لینک‌های قابلیت دسترسی

سه شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۵:۴۷ - ۶ دسامبر ۲۰۱۶
«سایمون تیسدال» کارشناس سیاست خارجی و از سردبیران روزنامه بریتانیایی«گاردین» معتقد است که هنوز تکلیف نحوه برخورد با معضل برنامه های هسته ای ایران مشخص نشده اما حمله نظامی آمریکا به ایران به معنای قطع امید کامل به تحولی است که یک زمانی باراک اوباما آن را وعده می داد و نمایندگی می کرد.

موضوع ایران بزرگترین چالش سیاست خارجی برای دولت باراک اوباما است. کاملا مشخص است که وی در این زمینه دستاورد چندانی نداشته و اکنون به شدت تحت فشار قرار گرفته تا وعده خود در ممانعت از دستیابی ایران به سلاح هسته ای را به اجرا درآورد.

از متن گزارش جدید آژانس بین المللی انرژی اتمی چنین استنباط می شود که ایران به تلاش برای دستیابی به سلاح هسته ای ادامه داده و بنابراین روش های تا به امروز باراک اوباما به نتیجه ای نرسیده است. رییس جمهور آمریکا در این شرایط چه باید بکند؟ هر اقدام عجولانه و اشتباهی در این مقطع همراه با ناتوانی های سه سال گذشته می تواند به یک فاصله گیری عمیق از تمام وعده ها و موازین اخلاقی که وی وعده داده بود، منجر شود.

به نوشته «سایمون تیسدال» در شرایط فعلی همه چیز در گرو تصمیم باراک اوباما است چون فقط آمریکا از قدرت نظامی لازم برای متوقف کردن برنامه های هسته ای ایران برخوردار است. اکنون با فرونشستن جنگ در لیبی، رهبران اسرائیل بار دیگر شروع کرده ا ند به کوبیدن بر طبل جنگ با ایران. اما آن چه که آن ها در پی آن هستند بدون دخالت آمریکا عملی نخواهد بود.

نامزدهای جمهوری خواه ریاست جمهوری سال ۲۰۱۲ نیز بر طبل جنگ می کوبند و احساس می کنند که موضوع ایران می تواند نقطه ضعف مناسبی برای حمله به عملکرد خوب باراک اوباما در زمینه امنیت ملی باشد.

همزمان حکومت های عربی منطقه خلیج فارس، رقبا و دشمنان قدیمی ایران، نیز به این ارکستر جنگ طلبی پیوسته و موضع گیری های آنها به رهبری عربستان سعودی برای گوش نومحافظه کاران آمریکا و صاحبان کارتل های نفتی بزرگ نغمه آشنا و دل انگیزی است.

آنها می گويند که ایران در پشت هر بحران و دردسری در منطقه خاورمیانه است، از حزب الله و حماس گرفته تا حکومت اقلیت علوی ها در سوریه. آنها هشدار می دهند که ایران مسلح به بمب هسته ای تمام منطقه را در وحشت فرو خواهد برد، خطوط انتقال انرژی را به خطر خواهد انداخت و اعراب را تحریک خواهد کرد که به دنبال سلاح هسته ای بروند. راه حل پیشنهادی آنها این است که «با قطع سر مار در تهران» می توان این تهدیدها را خنثی کرد و حتی فاتحه حکومت سوریه را خواند و به دخالت و نفوذ ایران در عراق نیز پایان داد.

«سایمون تیسدال» در ادامه تحلیل خود در روزنامه «گاردین» یادآوری می کند که تاکنون دولت آمریکا مرز دیدگاه های خود را به خوبی روشن نگاه داشته است. مقامات کاخ سفید گزارش جدید آژانس را «به شدت نگران کننده» توصیف کرده و می گویند همه گزینه ها در برخورد با ایران مد نظر هستند. سخنگوی دولت آمریکا تاکید کرد که این کشور روی اقدامات دیپلماتیک و تشدید تحریم ها تمرکز خواهد داشت.

اکثر کارشناسان امور دفاعی معتقدند که حمله نظامی به تاسیسات هسته ای پراکنده، مستحکم و پنهانی ایران نتیجه موثری نخواهد داشت. به احتمال زیاد تلفات سنگین غیرنظامی بر جا خواهد گذاشت و زمینه را برای اقدامات تلافی جویانه و بسیار خطرناکی فراهم خواهد کرد.

سردبیر بین الملل «گاردین» به نقل از گزارش و تحقیقات سال ۲۰۰۶ توسط دانشگاه جنگ ارتش آمریکا که با عنوان «آماده شدن برای مقابله با ایران هسته ای» منتشر شد، می نویسد «برای نابود کردن تاسیسات هسته ای ایران حداقل به هزار پرواز و احتمالا استفاده تاکتیکی از سلاح اتمی نیاز هست.»

بنابراین در عالم واقعیت انجام حمله نظامی به تاسیسات هسته ای ایران به معنای یک جنگ تمام عیار هسته ای، حملات تلافی جویانه به خاک اسرائیل، بروز تنش و درگیری در کشورهای همسایه و یک بحران بی سابقه در زمینه نفت و انرژی است. تمام این مسائل موقعیت باراک اوباما برای پیروزی در دور دوم ریاست جمهوری را بسیار دشوار می کند.

با این همه نباید این فرض را صد در صد قطعی تلقی کرد که باراک اوباما آنقدر هوشمند است که یک جنگ دیگر را در خاورمیانه آغاز نخواهد کرد. برخی از کارشناسان آمریکایی معتقدند که اگر باراک اوباما واقعا متقاعد شود که امنیت اسرائیل در خطر است ممکن است گزینه جنگ را برگزیند چون او نمی خواهد به عنوان رییس جمهوری شناخته شود که در تامین امنیت اسرائیل شکست خورد. به گفته این کارشناسان اگر باراک اوباما ببیند که راه دیگری برای ممانعت از دستیابی ایران به سلاح هسته ای وجود ندارد مسلما وارد جنگ خواهد شد.

«سایمون تیسدال» خاطر نشان می کند که محاسبات انتخاباتی و عشق به قدرت ممکن است در تصمیم باراک اوباما تاثیر گذار باشد.

البته تکلیف این مسئله هنوز کاملا روشن نشده است. برخلاف جورج بوش و تونی بلر که از قبل تصمیم خود را برای حمله به عراق گرفته بودند باراک اوباما هنوز تصمیم نگرفته که چه خواهد کرد.

اما اگر او گزینه نظامی را برگزیند مسلما رویگردانی بزرگ باراک اوباما از وعده هایی است که در آغاز ریاست جمهوری در مورد فاصله گرفتن از جنگ طلبی می داد. حمله به ایران برای اوباما از نظر اخلاقی غیرقابل دفاع و توجیه است. او با یک چنین کاری به عنوان یک سیاستمدار و یک رهبر، مرتکب خطا و عملی نابخشودنی خواهد شد.
XS
SM
MD
LG