيچ کاری محروم کند. ولی با اين همه بايد به ياد داشت که حتی در جهان امروز ايده ها و افکار پيامدهايی دارند.
XS
SM
MD
LG