لینک‌های قابلیت دسترسی

جمعه ۱۹ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۵:۵۷ - ۹ دسامبر ۲۰۱۶

وزير کشور ایران دوشنبه از ايجاد کارگروه ويژه ساماندهی حاشيه‌نشينی در شهرهای بزرگ ايران خبر داده است.

به گزارش خبرگزاری مهر، عبدالرضا رحمانی فضلی در حاشيه نشست شورای اجتماعی وزارت کشور حاشيه نشينی و سکونت گاه های غيررسمی شهرهای بزرگ را از معضلات مهم در ايران توصيف کرد و گفت: اين آسيب، برآيند ما را دچار چالش خواهد کرد زيرا ما همچنان شاهد مهاجرت شهرهای کم توسعه يافته به شهرهای بزرگ هستيم.

خبرگزاری دولتی ايرنا در تير سال جاری با استاد به گزارشی جمعيت حاشيه نشينان در سال ۱۳۸۸ را حدود هشت ميليون تن برآورده کرد.

وزير کشور ایران گفت که مناطق حاشيه نشين از لحاظ مسائل اقتصادی، خدماتی، فرهنگی و ناهنجاری های اجتماعی دچار مشکل هستند و محلی امن برای بزهکاری و ناهنجاری های اجتماعی به شمار می روند.

در اين ارتباط، خبرگزاری دولتی ايرنا نوشته است: به باور آسيب شناسان اجتماعی، انواع ناهنجاری های اجتماعی همچون دزدی، قتل، قاچاق، خودکشی، اعتياد و الکليسم در مناطق حاشيه نشين نمود بيشتری دارد.

به نوشته ايرنا، وضعيت زندگی حاشيه نشينان اطراف تهران و ديگر کلان شهرها به گونه ای است که در بيشتر اوقات از کمترين امکانات زندگی مانند آب سالم برای آشاميدن و امکانات بهداشتی محروم هستند.

در تحقيقی به نام "طرح بررسی حاشيه نشينی" در سايت وزارت راه و شهرسازی، حاشيه نشينی به معنی ﻛﻨﺎرﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﺪﮔﻲ ﻳﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﺷﻴﻪ راﻧﺪه ﺷﺪن ﺑﺮﺧﻲ از ﮔﺮوه ﻫﺎی آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ از ﮔـﺴﺘﺮه ﻧﻈﺎم ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی – اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ توصيف شده است.

در اين تحقيق از حاشيه نشينی به عنوان ﺷﻬﺮوﻧﺪ زداﻳﻲ از ﻛﻢ درآﻣﺪﻫﺎ نيز نام برده شده است.

در فصلنامه مطالعات و تحقيقات اجتماعی در ايران نيز گفته شده است که حاشيه‌نشينی به عنوان برهم زننده تعادل فيزيکی شهرها، نشان‌دهنده توسعه ناموزون شهری و منطقهای است.

محمد مظلوم خراسانی، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه فردوسی مشهد، درباره عوامل گسترش حاشيه نشينی به روزنامه دنيای اقتصاد گفته است: قطعه‌بندی اراضی در محدوده‌های شهری با متراژهای بالا، دستيابی بسياری از تقاضاکنندگان را به دليل شرايط نامساعد اقتصادی و دهک درآمدی پايين غيرممکن می کند. بنابراين آنها به حاشيه‌ها شهرها که خارج از محدوده قانونی است، ‌رانده می شوند.

مکانيزه شدن سيستم کشاورزی به‌عنوان يکی از عوامل مهاجرت از روستاها به شهرها نيز از ديگر دلايلی بوده که مورد اشاره اين جامعه شناس قرار گرفته است.

در همين حال، به نوشته خبرگزاری مهر، وزير کشور خواستار توجه ويژه به سکونت گاه های غيراستاندارد و همکاری دولت، مجلس و قوه قضائيه در ساماندهی آن شد و گفت: برنامه های کوتاه‌مدت در اولويت است، اما برنامه های بلندمدت نيز در اين زمينه تدوين خواهد شد که در برنامه ششم توسعه گنجانده شود. آقای رحمانی فضلی توضيحی درباره جزييات اين برنامه ها نداد.

به نوشته مهر، وزير کشور در بخش ديگری از سخنان خود، مشهد را يکی از شهرهايی دانست که با ۲۵۰ هزار حاشيه نشين با مشکل حاشيه‌نشينی مواجه است.

پيشتر روزنامه دنيای اقتصاد روز ۳۱ تير ماه در گزارشی تعداد حاشيه نشينان در مشهد را حدود يک ميليون تن برآورد کرده بود.

به نوشته مرکز آمار ايران، جمعيت شهر مشهد در سال ۱۳۹۰ حدود دو ميليون و ۸۰۰ هزار تن بوده است.

اما راه حل پديده حاشيه نشينی چيست؟ محمد مظلوم خراسانی، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه فردوسی مشهد گفته است: هيچ يک از روش‌های اجرا شده در کشورهای غربی مانند پاک ‌سازی بلدوزری يا جابه‌جايی انجام شده راه حل مناسبی برای پديده نبوده‌اند.

او پيشنهاد کرده است که با تجديدنظر در تعيين محدوده می‌توان اين حوزه‌ها را حوزه‌های ميانی توسعه تلقی کرد و در ميان‌مدت با ارائه برخی خدمات و استفاده از امکانات و تلاش‌های ساکنان اين مناطق، زمينه‌ و آمادگی ورود به حوزه‌های رسمی را فراهم کرد.

XS
SM
MD
LG