ایران: تغییر یا پایداری در دیپلماسی هسته ای؟

درحالی که به نظر می رسد که ايران به خواست شورای امنيت برای تعليق برنامه غنی سازی اورانيوم تن نخواهد داد، برخی مقام های پیشین و اصلاح طلبان از سياست ها هسته ای دولت ايران انتقاد کردند.

آيت الله علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی روز دوشنبه در جمعی از مردم قم گفت که ملت ايران از حقوق هسته ای خود صرف نظر نمی کند و افزود که مسئولان کشور هم حق ندارند مردم را از اين حقوق محروم کنند.

آقای خامنه ای از برنامه هسته ای ايران به عنوان يک دستاورد بومی ياد کرد و افزود که اين برنامه مايه افتخار ايران ونيز جهان اسلام است. گفته های رهبر جهموری اسلامی نزديک به سه هفته پس از تصويب قطعنامه سازمان ملل متحد انتشار يافت که باعث وضع تحريم های محدودی عليه ايران شده است.

مقامات ايرانی اين قطعنامه را غير قانونی دانسته اند و گفته اند که فعاليت های هسته ای را با سرعت و عزم هرچه بيشتر ادامه می دهند.

مقامات تحريم ها عليه ايران را هم که در واکنش به ادامه غنی سازی اورانيم وضع شده بی اهميت توصيف کرده اند و گفته اند که تاثيری بر فعاليت های هسته ای کشور نخواهد داشت.

ايران می گويد برنامه هسته ای این کشور کاملا صلح آميز است. اما کشورهای غربی نگرانند که ايران که ايران مخفيانه به توليد سلاح های هسته ای بپردازد و برای همين هم تلاش می کنند محدوديت هايی را برای ايران ايجاد کنند.

چهار روز پس از تصويب شورای امنيت سازمان ملل عليه ايران ،مجلس شورای اسلامی دولت را موظف کرد تا روابط خود را با آزانس بين المللی انرژی اتمی مورد بازنگاری قرار دهد. غلامعلی حداد عادل رييس مجلس گفت که ايران بايد در برابر فشارهای بين المللی واکنشی متناسب و بهنگام از خود نشان دهد.

انتقاد از سیاست های هسته ای

اما علی رغم چنين گفته هايی ،نگرانی ها درباره پيامدهای رويارويی ايران با کشورهای غربی در حال افزايش است. در هفته های گذشته برخی از مقامات پيشين هشدار داده اند که قطعنامه ماه گذشته سازمان ملل می تواند تحريم های اقتصادی را به دنبال داشته باشد که تاثير مخربی را بر اقتصاد ايران خواهد داشت.

هفته گذشته حسين موسويان از اعضای تيم سابق مذاکره کنندگان هسته ای ايران گفت با نامشروع خواندن و غيرقانونی دانستن قطعنامه شورای امنيت، نمی توان کمکی به حل موضوع کرد و افزود که اين احتمال وجود دارد که قطعنامه های پی در پی صادر شود و فضا راديکال تر شود.

وی همچنين د بر اهميت «حل و فصل مساله در چارچوب مذاکره» و «يافتن يک ديپلماسی مفيد» تاکيد کرد.

نمايندگان اصلاح طلب مجلس هم بر لزوم اعتماد ساری در مورد برنامه هسته ای تاکيد کرده اند و گفته اند گه دولت محمود احمدی نژاد نتوانست جلوی وصع تحريم را عليه ايران بگيرد وعلاوه بر اين با انجام اقداماتی از جمله برگزاری کنفرانس هولوکاست باعث ايجاد تنش شد.

جبهه مشارکت هم که بزرگترين حزب اطلاح طلب ايران به شمار می رود با انتشار اطلاعيه ای خواستار بازگشت به سياست های دولت محمد خاتمی در مساله هسته ای شد تا از وخيم تر شدن اوضاع جلوگيری شود.

جبهه مشارکت همچنين گفت که ايران بايد با تمامی اعضای دائمی شورای امنيت بويژه آمريکا مذاکره کند و افزود که بايد از سياست های «ماجراجويانه و تشديدکننده بحران» پرهيز شود.

اخيرا گروهی از فعالان ملی مذهبی نيز به انتقاد از سياست های هسته ای کشور پرداختند. آنها در بيانيه ای اعلام کردند که پافشاری «بيهوده» ايران بر حق دسترسی به انرژی هسته ای باعث ضرر زدن به کشور شده است.

در اين بيانيه همچنين آمده است که ملت ايران بجز حق دشتن برنامه هسته ای حق و حقوق ديگری نيز دارد از جمله حقوق بشر و حق توسعه و رفاه و رعايت دموکراسی که ناديده گرفته شده است.

اما علی رغم افزايش چنين انتقادهايی برخی از ناظران معتقدند که بعيد به نظر می رسدکه مسئولان ايرانی در آينده نزديک سياست های هسته ای خود را تغيير دهند.

روز گذشته روزنامه محافظه کار جمهوری اسلامی در سرمقاله خود نوشت که آنهايی که از سياست های هسته ای انتقاد می کنند و می گويند ايران بايد به سياست های گذشته بازگردد ،متوجه نيستند که اين سخنان اهرمی در دست «بيگانگان» می شود که به نوشته اين روزنامه تصور می کنند می توانند با صدور قطعنامه ای ايران را به عقب نشينی وادار کنند.

روزنامه جمهوری اسلامی در ادامه نوشت که قطعنامه سازمان ملل به ضرر ايران بوده است . اين روزنامه همچنين از گفته های محمود احمدی نژاد درباره برنامه هسته ای ايران انتقاد کرد و به رييس جمهوری توصيه کرد که از پرداختن بيش از حد به مساله هسته ای خودداری کند و بگذارد کسانی که مسئوليت پرونده هسته ای را برعهده دارند به موضع گيری بپردازند

مسئولان گفته اند که تهران به همکاری های خود با آژانس بين المللی اتمی ادامه خواهد دادو قصد خروج از پيمان منع سلاحهای اتمی را ندارد.

اما تنها همکاری با آژانس نمی تواند باعث قانع شدن جامعه بين المللی شود. شورای امنيت سازمان ملل به ايران مهلت دو ماهه داده است تا برنامه غنی سازی اورانيوم را متوقف کند گرچه فعلا که به نظر نمی رسد ايران با چنين خواستی موافقت کند.

به اين ترتيب پيش بينی می شود که فشارهای بين المللی بر ايران بخاطر فعاليت های هسته ای بحث انگيز ش افرايش يابد.

روز گذشته آمريکا بانک سپه، از شاخص ترين بانک های صادراتی ايران را را به خاطرآنچه همکاری با صنايع موشکی اين کشور ناميد مورد تحريم قرار داد و اعلام کرد دارايی های اين بانک در آمريکا مسدود می شود. امروز هم يک بانک المانی، کمرزبانک، اعلام کرد که همکاری های خود را با ايران محدود می کند.