لینک‌های قابلیت دسترسی

سه شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۸:۱۳ - ۶ دسامبر ۲۰۱۶

ايران و روسيه در سال ۱۳۸۶؛ در سایه دو قطعنامه


لادیمیر پوتین در جریان سفر خود با علی خامنه ای دیدار کرد.
عکس از AF

لادیمیر پوتین در جریان سفر خود با علی خامنه ای دیدار کرد. عکس از AF

در حالی‌که مقام‌های ايرانی، آماده‌ رفتن به تعطيلات نوروزی سال ۱۳۸۶می‌شدند، روسيه مناسبات خود با ايران را با امضای قطعنامه ۱۷۴۷ شورای امنيت سازمان ملل بر عليه برنامه‌ هسته‌ای جمهوری اسلامی کليد زد و در حالی‌که در ايران همچنان از وجود شکاف در مواضع کشورهای گروه موسوم به ۱ + ۵ سخن می‌رفت، روسيه، سفر نوروزی مقام‌های تهران را در روزهای پايانی سال و در نيمه‌ اسفند ماه، با امضای قطعنامه ۱۸۰۳ بدرقه کرد تا پرونده‌ی مناسبات دو کشور ايران و روسيه در سال ۱۳۸۶ با امضای قطعنامه‌ سخت‌گيرانه‌تری برعليه سياست‌های تهران از سوی روسيه بسته شود.


اما در فاصله‌ دو قطعنامه‌ ۱۷۴۷ و ۱۸۰۳ که موافقت روسيه را با تشديد تحريم‌ها بر عليه ايران نشان می‌داد و مقام‌های ايرانی، همواره تصويب به‌اتفاق آرای اين قطعنامه‌ها را تحت فشار غرب قلمداد کرده‌اند، تهران تنها از گسترش مناسبات با مسکو در سال ۱۳۸۶سخن گفت و از دو برابر شدن حجم مبادلات اقتصادی بين دو کشور خبر داده بود.


البته در سال ۱۳۸۶تهران گاه و بيگاه از تاخير يک ساله در راه‌اندازی نيروگاه بوشهر از سوی روسيه گلايه کرد، اما روسيه سوخت مورد نياز برای راه‌اندازی اين نيروگاه را در هشت مرحله پی‌در‌پی و در يک فاصله زمانی کوتاه دو ماهه؛ يعنی از اواخر آذر ماه تا اوايل بهمن ماه، به تهران فرستاد تا عزم خود را برای همکاری در زمينه راه‌اندازی نيروگاه بوشهر نشان داده باشد؛ اگر چه روسيه از زبان سرگی لاوروف، وزير امور خارجه خود، تاکيد کرد که با تحويل گرفتن سوخت نيروگاه بوشهر، ايران ديگر هيچ نياز اقتصادی به غنی‌ساری اورانيوم ندارد.


سفر پوتين به تهران


سال ۱۳۸۶ در روابط تهران و مسکو، همچنين همراه شد با سفر ولاديمير پوتين، رييس جمهوری روسيه، به تهران؛ سفری که نخستين ديدار يک رييس جمهوری روسيه از تهران، پس از سی سال خوانده شد.


تهران، سفر ولاديمير پوتين به ايران را شکست تلاش‌های غرب برای به انزوا کشاندن ايران خواند.


روزنامه‌ی ماسکوسکی کامساموليتس چاپ مسکو نيز نوشت: «ولاديمير پوتين، نخستين رهبر از ميان رهبران کشورهای صنعتی موسوم به گروه ۸ است که به تهران سفر می‌کند».


اما در حالی‌که رييس جمهور روسيه برای شرکت در نشست رهبران کشورهای کناره‌ی دريای خزر به تهران سفر کرده بود و يک پايگاه اينترنتی وابسته به دستگاه‌های نظامی و دفاعی ايران هم ابراز اميدواری می‌کرد که اين سفر به برداشته شدن گام های اساسی در راه تدوين رژيم حقوقی دريای خزر بينجامد، هيج تصوير روشنی از سهم ايران در دريای خزر به‌دست نيامد و حتا از سوی مقام‌های ايرانی نيز سخنی درباره‌ی سهم ايران گفته نشد؛ نه سهم پنجاه درصدی ايران در دوران شوروی سايق و نه سهم بيست در صدی که در اين سال‌ها مقام‌های تهران برای ايران درنظر گرفته بودند و همين اندازه هم با مخالفت برخی از ديگر کشورهای منطقه قرار گرفته است.


پيام پوتين


نتايج مبهم نشست سران کشورهای کناره‌ی دريای خزر در تهران، تحت‌الشعاع ديدار ولاديمير پوتين با رهبر جمهوری اسلامی قرار گرفت؛ ديداری که حاشيه‌های چندی نيز به‌همراه داشت، مانند آن‌چه برخی خبرگزاری‌های ايرانی از قول رهبر جمهوری اسلامی و خطاب به رييس جمهوری روسيه نقل کردند که «درباره‌ی پيشنهاد شما فکر خواهم کرد».


اين در حالی بود که علی لاريجانی، مذاکره کننده ارشد هسته‌ای ايران در آن زمان، تاييد کرد که ولاديمير پوتين در سفر خود حامل پيامی برای ايران بوده و اين پيام را به مقام رهبری ارايه داده است. تاييدی که با تکذيب احمدی‌نژاد، رييس جمهوری اسلامی، رو‌به‌رو شد و سرانجام به کناره‌گيری يا برکناری علی لاريجانی از دبيری شورای عالی امنيت انجاميد.


اوپک گازی


طرح ايده‌ تشکيل اوپک گاز نيز که از سوی رهبر جمهوری اسلامی در ديدار با ولاديمير پوتين پيشنهاد شد، از ديگر موضوع‌هايی بود که از سوی روسيه با استقبال رو‌به‌رو شد و قرار است در اواخر بهار ۱۳۸۷ نخستين نشست کشورهای صادرکننده‌ی گاز، در مسکو برگزار شود.


اما کارشناسان بر اين باورند؛ درحالی‌که ايران در شرايط کنونی ناتوان از تامين گاز مصرفی داخلی خود است، پيشنهاد تشکيل اوپک گاز آن‌هم از سوی ايران، بيش‌تر يک پيشنهاد سياسی و در جهت نزديکی هرچه بيش‌تر به مسکو ارزيابی می‌شود.


سال ۱۳۸۶ اما با کشته‌شدن يک دانشجوی ايرانی و فرزند يکی از کارکنان سفارت ايران در مسکو نيز همراه بود. روز يکشنبه ۲۵ شهريور ۱۳۸۶ در حالی‌که فرزند ديپلمات ايرانی از دانشگاه به خانه باز می ‌گشت و در فاصله‌ بسيار کوتاه ايستگاه اتوبوس تا در ورودی شهرک ديپلماتيک مسکو، مورد حمله‌ نژادپرستان روس قرار گرفت و با ضربه‌ای پی‌در‌پی کارد کشته شد.


در همين سال، يک مورد ديگر از جمله‌ی نژادپرستان روس به ايرانيان نيز اتفاق افتاد که آموزگار ايرانی مدرسه‌ ايرانيان در مسکو در اين حادثه به ‌سختی مجروح شد، اما جان ‌به ‌در برد.


در آخرين روزهای سال، غلامرضا انصاری، سفير جمهوری اسلامی در مسکو، از اين‌که پس از شش ماه هنوز از سوی پليس روسيه، نتيجه و سرنخ قابل توجهی در زمينه کشته‌شدن فرزند يک ديپلمات ايرانی ارايه نشده‌است، ابراز تاسف کرد و تحقيقات ماموران پليس و دادستانی مسکو را بی‌نتيجه خواند.


XS
SM
MD
LG