لینک‌های قابلیت دسترسی

logo-print
دوشنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۶:۳۲ - ۵ دسامبر ۲۰۱۶
از زمانی که محمود احمدی نژاد گفته بود به کارشناسان و مسوولان وزارت نفت دستور داده تا ۴۸ ساعته يا دو هفته ای بنزين مورد نياز ايران را تامين کنند، ماه ها می گذرد. حالا هم رهبر جمهوری اسلامی و هم وزير نفت دولت دهم می گويند، وابستگی به بنزين وارداتی پايان يافته است.



اگر چه بخش عمده سخنرانی آيت الله خامنه ای در نماز جمعه هفته پیش بر محور تحولات اخير در دنيای عرب تاکيد داشت، اما سخنان رهبر جمهوری اسلامی ايران محورهای ديگری نيز داشت که به طور معمول دولتمردان از آن سخن می گويند.

آيت الله خامنه ای در سخنان خود گفت: «جنجال کردند که می خواهيم بنزين را تحريم کنيم. که بنزين وارد نشود. خوب. ما وارد کننده بنزين بوديم و هستيم. گفتند می خواهيم جلوی ورود بنزين را بگيريم. جنجال.هياهو. سر و صدا.»

وی افزود: «تحليلگرانشان پيش بينی کردند و گفتند کشور شلوغ شد. مردم چه خواهند کرد؟ و خوب. اين موجب شد مسئولان کشور به فکر توليد بيشتر بنزين افتادند. طبق گزارشی که من دارم، البته تا ۲۲ بهمن به توفيق الهی، کشور به طور کامل از واردات بنزين بی نياز می شود. بعد از آن ما حتی می توانيم بنزين را صادر کنيم که دستورش را هم داده اند که بنزين را می توانيم صادر کنيم. خوب. اين جنجال آنها به نفع ملت ايران تمام شد.»

يک روز پس از سخنان آيت الله خامنه ای، مسعود ميرکاظمی، وزير نفت دولت دهم، جزیيات بيشتری از خودکفايی بنزين در داخل و حتی بيشتر از آن، امکان صادرات بنزين توليد داخل را ارائه کرد.

مسعود ميرکاظمی گفت: «چند روز گذشته اعلام شد با ورود به دهه مبارک فجر که يک ميليارد ليتر، پالايشگاه مجوز برای صادرات دارد.»

وی افزود: «يعنی با به بهره برداری رسيدن پالايشگاه های جديد و پالايشگاه هايی که امروز داريم، يعنی با افزايش توليد و بهينه سازی کيفيت توليد که از امروز بهره برداری از آنها در کشور شروع می شود، اين اجازه را پالايشگاه پيدا کرد که از ذخايری که دارد صادر کند و به تدريج افزايش توليد امروز جايگزين شود.»

اختصاص واحدهای پتروشيمی به توليد بنزين و تلاش برای راه اندازی واحدهای پالايشگاهی جديد، راهکاری بوده است که از زمان تحريم جمهوری اسلامی ايران در دستور کار دولت قرار گرفته است.

بهمن آقايی ديبا، استاد حقوق بين الملل در دانشگاه ويرجينيای آمريکا از اين تلاش ها برای رهايی ايران از وابستگی به بنزين وارداتی می گويد:

بهمن آقايی ديبا: «دولت ايران حداقل مدعی است که نيازهای مربوط به بنزين خودش را تامين می کند. اين موضوع برمی گردد به يکسری اقداماتی که از مدت ها پيش در ايران و برای پاسخگويی به مشکل بنزين در اين رابطه انجام گرفت.»

وی می افزاید: «يکی از آنها اين است که بسياری از پالايشگاهها و تاسيسات پتروشيمی ايران که قبلا چيزهای ديگر و اقلام مورد نياز صنايع ايران را توليد می کردند، برنامه هايشان را روی توليد بنزين متمرکز کردند. البته تاسيسات جديد هم برای اين موضوع ايجاد شد.»

«گر چه گفته می شود که آنچه که توليد می شود در حد استاندارد مطلوب نيست ولی به هر حال تنظيم صنايع ايران بر اين اساس است که جوابگوی اين مشکل باشد.»

بهمن آقایی دیبا می گوید: «موضوع ديگر مسئله يارانه هاست و محدوديتی که خود به خود اجرای اين طرح از نظر قيمتی بر مصرف بنزين وارد می کند. بالا بودن قيمت و کاهش يارانه ها به طور خودکار تا حدود زيادی مصرف داخلی را کاهش می دهد.»

برخی کارشناسان اقتصادی افزايش قيمت سوخت درايران و اعمال سهميه بندی را از موثرترين عوامل کاهش مصرف بنزين و تحقق خودکفايی مصرف بنزين در داخل می دانند.

مسعود ميرکاظمی، وزير نفت دولت دهم گفته است: «همان طور که اطلاع داريد با اجرای طرح هدفمند کردن يارانه ها از ابتدای طرح تا امروز، متوسط مصرفمان به ۵۱ ميليون ليتر رسيده است. در بهمن ماه متوسط مصرف روزانه به ۴۶ ميليون ليتر کاهش يافته است. ما با همين ميزان توليد امروزمان، مازاد نفت هم داريم و می توانيم صادرات انجام بدهيم.»

اما در همين حال نصيرشيرخوانی، تحليلگر انرژی و نويسنده نشريه «آپ استرپ»، امکان بهره برداری و راه اندازی پالايشگاه جديد در ايران را با ترديد و اما و اگر می نگرد.

نصیر شيرخوانی: «مااگر به سابقه جمهوری اسلامی نگاه کنيم در ساختن تاسيسات نفتی، واقعا به جز درتوليد نفت، جای ديگری موفقيت کسب نکرده اند.
سالهاست که اينها می خواهند ان.ام.جی توليد کنند و هنوز نتوانسته اند. چون شرکت های بزرگ جهانی که هم دارای تکنولوژی هستند و هم دارای توان مادی، حاضر نيستند با آنها همکاری کنند.»

«اما گفتن اينکه اينها توانسته اند پالايشگاه بسازند و نيازهای داخلی را برآورده کنند، فکر می کنم يک ادعای معتبری نباشد. چون اگر بخواهند در داخل ايران يک پالايشگاه درست کنند بايد اين پالايشگاه حداقل يک ظرفيتی داشته باشد که ۴۰۰ هزار يا ۵۰۰ هزار بشکه توليد کند تا بتواند نيازهای آينده ايران را برآورده کند.»

وی می افزاید: «اگر بخواهيم چنين پالايشگاهی را بسازيم حداقل بايد ۱۲ تا ۱۵ ميليارد دلار برای ساخت چنين پالايشگاهی داشته باشيم که تامين اين مقدار پول برای ايران واقعا مشکل است. گذشته از مشکلات مالی که دولت ايران دارد، توان تکنولوژی در ايران هم واقعا وجود ندارد که بخواهند پالايشگاه بسازند.»

در حالی که مسئولان وزارت نفت از خودکفايی بنزين و حتی امکان صادرات بنزين توليد داخل سخن می گويند، اما آمارهای کمرگ جمهوری اسلامی ايران در شش ماه نخست امسال نشان از آن دارد که برغم صفر بودن بودجه واردات بنزين در قانون بودجه امسال، نزديک به دو و نيم ميليارد دلار بنزين در شش ماهه نخست امسال به ايران وارد شده است.

تا آن جا که بنزين را در کنار طلا به عمده ترين کالای وارداتی ايران تبديل کرده است. ارزيابی ها نشان می دهد که ميزان واردات بنزين تا پايان امسال به سه ميليارد دلار برسد.

هر چند که مسئولان دولتی ايران وعده داده اند که بنزين توليد شده در ايران در خودروهای ديگر کشورها نيز بسوزد.

نمایش نظرات

XS
SM
MD
LG