لینک‌های قابلیت دسترسی

جمعه ۱۹ آذر ۱۳۹۵ تهران ۲۰:۵۶ - ۹ دسامبر ۲۰۱۶

مخالفت رهبر ایران با کناره‌گیری حیدر مصلحی از وزارت اطلاعات


حیدر مصلحی (چپ) در بازدید شش ساعته آیت‌الله خامنه‌ای از وزارت اطلاعات در اسفند ۸۹

حیدر مصلحی (چپ) در بازدید شش ساعته آیت‌الله خامنه‌ای از وزارت اطلاعات در اسفند ۸۹

تنها ساعتی پس از آنکه محمود احمدی‌نژاد با پذیرش استعفای حیدر مصلحی از تصدی وزارت اطلاعات، وی را به عنوان «مشاور امور اطلاعاتی» خود برگزید، منابع خبری در ایران خبر دادند که این تغییر با مخالفت آیت‌الله خامنه‌ای روبه‌رو شده است.

پایگاه ریاست جمهوری ایران، شامگاه یکشنبه متن دو حکم جداگانه محمود احمدی‌نژاد در مورد پذیرش کناره‌گیری آقای مصلحی و انتصاب وی به عنوان مشاور رئیس جمهور، منتشر کرد و این خبر پس از آن در دیگر وب‌سایت‌ها و منابع خبری انعکاس یافت.

اما ساعتی بعد چندین پایگاه خبری اقدام به حذف خبر انتشار یافته خود در این مورد کردند و نهایتاً چندین منبع خبری ازجمله خبرگزاری‌های فارس و ایسنا گزارش دادند که کناره‌گیری حیدر مصلحی با مخالفت آیت‌الله خامنه‌ای روبه‌رو شده و وی در وزارت اطلاعات خواهد ماند.

با این حال خبرگزاری دولتی ایرنا، و نیز پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست جمهوری همچنان خبر پذیرش استعفای آقای مصلحی را در میان عنوان‌های اصلی خود قرار داده‌اند و در این خبرگزاری دولت مخالفت آیت‌الله خامنه‌ای با این موضوع را «ادعای خبرگزاری فارس» خوانده است.

آقای مصلحی پیش از تصدی وزارت اطلاعات، به عنوان نماینده ولی فقیه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خیریه فعالیت می‌کرد، از زمان آغاز به کار دولت دهم، در شهریور ۸۸، به عنوان وزیر اطلاعات معرفی شد.

وی در زمان شکل‌گیری دولت نهم مدتی نیز به عنوان مشاور رئیس‌جمهور در امور روحانیون مشغول به فعالیت بود.

استعفای آقای مصلحی دومین تغییر عمده در یکی از مهم‌ترین وزراتخانه‌های جمهوری اسلامی، در زمان ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد به شمار می‌رفت. تغییری که اکنون با مخالفت رهبر جمهوری اسلامی، به مرحله اجرا نرسید.

در نخستین دوره ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد، تصدی وزارت اطلاعات با غلامحسین محسنی اژه‌ای بود اما آقای محسنی اژه‌ای در واپسین هفته‌های عمر دولت نهم، و در آخرین حلقه از تغییرات پی در پی کابینه نهم به طور ناگهانی از سمت خود برکنار شد.

حیدر مصلحی ششمین فردی که در طول عمر وزرات اطلاعات جمهوری اسلامی تصدی این وزارتخانه حساس را برعهده داشته است.

پیش از وی محمد محمدی ری‌شهری (در دو کابینه میرحسین موسوی)، علی فلاحیان (در دو کابینه اکبر هاشمی رفسنجانی)، قربانعلی دری نجف‌آبادی (در کابینه نخست محمد خاتمی)، علی یونسی (در کابینه اول و دوم محمد خاتمی)، و غلامحسین محسنی اژه‌ای (در کابینه نخست محمود احمدی‌نژاد) تصدی وزارت اطلاعات را بر عهده داشتند.

تا پیش از دور اول نخست‌وزیری میرحسین موسوی دستگاه اطلاعاتی ایران به عنوان سازمانی زیرمجموعه نخست‌وزیری فعالیت می‌کرد و در آن زمان بود که با تمرکز نهادهای اطلاعاتی، وزرات اطلاعات جمهوری اسلامی پایه‌گذاری شد.

در طول عمر نزدیک به سه دهه وزارت اطلاعات، مسئولان این وزارتخانه همواره با تأیید عالی‌ترین مقام جمهوری اسلامی، معرفی و منصوب شده‌اند.

هنوز مشخص نیست که دلیل ابراز کناره‌گیری آقای مصلحی چه بوده است و همچنین مشخص نیست چرا رئیس دولت پیش از اعلام موافقت با این کناره‌گیری نظر رهبر جمهوری اسلامی را جویا نشده است.

در مورد حیدر مصلحی نکته اینجاست که اعلام استعفای وی تنها شش هفته پس از بازدید جامع آیت‌الله خامنه‌ای از وزارت اطلاعات در نیمه اسفند ۸۹ صورت گرفت.

در این دیدار شش ساعته رهبر جمهوری اسلامی، «حفظ انسجام در وزارت اطلاعات، لزوم نگاه فراجناحی و فراگروهی، و دقت، حساسيت در قبال نفوذ دشمن و جريان‌های معيوب فكری و سياسی و استفاده از تجارب نيروهای مجرب» را مورد تأکید قرار داده بود و توصیه کرده بود که این وزراتخانه نباید به جناح‌های سیاسی تمایل داشته باشد.

اعلام استعفای ششمین وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی در حالی صورت گرفته بود که در سال‌های گذشته همواره موضوع شکل‌گیری نهادهای موازی اطلاعاتی بحث‌برانگیز بوده است.

در جریان حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸، اداره اطلاعات سپاه پاسداران که از آن زمان به سازمان اطلاعات سپاه ارتقا یافت نقش ویژه‌ای در دستگیری، بازجویی و پرونده‌سازی برای معترضان به نتایج انتخابات داشت.

مسئولیت هدایت این سازمان اطلاعاتی موازی با حسین طائب فرمانده پیشین بسیج است که در زمان برکناری غلامحسین محسنی اژه‌ای از وزرات اطلاعات، انتظار می‌رفت به عنوان وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی معرفی شود.

تغییرات پی در پی در دو کابینه محمود احمدی‌نژاد تاکنون در میان منتقدان اصولگرای وی نیز بحث‌برانگیز بوده و تا پیش از این اصولگرایان منتقد به عدم رضایت آیت‌الله خامنه‌ای از روند این تغییرات خبر می‌دادند.

از جمله پس از برکناری بحث‌برانگیز منوچهر متکی از وزارت خارجه، علی مطهری از اصولگرایان منتقد دولت گفته بود که خواست آیت‌الله خامنه‌ای آن است که تغییرات در دولت متوقف شود.

از آن زمان این نخستین اقدام عملی آیت‌الله خامنه‌ای در قبال تغییرات وسیع در دولت‌های محمود احمدی‌نژاد است.

آیت‌الله خامنه‌ای در زمان آغاز به کار دولت دهم نیز به صورت کتبی با انتصاب اسفندیار رحیم مشایی به معاون اولی رئیس‌جمهور مخالفت کرده بود که این خواسته با تأخیری یک هفته‌ای از سوی رئیس دولت اجابت شد.
XS
SM
MD
LG