۱۳۸۵/۰۹/۳۰
خبرنگاری در جست و جوی يک عکاس
هيئت مديره جايزه پوليتزر در نيويورک روز هفتم دسامبر اعلام کرد جايزه پوليتزر برای بهترين عکس خبری درسال ۱۹۸۰ را به جهانگير رزمی عکاس ايرانی اهدا می کند.
اين جايزه ۲۶ سال پيش به يک عکاس ناشناخته تعلق گرفت که عکس وی از يک جوخه اعدام در شهر سنندج ايران، در سال ۱۹۷۹ ميلادی، ۱۳۵۸ خورشيدی، در رسانه های سرتاسر جهان چاپ و منتشر شد.
جهانگير رزمی عکاس ايرانی قرار است در مراسم معرفی برندگان پوليتزر سال ۲۰۰۷ در تاريخ ۲۱ می ، در دانشگاه کلمبيا جايزه خود را دريافت کند.
نام عکاس ناشناخته عکسی تکان دهنده از اعدام ۱۱ تن از شهروندان ايرانی در سنندج، کمی پس از انقلاب اسلامی، پس از چهار سال و نيم تجسس و تحقيق توسط جاشوا پرگر، گزارشگر روزنامه آمريکايی وال استريت ژورنال در اين روزنامه منتشرشد.
جاشوا پرگر گزارشگر روزنامه وال استريت ژورنال آمريکا پيش از کار بر روی پرونده عکاس ناشناس برنده جايزه پوليتزر، دو پرونده رازآلود ديگر از اين دست را در سابقه حرفه ای خود جای داده است.
يکی از اين دو پرونده مربوط به يک زن نويسنده است و ديگری درباره يک مسابقه بيس بال در آمريکا.
او که می گويد از کودکی به حل معما علاقه مند بوده و همواره حل يک مساله اسرارآميز او را خوشحال می کرده، به راديوفردا گفت زمانی که مشغول کار روی پرونده گزارش مربوط به مسابقه بيس بال بود به اين موضوع برخورده است:
زمانی که روی پرونده مربوط به يک مسابقه بيس بال کار می کردم، با گروهی از عکاسان قديمی آشنا شدم و در سال ۲۰۰۲ بود که کتاب moments يا لحظه ها را ديدم؛ کتابی درباره برندگان جايزه عکاسی پوليتزر، و اين عکس تکان دهنده از صحنه يک اعدام گروهی بدون ذکر نام عکاس توجهم را جلب کرد.
ابتدا با چند نفر از عکاسان ورزشی بيس بال صحبت کردم که يکی از آنان به نام Scott Dine خيلی وقت پيش عکاس اسوشيتدپرس بود. او چارلی مک کارتی را به من معرفی کرد. مک کارتی زمان وقوع انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ در ايران، رييس دفتر خبرگزاری يونايتد پرس اينترنشنال در بروکسل بود، اما الان زنده نيست.
او کسی بود که من را به بسياری از عکاسان آن زمان در ايران معرفی کرد و کم کم به کشف عکاس ناشناس نزديک شدم.
جاش پرگر سپس از آشنايی اش با الفرد يغقوب زاده می گويد: «و بالاخره به شخصی به نام الفرد يعقوب زاده، عکاس ايرانی مقيم فرانسه برخوردم. او اولين کسی بود که يک سال پس از شروع کارم بر اين موضوع، نام جهانگير رزمی را به من گفت. او بعد از اين که ديد من تک و تنها چقدر برای کشف عکاس تلاش کرده ام به من اعتماد کرد و مايل بود که جهانگير به عنوان عکاس عکس به همه معرفی شود، البته تنها به شرطی که خود جهانگير مايل به گفتن داستان باشد.»
به گفته آقای پرگر، آن زمان تعداد کمی عکاس در ايران وجود داشتند که می دانستند عکس پر ماجرا را چه کسی گرفته است؛همکاران وقت جهانگير رزمی در روزنامه اطلاعات و عکاسان مطرح ديگری مثل کاوه گلستان، کاوه کاظمی، سيف الله صمديان، محمد فرنود و الفرد يعقوب زاده.
در ۲۶ سالی که از خاموشی صاحب عکس برنده جايزه پوليتزرمی گذرد، شماری از همکاران جهانگير رزمی، ادعا کرده اند که عکاس عکس بوده اند.
جاشوا پرگر در گزارش خود از جمله نام کاوه گلستان را می برد که در جريان جنگ عراق در سال ۱۳۸۲ کشته شد و رضا دقتی، ديگر عکاس ايرانی تبار مقيم پاريس، و می گويد همين موضوع موجب رنجش جهانگير رزمی می شد.
پرگر می گويد:«فکرمی کنم .... ببينيد، اين ثابت شده که رضا دقتی سال ها ادعا کرد که عکاس اين عکس بوده، او حتی سال گذشته اين ادعا را در گفت و گو با مجله Paris match مطرح کرد و اضافه کرد که آيت الله خمينی از اين موضوع خيلی خشمگين شده. فکر می کنم برای همه، از جمله خود من يا هر کس ديگری اين اتفاق بيفتد که وقتی آدم به چيزی خيلی مشتاق و علاقه مند است و مرتب درباره اش صحبت می کند، هم خودش و هم ديگران به موضوع شاخ و برگ می دهند، و اين همان کاری است که کاوه گلستان هم کرد، بعد هم آدم به خودش تلقين ميکند که فلان کار را انجام داده که در واقع در آن نقشی نداشته است.»
جاشوا پرگر تاکيد می کند:«البته رضا دقتی کسی بود که کمک کرد عکس به خارج از ايران راه پيدا کن،د اما به طور قطع عکاس آن نبود.»
رضا دقتی البته بعد گفت مجله Paris match از سخنان او نقل قول نادرستی ارايه داده است.