لینک‌های قابلیت دسترسی

جمعه ۱۹ آذر ۱۳۹۵ تهران ۲۳:۰۶ - ۹ دسامبر ۲۰۱۶
جشنواره فیلم فجر، مهم‌ترین رویداد سینمایی ایران سی و دومین دوره‌اش را از روز جمعه با برگزاری مراسمی که با حاشیه‌هایی همراه بود، افتتاح کرد.

جشنواره امسال که به دلیل حضور تعداد زیادی از ساخته‌های فیلمسازان نسل‌های مختلف ایران، تحولاتش با کنجکاوی‌های زیادی از سوی رسانه‌های دنبال می‌شود از همان ابتدا با حاشیه پررنگی آغاز شد.

صحنه ۱۰۴: سی و دومین جشنواره فیلم فجر؛ فیلم‌ها و حاشیه‌ها اظهارات سعید راد، بازیگر قدیمی سینمای ایران، در تمجید از بهروز وثوقی و محمدعلی فردین، بازیگران سینمای پیش از انقلاب ایران، خیلی سریع با واکنش چهره‌های نزدیک به جریان اصولگرا مواجه شد آن چنان که سعید راد را مجبور به عذرخواهی از بیان این صحبت‌ها در نشست رسانه‌ای فیلم «چ» کرد:
«منم یک بازیگرم. اگر دچار احساسات شخصی خودم می‌شوم و شاید چیزی می‌گویم که خوشایند نباشد، با من طرف شوند. اگر به خاطر غریضه بازیگری دچار احساسات می‌شوم، لطف کنند به من هر چه می‌خواهند بگویند. شرمنده شدم که مزاحم دست‌اندرکاران جشنواره فجر شدند و هیچوقت خودم را نمی‌بخشم. کاش در این مورد منطق داشتند. همین»

با وجود عذرخواهی سعید راد از بیان صحبت‌هایی که به گفته خودش احساسی و دور از منطق بیان شدند، بهروز وثوقی در تنها واکنش به این رویداد به رادیو فردا گفت که امیدوار است مشکلی برای گوینده این صحبت‌ها پیش نیاید:
«یکی از دوستان برای من ایمیلی فرستاد و خیلی خلاصه گفت که آقای سعید راد در فستیوال فجر از شما یاد کرده. به هر حال باید از سعید تشکر بکنم، برای اینکه اگر کس دیگری یاد ما نیست اقلاً سعید راد یاد ما هست. وقتی شایعه می‌شود که بهروز وثوقی مرده است و این شایعات معلوم است که از کجا نسئت می‌گیرد، طبیعتاً به مذاق خیلی‌ها خوش نمی‌آید اگر کسی از ما تعریف کند. اما خب چه می‌شود کرد. الان من نمی‌دانم، امیدوارم که برای سعید راد در آن مملکت واقعاً مسئله‌ای به وجود نیاید.»

اما به جز حاشیه‌های مراسم افتتاحیه، نحوه برگزاری جشنواره امسال به عنوان نخستین دوره‌ای که توسط مدیران فرهنگی دولت حسن روحانی برگزار می‌شود، از مدت‌ها پیش زیر ذره‌بین بود. این توجه امسال با پذیرش بیش از ۶۰ فیلم تازه ایرانی در بخش‌های مختلف تشدید شد و حالا با رسیدن جشنواره به روزهای میانی بیشتر شده است.

رسیدن سرموقع این تعداد فیلم به نوبت‌های نمایششان و نیز اتفاقات مرتبط با نمایش رسانه‌ای فیلم‌ها در برج میلاد از جمله موارد مهم ارزیابی جشنواره امسال است. سعیده خدابخش، روزنامه‌نگار سینمایی در تهران، که تحولات جشنواره را از برج میلاد دنبال می‌کند در ارزیابی نحوه برگزاری جشنواره فیلم فجر امسال چنین می‌گوید:
«ما در سینمای مطبوعات که در برج میلاد است، می‌بینیم که مطبوعاتی‌ها خوب می‌آیند اما از سینماهای دیگر گزارشی که می‌رسد این است که سینماداران راضی نیستند و گفته می‌شود نسبت به سال‌های گذشته –شاید به دلیل سردی هوا- امسال کمتر مردم بلیت خریداری کرده‌اند و فیلم‌ها را می‌بینند. اما چند فیلم از جمله فیلم چ آقای حاتمی کیا در سینماهای مردمی هم فروش خوبی داشته. در مورد نحوه برگزاری در مقایسه با پارسال، سال گذشته خیلی آدم‌های بی‌ربطی در سینمای منتقدان و مطبوعاتی‌ها بودند. امسال درصد این موضوع تا اینجا کمتر است. نمی‌شود گفت صد درصد آدم‌ها منتقد هستند. در مورد نحوه برگزاری هم به جز مشکلی که همه سینمایی‌ها دارند که فیلم‌های سینماگران بزرگ را در سانس اول ساعت ۱۰ صبح قرار داده‌اند، بقیه مسائل تا الان مرتب پیش می‌رود.»

فارغ از نحوه برگزاری جشنواره امسال مضمون و پرداخت فیلم‌های حاضر در جشنواره از موضوعاتی است که این روزها در رسانه‌ها مختلف مطرح شده است. برخی رسانه‌های نزدیک به جریان اصولگرا مانند خبرگزاری فارس از لحن تلخ و گزنده فیلم‌های امسال انتقاد کرده و گفته‌اند در بسیاری از فیلم‌ها فضای ناامیدی و یاس متأثر از فیلم‌های اصغر فرهادی به چشم می‌خورد. سعیده خدابخش در این باره می‌گوید:
«اینکه شرایط اجتماعی تلخی را در سال‌های گذشته بیشتر سر گذاشتیم اصلاً قابل کتمان نیست. این موضوع قطعاً روی فیلمساز تأثیر می‌گذارد. خاطرم خود خانم بنی‌اعتماد در نشست خبری درباره فیلمش گفت که من خودم مطلبی درباره این فیلم نوشتم و گفتم این فیلم، فیلمی سراسر بغض. و واقعاً بغض کارگردان را از اینکه فیلمش در محاق توقیف بوده، از اینکه نمی‌توانسته کار کند و تمام بغضی که یک آدم می‌تواند به لحاظ اجتماعی داشته باشد، در این فیلم بوده. اگر ما این را در نظر بگیریم که کارگردان‌های فیلم‌ها هم آدمند و با تمام این مشکلات روبه‌رو هستند، و قطعاً در اثر آنها تأثیر می‌گذارد، به نظرم طبیعی است که فیلم‌هایی تلخ را ببینیم. اما به لحاظ کیفی از بزرگان سینما که امسال تعدادشان به مراتب بیشتر از سال گذشته است، توقع داشتیم فیلم‌های خیلی بهتری ببینیم. اما حتی آنها که به لحاظ فتی کارگردانی خوبی داشتند، حالا فیلم‌نامه‌هاشان مشکل داشت، می‌بینیم که نه امسال این اتفاق نیفتاده و فیلم‌ها واقعاً متوسط و حتی می‌توانیم بگوییم ضعیفند. فیلم خوبی که تا الان من دیده باشم، از کارگردان مطرحی نبوده است.»

در روزهایی که از جشنواره فیلم فجر گذشته چند فیلم شاخص مانند «قصه‌ها» ساخته تازه رخشان بنی‌اعتماد، فیلم جدید ابراهیم حاتمی کیا «چ» و ساخته تازه مسعود کیمیایی «متروپل» اکران شده‌اند که نمایش آنها با نظرات بسیار متفاوتی همراه شده است.

در این میان صحبت درباره فیلم چ که روایتی از چند روز زندگی مصطفی چمران است بیشتر است و برخی آن را از جمله فیلم‌های موفق در کارنامه ابراهیم حاتمی‌کیا ارزیابی می‌کنند. این در حالی است که عده دیگری آن را فاقد انسجام روایتی مشخص درباره شخصت اصلی فیلم می‌دانند و می‌گویند فیلمساز از روایت صریح زندگی شخصیت اصلی‌اش پرهیز کرده است.

به هر شکل با رسیدن جشنواره فیلم فجر به نیمه دومش و نمایش سایر فیلم‌های مدعی این دوره از جمله فیلم «رستاخیز» ساخته احمدرضا درویش، «آرایش غلیظ» ساخته حمید نعمت‌الله، «اشباح» فیلم تازه داریوش مهرجویی و «طبقه حساس» کار تازه کمال تبریزی به شکل دقیق‌تری می‌توان از سطح کلی جشنواره سی و دوم فیلم فجر صحبت کرد.

سینمای جهان، شروع برلین با تنها نماینده سینمای ایران

در روزهایی که در تهران جشنواره فیلم فجر به نیمه دومش می‌رسد در آلمان یکی از ۳ جشنواره معتبر دنیا، جشنواره فیلم برلین شصت و چهارمین دوره‌اش را از روز پنج‌شنبه آغاز خواهد کرد.

در بخش مسابقه این دوره برلین ۲۳ فیلم به نمايش در می‌آيد که ۲۰ فيلم آن برای جايزه خرس طلايی و نقره‌ای با هم رقابت می‌کنند. فیلم افتتاح کننده جشنواره هم ساخته تازه وس اندرسون فیلمساز آمریکایی با نام «گراند هتل بوداپست» است.

آلن رنه، یوجی یامادا، ریچارد لینکلیتر و رشید بوشارپ از شاخص ‌ترین فیلمسازانی هستند که امسال در بخش مسابقه جشنواره برلین فیلم دارند. نام فیلم «ماکوندو» ساخته سودابه مرتضایی فیلمساز ایرانی‌تبار به نمایندگی از اتریش در بخش مسابقه به چشم می‌خورد.

اما سهم سینمای ایران در برلیناله امسال فیلم «عصبانی نیستم» ساخته دوم فیلمساز جوان رضا درمیشیان پس از فیلم موفق «بغض» است. نمایش این فیلم در جشنواره فیلم فجر با استقبال منتقدان و تماشاگران مواجه شده است با این همه این فیلم در بخش پانورامای برلین به نمایش درخواهد آمد.
XS
SM
MD
LG